İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Tarafından, Ticari Şirket Pay Devrinin Muvazaa ve Bedelsizlik İddiaları ile TTK 595/7 Kapsamında Pay Defterine Kayıt Kararının İstinafı Üzerine İnceleme.
Özet: Bu istinaf incelemesi, bir ilk derece mahkemesinin, noter onaylı pay devri sözleşmesine dayanarak davacının davalıdan edindiği hisselerin kendisine ait olduğunu tespit ederek şirket pay defterine tesciline karar vermesi üzerine açılmış olup; davalı vekili, söz konusu devrin gerçek bir satış olmaması, bedelin ödenmemesi ve muvazaa nedeniyle baştan itibaren geçersiz olduğunu, temelde batıl olan bir sözleşmenin Türk Ticaret Kanununun ilgili maddesindeki zımni onay süresinin geçmesiyle geçerlilik kazanmasının mümkün olmadığını, mahkemenin işlemin mutlak butlan sebebini incelemeden karar verdiğini iddia ederek hükmün bozulmasını talep etmektedir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: ████████ KARAR NO: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2026NUMARASI: ████████ Esas ████████ Karar DAVA: Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin)DAVA TARİHİ: █████/2024 İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026Davanın kabulüne ilişkin kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;DAVA: Davacı vekili; müvekkili ile davalı ... arasında, davalı diğer davalı ... şirketinde sahip olduğu toplam 1250 adet ortaklık payından, 62.500-TL. tutarında sermayeye karşılık gelen 625 adet payın, 62.500- TL. bedel karşılığında davacı müvekkile devrine ilişkin olarak Beyoğlu 45. Noterliği'nde 26.09.2023 tarihli, ... sayılı pay devri sözleşmesi imzalandığını,pay devri sözleşmesinin imzalandığı 26.09.2023 tarihi itibariyle aynı zamanda davalı ... şirketini münferiden temsile yetkili olduğunu, müvekkili adına davalılara ihtarname gönderildiğini, müvekkili tarafından devralınan hisselere ilişkin genel kurul onayı ve ticaret siciline tescil işlemlerinin yapılması için ortaklık paylarının davacı müvekkili adına kayıt ve tescili talebini içeren ihtarın davalılara tebliğ tarihinden itibaren (3) ay geçmesine rağmen, 26.09.2023 tarihli pay devir sözleşmesine konu payların müvekkili adına kayıt ve tesciline dair talebin ortaklar genel kurulunca reddedilmediğini, davalı ...'ın diğer davalı şirkette sahip olduğu paylarından 62.500- TL tutarında sermayeye karşılık gelen 625 adet payın davacı müvekkiline ait olduğunun tespitine,pay defterine kaydedilmesine, ticaret sicilinde müvekkili adına kayıt ve tesciline; terdiden kayıt ve tescilinin mümkün olmaması halinde, sözleşme gereğince ödenen 62.500- TL.'nın ticari faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili davacının kendi çocuğu olduğunu, kendisinin işlettiği pastanede yanında SGKlı olarak çalıştığını, davacıyı motive etmek için ve davacının kendi isteği üzerine şirketteki %50 hissesinin yarısı olan %25 hisseyi noterden davacıya devrettiğini, ancak bu devrin gerçek bir alım satım ve devir olmadığını, herhangi bir bedel alınmadığını, bu alım satımın ticari ilişkiye dayanmadığını, dava dilekçesindeki "sözleşmedeki devir bedeli müvekkilim tarafından ödenmiştir." beyanının gerçeği yansıtmadığını, herhangi bir ödeme gerçekleşmediğini beyanla gerçek bir devir ve gerçek bir satış tutarı içermeyen, herhangi bir devir bedeli ödenmemiş işleme dayanarak açılan davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı şirket, davaya karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davaya konu Beyoğlu 45. Noterliğinin █████/2023 gün ve ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesine konu davalı ... tarafından 62.500-TL bedel karşılığında davacıya devredilen 625 adet payın devri hususundaki sözleşmenin davalı şirkete █████/2024 tarihinde tebliğ olunduğu, İstanbul Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı ... Ltd Şti'nin davalı Beyoğlu 45. Noterliğinin █████/2023 gün ve ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesine konu davalı ... tarafından 62.500-TL bedel karşılığında davacıya devredilen 625 adet payın davacıya ait olduğunun tespiti ile davalı şirket pay defterine davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalılar vekili; taraflar arasında gerçek bir pay devri iradesi bulunmadığını, işbu işlemin yalnızca görünüşte yaratılmış bir hukuki muamele olduğunu, davacının devir bedelinin müvekkil ...'a ödendiğine dair hiçbir geçerli delil sunamadığını, bilirkişi raporunda "Davalı şirketin üç aylık sürenin dolması ile devre onay vermiş sayıldığının kabulü için, pay devri bedelinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu mükerrer 257maddesi uyarınca finansal kurumlar aracılığı ile ödendiğinin davacı tarafından ispatlanması gerektiği.." denilerek hisse devir bedelinin müvekkil ...'a banka, finansal kurumlar aracılığıyla ödendiğinin ispatı gerektiğini,mahkemenin kararını TTK'nın 595/7. fıkrasına dayandırmışsa da mahkemenin bu maddeyi somut olaya uygulama biçiminin eksik ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu, TBKnın 19 maddesi gereği muvazaa nedeniyle kesin hükümsüz (batıl) olan, bedeli ödenmemiş devir sözleşmesi bulunduğunu, temelindeki borçlandırıcı işlem (pay devir sözleşmesi) muvazaa ve bedelsizlik nedeniyle baştan itibaren geçersiz olan bir hukuki işlemin, TTK m. 595/7'deki üç aylık sükut süresinin geçmesiyle "geçerli hale gelmesi" veya "onaylanmış sayılması"nın hukuken mümkün olmadığını, şirketin onayı (veya zımni kabulü), kurucu bir unsur olmayıp, sadece geçerli bir sözleşmenin şirkete karşı ileri sürülebilmesini sağlayan tamamlayıcı bir unsur olduğunu, mahkeme, işlemin temelindeki "mutlak butlan" sebebini incelemeden verilen kararın usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE : Davacı tarafından davalı gerçek kişiden devir alınan payların davacı adına kayıt ve tescili istemine ilişkindir. Davalı gerçek kişi savunmasında; payların bir bedel karşılığı devir edilmediğini, davacının oğlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir. Noterden düzenlenen pay devri sözleşmesinde davalının paylarını 62.500-TL bedelle devir ettiği ve devir bedelini nakden aldığı yazılıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca senede karşı iddialar ancak yine senetle (yazılı delille) ispatlanabilir. Nakit paranın alınmadığını, senedin aslında bir sözleşmeye, mal alışverişine veya başka bir hukuki ilişkiye dayandığını gösteren taraflar arasındaki yazılı bir belge, sözleşme ya da protokol gerekli olup, davacı resmi senedin aksine bir belge sunmadığından bu yolda ki iddia ispatlanamamıştır. Gerçek devir olmadığı yolunda ki iddianın da yine yazılı belge ile ispatı gerekmekte ise de bu yolda bir delil sunulmamıştır.Davalı vekili bedel ödenmediğinden geçerli bir devir bulunmadığını ileri sürmekte ise de pay devri 6102 sayılı TTK nın595 maddesine uygun şekilde "(1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır." hükmüne uygun şekilde yapılmıştır. TTK nın 595 (2) maddesinde Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.(3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir.(4) Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir...(7) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır." hükümlerine göre davacı Beyoğlu 45. Noterliğinin █████/2023 gün ve ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesine konu davalı ... tarafından 62.500-TL bedel karşılığında davacıya devredilen 625 adet payın devri hususundaki sözleşmenin davalı şirkete █████/2024 tarihinde tebliğ olunduğu belirlenmekle davacının şirkete karşı pay devrinin pay defterine tescilini talep etme hakkına sahiptir. Her ne kadar davalı vekili bilirkişi raporunda pay bedelinin ödendiğinin VUK mükerrer 257 maddesi uyarınca belgelendirilmediğinden şirketin onay vermiş sayılmayacağına ilişkin görüş bildirildiğini ileri sürmüş ise de pay devir bedelinin ödendiği kanıtlandığından davalı pay devredenin aksi yönde bir kanıt getiremediği gözetildiğinde bu görüşe itibar edilmemesi yerindedir.Açıklanan nedenlerle; karara ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davalılar tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 645-TL istinaf yargı giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026