antalya bölge adliye mahkemesi, iflas eden şirketin banka alacağı kayıt kabul davasında, bilirkişi raporu çelişkileri ve temerrüt faizi oranlarına ilişkin istinaf itirazlarını değerlendiren kararı.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, iflas eden şirketin banka alacağı kayıt kabul davasında, bilirkişi raporu çelişkileri ve temerrüt faizi oranlarına ilişkin istinaf itirazlarını değerlendiren kararı.

Özet: Bir bankanın, asıl borçlunun iflası nedeniyle teminat mektubu ve çek kredisi kefillerine karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazların iptali davasının, kefil şirketin iflası sonrası kayıt kabul davasına dönüşmesi neticesinde ilk derece mahkemesince bankanın 1.000.000,00 TL alacağının iflas masasına kaydına karar verilmesi üzerine, iflas idaresi vekili tarafından, bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmemesi, temerrüt faiz oranının fahişliği ve ayrı bir icra dosyasındaki tahsilatların dikkate alınmaması gerekçeleriyle istinaf edilen kararın içeriğini özetlemektedir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:█████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ:█████/2023

DAVANIN KONUSU:Kayıt Kabul

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ:█████/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili, müvekkili banka şubesi tarafından dava dışı ... İnşaat ve Sanayi A.Ş.'ye kullandırılan gayrinakdi kredi (teminat mektubu) ve gayrinakdi çek kredisinin ödenmemesi üzerine hesabın kat edildiğini, borçlu şirkete ihtarname tebliğ edildiğini, davalılar ..., ... ve ... San. ve Tic. A.Ş.'nin kullandırılan kredide müşterek ve müteselsil kefil olduklarını, ihtarname gönderildiğini, ihtarname tebliğine rağmen borcun ödenmemesi üzerine Antalya 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında kısmi takip başlatıldığını, davalı borçlu kefillere ödeme emri tebliği üzerine itirazda bulunarak takibi durdurduklarını, esas alacak ipotekle teminat altına alınmış olsa dahi TBK'nın 487. maddesi uyarınca takip yapılmasına engel olmadığını, ihtarnamenin tebliği ile müvekkili banka alacağının muaccel hale geldiğini, davalıların temerrüde düşürüldüğünü, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline, davalıların %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili, davacının davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının kredi sözleşmesine taraf olan dava dışı şirketten ... İnşaat ve San. A.Ş.'nin herhangi bir alacağının bulunmadığını, dava dışı şirketin 2013 yılının Ağustos ayında davacı bankada bulunan tüm risklerini kapattığını, müvekkillerin asli borçlu statüsünde bulunmadığını, başka bir şirket tarafından kullanılan krediye kefil olduklarını, asli borçluya başvurulmadan borcun kefilden tahsil edilmesinin usul, yasa ve hakkaniyete uygun olmadığını, davacı bankanın asli borçluya takip yaparak borcu tahsil etmeye çalışmadan müvekkiline husumet yöneltmesinin mesnetsiz olduğunu, davacının taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca faiz oranının %54 olduğunu belirttiğini, faiz oranının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine, müvekkiller aleyhine kötüniyetli olarak takibe girişen banka aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"... Yargılama sırasında diğer davalılar yönünden dosya tefrik edilerek sadece davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden davaya devam olunmuş, yargılama sırasında davalı Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda iflasına karar verilmiş, iflas kararı kesinleşmiş ve iflas işlemleri Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyasında yürütülmüş, davacının alacak talebi dayanak belgelerin yetersiz olduğu gerekçesi ile reddedilerek sıra cetveline alınmamış, mahkememizce de ikinci alacaklılar toplantısının yapılması beklenerek İİK'nın 194. maddesi gereğince ikinci alacaklılar toplantısından sonra iflas idaresi huzuru ile davaya devam olunmuştur. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalı iflas etmiş olmakla, dava kendiliğinden kayıt kabul davasına dönüşmüştür. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülen bilirkişi raporu karşısında, iflas tarihi itibariyle asıl borçlu ferileri toplamda 1.975.660,00 TL olsa da, taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile; davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyasına 1.000.000,00 TL asıl alacak üzerinden alacaklı olarak kayıt ve kabulüne, davalı iflas idaresi olduğundan tazminata hükmedilmesine yer olmadığına" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davalı iflas idaresi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı iflas idaresi vekili istinaf dilekçesinde özetle; tefrik öncesi alınan bilirkişi raporları ile mevcut raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, █████/2013 tarihli genel kredi sözleşmesinde, bankaca borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranının 2 katı oranında temerrüt faizi yürütüleceği yazılı olmasından bahisle, bankaca ihtar tarihi itibariyle %24,24 akdi faize göre %48,48 temerrüt faizine tabi tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, Antalya 10. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında tahsilat olup olmadığı, tahsilat var ise bu kapsamda İİK'nın 195. maddesi gereğince talep edilecek alacak tutarı hususlarının dikkate alınmadan karar verildiğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, itirazın iptali davası sırasında davalının iflası ile kayıt kabul davasına dönüşmüştür.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı tarafından davalı kefiller ..., ... ve ... şirketi aleyhine Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali istemi ile dava açılmıştır.

Davalı ... aleyhine açılan davanın tefrik edildiği, aynı mahkemede ... Esas sayılı dosyada yargılamaya devam edildiği, mirasçı ... yönünden davanın kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin █████/2021 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.

Yine ...'a karşı açılan davanın aynı mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında yapıldığı, davanın kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin █████/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Dosyamız davalısı yönünden ise; davalının iflası üzerine tefrik kararı verildiği ve İlk Derece Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yargılamaya devam edildiği görülmektedir.

Davada davalılar hakkındaki takip, Antalya 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yapılmıştır.

Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... (Eski Esas Antalya 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas) Esas sayılı dosyasından gelen █████/2026 tarihli cevabi yazıdan, takip dosyasında bir tahsilat bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporu yeterli inceleme ve değerlendirmeyi içermemektedir. Mahkemece bankacılık konusunda uzman bilirkişi heyeti aracılığı ile banka kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, takip ve dava konusu edilen kredinin hangi genel kredi sözleşmesinden kaynaklandığının açıkça tespit edilmesi, buna göre davalının sorumluluğunun belirlenmesi, genel kredi sözleşmesinin temerrüt hükümleri incelenerek, davalı tarafın itirazına mesnet sözleşme hükmünün de irdelenip bu çerçevede davalının sorumlu olduğu alacağın iflas tarihi itibari ile hesaplanması, genel kredi sözleşmesinin tüm sayfalarının okunaklı suretlerinin dosyaya kazandırılması, asıl borçlu şirketten bir tahsilat olup olmadığının araştırılması, yine asıl borçlu şirket yönünden iş bu davadaki alacağın kayıt kabulüne karar verilip verilmediğinin değerlendirilmesi ve en nihayetinde ise ulaşılacak alacak tutarının Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... (Eski Esas Antalya 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas) Esas sayılı dosyası ve asıl borçlu şirket yönünden de aynı alacağa ilişkin takip dosyası bulunması halinde yine bu dosya ile de tahsilde tekerrür olmayacak şekilde alacağın kayıt ve kabulüne denilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi ve tahsilde tekerrüriyete sebebiyet verecek şekilde, ilgili dosyanın/dosyaların belirtilerek tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile denilmeden, doğrudan kayıt kabul kararı verilmesi hatalı olmuştur.

Ayrıca; █████/2015 tarih, 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 69. maddesinde; "(1)Mahkemelerde bir yazı işleri müdürü, yeterli sayıda zabıt kâtibi, memur, mübaşir, hizmetli ve diğer görevliler bulunur.(2) Yazı işleri hizmetleri ilgisine göre mahkeme başkanı veya hâkiminin denetimi altında, ilgili yazı işleri müdürü ve onun yönetiminde zabıt kâtibi, memur, mübaşir, hizmetli ve diğer görevliler tarafından yürütülür...(4) Zabıt kâtibinin görev ve sorumlulukları şunlardır:ç) Yargılaması devam eden dosyaları düzenli ve eksiksiz bir şekilde muhafaza etmek.ğ) Dizi pusulası düzenlemek."Aynı Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca; "(1) Dava dosyasının fiziksel olarak diğer bir mahkeme veya mercie gönderilmesi gerektiğinde, zabıt kâtibince dosya içerisindeki her türlü belgeyi gösteren bir dizi listesi yapılır ve altı imzalanır. Gönderilen dosyanın son duruşma tutanağının bir örneği ile dizi listesinin bir sureti alınarak geçici bir dosya açılır". düzenlemesi yer almaktadır.

Diğer yandan, 6100 sayılı HMK'nın 30. maddesinde; hakimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere; dava dosyasının belirli bir düzen içerisinde oluşturulması, yargılama devam ederken dosya düzeninin korunması gerekir. Bu görev zabıt katibi ile yazı işleri müdürünün olduğu gibi hakimin de bu düzenin sağlanması konusunda denetim ve gözetim görevi bulunmaktadır.

Dava dosyasının düzenli olması; dosyadaki belgelerin belirli bir sıra içerisinde olmasını, aynı cins ve mahiyetteki belgelerin bir arada olmasını, davanın esasına etki etmeyen belgeler ile delil gibi esasa etkili belgelerin birbirinden ayrı yerde tutulmasını gerektirir. Dosyanın düzenli olması, dava, cevap, itiraz ve beyan dilekçeleri, deliller, duruşma zabıtları ve ara kararlar ile kararın, istenildiğinde kolayca bulunmasını, kaybolmalarının engellenmesini ve taraflar ile hakimin dosyayı emek ve zaman kaybı yaşamadan incelemesini sağlayacaktır.

Eldeki dava dosyasının incelenmesinde, yargılama sırasında tefrik öncesi dosyaya gelen bilirkişi raporlarının, bilirkişi raporlarına beyanların dosyaya konulmadığı, dava dilekçesinin dahi gelişi güzel şekilde dosya arasına takıldığı anlaşılmaktadır. Dosya, ne yargı yolu denetimi yapacak makamlar ne de uyuşmazlığın tarafları açısından denetime elverişlidir.

O halde Mahkemece yapılacak iş; muhakemenin icrasına yönelik genel ve emredici düzenlemeler dikkate alınarak, muhakemenin düzenli ve tertipli bir şekilde yürütülüp, bu şekilde dava dosyasını oluşturmaktır. Ayrıca Uyap üzerinden verilen müzekkere cevaplarının, bilirkişi raporlarının, tefrik öncesi tüm evrakların dosyaya fiziki olarak da takılmasına özen gösterilmeli, duruşma tutanakları sıralı şekilde dosyaya takılmalı, dosyadaki belgeler istinaf incelemesine gönderilirken ayrıntılı olarak dizi pusulasına bağlanılmalıdır.

Sonuç olarak, davalı iflas idaresi vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı iflas idaresi vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalı iflas idaresine İADESİNE,

5-Davalı iflas idaresi tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,

8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.

...