İflas tasfiyesinde üçüncü şahsın zilyetliğindeki mallara yönelik mülkiyet iddialarının genel mahkemelerde istihkak davası ile çözümlenmesi gereği.
Özet: Bu dava, iflas tasfiyesi sırasında haczedilen ve zilyetliği üçüncü kişide bulunan malların istihkak iddiasıyla iflas masasından çıkarılması talebine ilişkin olup, mahkeme, icra dairelerinin İİK 228 kapsamında sunduğu yedi günlük süreye bağlı icra mahkemesindeki istihkak davasının iflasta üçüncü kişinin zilyetliğindeki mallar için geçerli olmadığını, müflis adına kayıtlı olduğu iddia edilen ancak üçüncü kişinin elinde bulunan bu malların mülkiyet uyuşmazlığının genel mahkemelerde açılacak bir istihkak davası ile çözüme kavuşturulması gerektiğini vurgulamaktadır.
T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : █████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle:Bakırköy .....İcra Dairesinin ..... İflas sayılı dosyasında yapılan hacze ilişkin, haczedilen eşyaların müvekkilinin zilyetliğinde olduğundan İİK 'nun 228 maddesi kapsamında istihkak iddiasında bulunduklarını, ancak icra dairesince 23.09.2025 tarihli karar ile İİK 'nun 228 maddesinin uygulanmasının mümkün olmayacağı gerekçesiyle ve istihkak iddiasının reddi halinde İcra Mahkemelerinde istihkak davası için süre veremeyeceği, genel mahkemelerde normal istihkak davası açılması gerektiğinden talebin reddine karar verildiğini, söz konusu kararın yerinde olmadığını, iş bu kararın kaldırılması talebi ile Bakırköy ..... İcra Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyası ile şikayet yoluna başvurduklarını, bu nedenlerle Bakırköy ..... İcra Hukuk Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasında verilecek olan kararın mahkememizin görevli olup olmadığını belirleyecek nitelikte olduğundan öncelikle bu davanın sonucunun beklenmesine, istihkak iddialarının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı İflas İdaresi █████/2025 tarihli yazı ile, müflis aleyhine olan hususları kabul etmediklerini bildirmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Açılan davanın, istihkak istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın; iflas masasına kayıtlı taşınmazların iflas masasından çıkarılmasına karar verilenilip verilemeyeceği, haczedilen malların davacı şirkete ait olup olmadığı, iflas idaresinin istihkak iddiasının yerinde olup olmadığı, taşınmazların iflas masasından çıkarılmasına karar verilebilip verilemeyeceği hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Bakırköy ..... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas, .... Karar sayılı, █████/2025 tarihli kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememizin ..... esasına kaydı yapılmıştır.2004 Sayılı İİK nın 208. Maddesinde iflasın açılması kendisine tebliğ olunan iflas dairesinin müflisin mallarını tutmaya başlayacağı ve 210. Maddesinde de iflas dairesinin müflisin mağaza, depo, imalathane, perakende satış dükkanlarını ve buna mümasil yerlerini kapatıp mühürleyeceği ve müflisin kullandığı yerler haricinde bulunan eşyayı da muhafaza altına alacağı düzenlenmiştir.Yasanın 212. Maddesine göre üçüncü şahısların mülkü olarak gösterilen yahut bunlar tarafından mülkiyet iddia olunan mallar, bu cihetlerde şerh verilerek deftere kaydolunur. Üçüncü şahısların istihkak iddialarını ise 228. Maddede düzenlenmiş olup buna göre üçüncü şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulan eşyanın kendilerine verilip verilmeyeceğini iflas idaresi kararlaştırır. İflas idaresi istihkak iddiasını reddederse, üçüncü şahsa icra mahkemesinde istihkak davası açması için yedi günlük bir mühlet verir. Bu müddet içinde üçüncü şahıs masaya karşı istihkak davası açmazsa istihkak iddiasından vazgeçmiş sayılır.Görüldüğü gibi burada İİK nın 97-99. Maddelerine paralel bir düzenleme yapılmamıştır. İİK nın 99. Maddesinde malın üçüncü şahsın zilyetliğinde haczolunması halinde icra müdürünün alacaklıya istihkak davası açması için yedi günlük süre vereceği hükme bağlanmıştır.O halde İİK da iflasta üçüncü şahsın elinde iken deftere kaydedilen mallarla ilgili icra mahkemesinde görülecek bir iflas davası hakkında düzenleme bulunmamaktadır. Bu durumda söz konusu malların mülkiyeti ancak genel mahkemelerde açılacak bir dava ile belirlenebilir."Üçüncü kişinin elinde olan ve üçüncü kişi tarafından mülkiyeti kendisine ait olduğu bildirilen bir malın, müflise, dolayısıyla iflas masasına ait olduğu iddia edilirse, bu halde m.228 hükmü uygulanmaz. Mal üçüncü kişi elinde olduğundan, mülkiyet karinesi (MK m.992) üçüncü kişi lehinedir.Mülkiyeti müflise ait olduğu idda edilen (üçüncü kişi elindeki mal da masa mallarının tutulan defterine yazılır (m.212); fakat, mal üçüncü kişinin elinden alınamaz. Malın üçüncü kişiden alınıp masada satılabilmesi için, iflas idaresinin, üçüncü kişiye karşı bir dava açması gerekir. Yoksa iflas idaresi, (b.228, II ye göre) icra mahkemesinde istihkak davası açması için üçüncü kişiye bir süre veremez. İflas idaresinin üçüncü kişi elindeki malın masaya verilmesi için üçüncü kişiye karşı açacağı dava, normal bir istihkak davası olup, m. 228 II'deki süreye bağlı değildir. Bu istihkak davası, (icra mahkemesinde değil) genel mahkemelerde açılır. Bu istihkak davası, tarafların iflas idaresi(davacı) ve üçüncü kişi (davalı) olan, yetki, görev ve yargılama usulü bakımından tamamen (HMK)'ndaki genel hükümlere tabi olan bir hukuk davasıdır. İflas idaresi davayı kazanırsa, mal masaya alınır ve satılır. Davayı üçüncü kişi kazanırsa, malın üçüncü kişiye ait olduğu tespit edilmiş olup ve iflas idaresi (masa) yargılama giderleri ödemeye mahkum edilir. " (Baki Kuru İcra ve İflas Hukuku El Kitabı 2. Baskı, Sayfa 1314)Yapılan bu açıklamalar uyarınca davacının istihkak iddiasına konu malların iflasına karar verilen şirket olması ve haciz işleminin iflas dosyası üzerinden yapılmış olması hususları nazara alınarak Mahkememizin görevli olduğu kanaati ile yargılamaya devam olunmuştur. Dava, 2004 sayılı İİK'nın 269/a maddesi kapsamında İstihkak (Taşınır Mal Haczinden Kaynaklanan) yöneliktir.Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirilerek, dava dilekçesinde belirtilen ve faturaları sunulan makine ve demirbaşların mülkiyetinin davacı tarafa ait olup olmadığı, davacı taraf defterlerinde makinelerin alıma dair kayıt bulunup bulunmadığı, makinaların mülkiyetinin müflis şirkete ait olup olmadığı, istihkaka konu makineler değeri hususlarının tespiti için davacı tarafın ve davalı müflis şirketin ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde █████/2026 günü saat 14:30'da Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişiye davalı müflis şirketin ticari defter ve belgelerinin incelenmesi hususunda ilgili icra dairesinde inceleme yapılmak üzere yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verilmiş olup, Bilirkişi SMMM ..... 'ün █████/2026 tarihli raporunda özetle; Davacının █████████ dönemi davalının 2023-███████ elektronik ortamda tutulan e-mühürlü yevmiye ve kebir defterinin Gelirler İdaresi Bilgi Sistemine yasal süre içerisinde yüklendiğini, davalının 2024 yılı defterlerinin tamamı iflas müdürlüğünde olmadığı için kapanışın yasal süre yapılıp yapılmadığının doğrulanamadığını, davanın esasını kapsayan kısımları incelenmiş olup kebir ve yevmiye defterinin birbiriyle uyumlu olduğunu, defterler üzerinde denetim ve tespit yapmaya elverişli olduğunu, defterler muhasebe teknik usullerine göre uygun tutulduğunu, defterlerin kesin delil niteliği taşıması hususu ise Mahkemenin takdirinde olduğunu, davacının davaya konu etmiş olduğu faturalı makinaların davacı envanterinde kayıtlı olduğunu, davalının 253 hesap kaydında kumaş kontrol ve sarma makinesi ..... Makinanın dışında davaya konu diğer makinaların kaydı tespit edilemediğini, davacının kayıtlarında olmayan ve davalıda kayıtlı kumaş kontrol ve sarma makinesi (..... Makine) 2023 yılı ve öncesi dönemine ait makine olduğu için davaya konu makinayla seri numarası doğrulanamadığını, dosyadaki incelenen mali deliller ve ticari defter kayıtlarındaki tespitler neticesinde davaya konu makinaların davalı muhasebe hesabı olan 253 hesaplarında benzer isimlerde kaydının olmadığını, makinaların davacıya iadesinin yerindeliği tamamen Mahkemenin takdirinde olduğunu bildirmiştir.Davacının, işbu davada istihkak talebinde bulunduğu makineler yönünden şikayet talebi ile Bakırköy ..... İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde ..... E. Sayılı davayı açmış olduğu ve Mahkemece kesin olarak davacıya işbu istihkak davası açmak üzere süre verilmesi kararın iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. Somut olayın değerlendirilmesinde davacının istihkak talebinde bulunduğu makineler yönünden Mahkememiz işbu dosyasını ve İcra Hukuk mahkemesinde şikayet talepli dava açmış olduğu, icra hukuk Mahkemesince malların davacı şirkete ait olduğu ve iflas dairesi tarafından alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda adresteki mallarının çoğunun ..... şirketinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tespite gidilen 8/3 numaralı adresin müflisin değil ..... şirketinin kayıtlı faaliyet adresi olduğu, alacaklılardan ..... and .... Dış Ticaret A.Ş.'nin █████/2024 tarihli talep dilekçesi üzerine adrese gidildiği, iflasın açıldığı anda malların müflisin elinde değil şikayetçi üçüncü kişinin elinde bulunduğu, iflas idaresi malların masaya ait olduğu görüşündeyse, üçüncü kişiden alınarak iflas masasına dahil edilebilmesi için üçüncü kişiye karşı genel hükümler çerçevesinde istihkak davası açması gerektiği, davacıya icra mahkemesinde istihkak davası açması için yedi günlük mühlet verilmesine ilişkin şikayete konu karar usul ve yasaya aykırı bulunduğu gerekçesi ile kararın iptaline karar verildiği, bu yönde ilgili iflas idaresine müzekkere yazılmış ise de, iflas idaresinde herhangi bir dava açılmadığının bildirildiği, davacının istihkak talebinde bulunduğu makineler yönünden verilen kararın iptal edilmiş olması nedeni ile konusuz kaldığı anlaşılmakla dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nun “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri” başlığını taşıyan 331. maddesinin 1. fıkrası "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." düzenlemesini içermektedir. Davanın konusuz kalması halinde davalının yargılama giderinden sorumlu tutulmaması ve vekalet ücretine hak kazanabilmesi için davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olması; davacının yaptığı masrafların davalıya yüklenebilmesi için ise dava açmakta haklı olması gerekmektedir. Davanın mahiyeti, istihkak talebinin dayanağı nazara alındığında davalı tarafın işbu davanın açılmasına sebebiyet verdiği, davacı tarafın dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla yargılama giderleri davalı tarafa yükletilmiş, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:DAVA KONUSUZ KALDIĞINDAN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,1-Alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,2-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 897,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,3-Davacı tarafından yapılan davetiye, müzekkere ve bilirkişi gideri olan 8.121,00-TL davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 45.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Başkan .... ¸e-imzalıdır Üye ..... ¸e-imzalıdırÜye ..... ¸e-imzalıdırKatip .... ¸e-imzalıdır