Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, trafik kazasında asli kusurlu sigortalıya rücuen ödenen tazminatın icra takibiyle tahsiline ilişkin itirazın iptali davasında karar verdi.
Özet: Sigorta şirketi tarafından, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesiyle sigortalı davalının aracının karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında üçüncü kişiye yapılan tazminat ödemesinin, aracın kusurlu bulunması ve sürücüsünün olay yerini terk etmesi üzerine rücu hakkı kapsamında davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkâr tazminatı talep edilmiştir; davacı sigortacının sözleşmenin tarafı olan sigortalıya karşı rücu edebileceği ve davalının sorumluluğunun sigorta sözleşmesine aykırı davranışından kaynaklandığı belirtilmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından, davalı sigortalı ...'ın maliki olduğu ... plakalı araç için 12.10.2021 - 12.10.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... No.lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, 14.10.2021 tarihinde tanzim edilen ... ile plaka değişikliği yapılarak ... sayılı plakaya geçildiğini, .../... ..., ... mevkiinde 19.09.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında; davalı ...'ın maliki olup, hasar tarihinde sürücüsü firar ... plakalı araç seyir halinde iken ön ilerisinde seyretmekte olan sürücüsü dava dışı ... yönetimindeki ... plakalı araca sol yan kısımlarıyla çarpması suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, çarpmanın etksiyle ... plaka sayılı aracın savrularak takla atmış park halindeki aralarında ... plakalı aracın da bulunduğu üç araca maddi hasar meydana getirdiğini, anılan kazada ... plaka sayılı kusurlu araç sürücüsü kazaya ilişkin tutanak tutmaksızın olay yerini terk ettiğini, bu sebeple aracın işleteni sıfatı ile davalı ... maddi hasarlı trafik kazasında meydana gelen hasardan asli sorumlu olacağını, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında park halinde olup hasar gören ... plakalı aracın maliki dava dışı ... hasarın tazmini amacıyla kasko sigorta poliçesinin bulunduğu .... Başvurmuştur. .... Yaptığı ödeme sonrasında meydana gelen trafik kazasında asli kusurlu bulunan davalının ... No.lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi'ne dayanarak hasar tazminatını Müvekkil Şirketten talep ettiğini, müvekkil şirketin kendisine iletilen onarım faturası ve Ekspertiz Raporuna istinaden poliçe limiti dahilinde ....'ne 16.12.2022 tarihinde 12.611,10 TL hasar tazminatı ödediğini, müvekkil şirket tarafından ilgili kazada asli kusurlu olan borçlu/davalıya rücu mektubu gönderilerek ödemek zorunda kaldığı bedelin tahsilini talep ettiğini, davalı / borçlunun ödeme yapmaması üzerine davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, açıklanan nedenlerle Bakırköy .... İcra Müdürlüğü - ... E. sayılı dosyadan başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak davalı muteriz borçlular tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine ve tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP :Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.Bakırköy .... Tüketici Mahkemesinin ...Esas ... Karar ... tarihli görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilen dosyanın yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılarak yargılama devam olunduğu anlaşılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacı sigorta şirketine "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi" ile sigortalı davalının trafik kayıt maliki olduğu aracın karıştığı kazada davacı tarafından zarar gören 3. kişiye yapılan tazminat ödemesinin davalıdan rücuen tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... itirazın iptali ve icra inkar tazminat istemine yönelik olduğu anlaşılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesinde düzenlenen ''...Ödemede bulunan sigortacı sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir'' hükmü gereğince, sigorta şirketi tarafından zarar görenlere karşı tazminat ödemesi yapıldıktan sonra, ödediği tazminat miktarını akidi olan sigortalıya rücu edebileceği, bir başka deyişle taraflar arasında akdi bir ilişki olup, davalı tarafın sorumluluğunun kaynağının, davacı ile yaptığı trafik sigorta sözleşmesine aykırı davranıldığı iddiasına dayandığı anlaşılmaktadır. Davacı sigortacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Davalı sözleşmenin tarafı ve sigorta ettiren (sigortalı) olmasına göre, sigortalının, aracı kiralaması nedeniyle işleten sıfatını taşımaması, davalı sigortalının dava dışı kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse aracın gerçek işleteni kim olursa olsun sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigortalıdır. (ADANA BAM .... H.D. .... - ....EK)Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının uyap sisteminden dosya arasına alındığı ve dosyanın incelenmesinde; Alacaklı davacı şirketin, davalı borçlu şahıs aleyhine 12.857,88-TL(12.611,10-TL Asıl alacak + 254,21-TL işlemiş faiz) alacağının tahsili, asıl alacağa işleyecek %10,75 ticari faizi ile birlikte, vekalet ücreti ve icra masraflarının birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Duruşma ara kararı ile dosyanın 1 sigortacı, 1 kusur ve 1 hasar bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilerek celp edilen hasar dosyaları ve dosya kapsamına ibraz edilen belgeler nazara alınmak suretiyle rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyetinin █████/2025 tarihli raporunda özetle; Davalıya ait ... plakalı ticari otonun sürücüsü ... olayda %75 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı kamyonetin sürücüsü ... olayda %25 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı otomobilin sürücüsü olayda kusursuz olduğu, somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfı kabil kusur imkânının bulunmadığı, dava dışı ... plakalı otomobilde meydana gelen hasarların, yukarıda izah edilen kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu ve 19.09.2022 günü meydana gelen trafik kazasının taraflarca ifade edilen şekilde gerçekleştiği, dava dışı ... plakalı otomobilin kadri maruf, haddi layık onarım bedelinin iskontosuz KDV hariç 16.558,04 TL – KDV dâhil 19.538,49 TL olduğu ve iskontolu KDV hariç 14.249,83 TL – KDV dâhil 16.814,81 TL olduğu, iskonto uygulanıp uygulanmayacağı ve KDV hususunun Sayın Mahkemenin takdirleri olduğu, davacı .... nezdinde ... adına, ... plakalı aracın, ... sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, 14.10.2021 tarihinde tanzim edilen ... ile plaka değişikliği yapılarak ... sayılı plakaya geçildiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçede yer alan ilgili hükümler uyarınca, Maddi Araç Başına Limit 50.000,00.-TL olarak belirlendiği, davacı... tarafından.... sayılı dosya açıldığı, 29.11.2022 tarihinde 12.611,10-TL tutarında ödemenin .... adına yapıldığına ilişkin bir adet mahsup fişi dosyaya sunulduğu, davacı .... ödediği miktar kadar (12,611.10.-TL) 15.02.2023 tarihli, T.C. İstanbul .... İcra Dairesinde, ... Esas dosyası ile takip başlatıldığı, faiz hesabı uzmanlık alanımın dışında olduğu, Sigorta mevzuatı ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “B.4.” maddesi “f” bendi uyarınca, davacı....'nin ödediği tazminat miktarınca davalıya karşı kusur nispetinde rücu hakkını kullanabileceği, Sigorta mevzuatı ve Genel Şartlar çerçevesinde bir değerlendirme yapıldığı ancak, Genel Şartlara aykırılık teşkil eden emsal Yargıtay kararları mevcut olmakla birlikte bu husustaki takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemenin yetkisinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, maddi hasarlı kazalarda, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrılmış olmasının tek başına rücu için yeterli olup olmadığına ilişkindir. KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartlar nazara alınır.Somut olayda; davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası █████/2021 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde █████/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir.Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin... Esas, .... Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair kararında "01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri bakımından uygulanmakta olan Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlarının B.4-f maddesi metni çok iyi kaleme alınmamış olmakla birlikte, madde metninden anlaşılması gereken, maddi ya da bedeni hasara neden olan tüm trafik kazalarında olay yerini terk ile kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması hallerinde sigortacının üçüncü kişilere yaptığı ödeme nedeniyle sigortalısına rücu edebilecek olduğudur. İstisnai durumlar ise "hariç" denilerek gösterilmiştir. Buna göre bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle uzaklaşması gibi zorunlu hallerde sigortalı bu maddeden kaynaklanan rücu sebebinden kurtulacaktır. Olay yerini terkin zorunlu olduğu haller ve kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması halleri sınırlı sayıda olmayıp örnek olarak sayılmıştır. Ancak istisnai haller madde metninin başına yazıldığı için sanki olay yerini terk etme hali sadece bedeni hasara neden olan kazalarda uygulanacakmış, maddi hasarlı kazalarda uygulama alanı yokmuş gibi bir anlama yol açmıştır. Oysaki bedensel hasarlı kaza olmasa dahi olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. Açıklanan nedenlerle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının B.4/f bendine göre kaza yerinin terk edilmesi halinin salt maddi hasarlı trafik kazalarında da içe rücu sebebi olduğu açıktır. Dolayısıyla uyuşmazlığın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi ve Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ilgili kararlarına göre giderilmesi gerekir." şeklinde karar verilmiştir.█████/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4.f maddesine göre, ödemede bulunan sigortacı, bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigortalıya rücu edebilir. Somut uyuşmazlıkta, █████/2022 tarihinde davalının maliki ve davacı şirketin sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile dava dışı ... ve ... plakalı araçlar arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalıya ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %75 oranında asli kusurlu olduğu ve bununla birlikte kaza sonrasında aracı kaza yerinde bırakarak kaza yerini terk ettiği ve kaza yerinden ayrılmasını gerektirecek haklı bir sebebin bulunduğuna dair dosya içeriğinde herhangi bir delilin yer almadığı, yargılama aşamasında yapılan bilirkişi incelemesinde; ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararın KDV dahil 16.814,80-TL olarak hesaplandığı, davacı sigorta şirketi tarafından %75 kusur oranına göre 12.611,10-TL ödeme yaptığı, %25 kusur oranı tenzil edilerek ödeme yapıldığından ödemenin tamamını davalıdan rücuen talep edebileceği, yukarıda yer verilen istinaf kararı ışığında davalıya ait araç sürücüsünün haklı bir neden bulunmaksızın olay yerini terk etmiş olması nedeniyle ZMSS genel şartlarının B.4-F bendinin somut olaya uygulanması gerektiği, rücu koşulunun oluştuğu, Mahkememizce ödeme tarihi olan █████/2022 tarihi ile takip tarihi olan █████/2023 tarihi arasındaki dönem için %15,75 faiz oranı üzerinden işlemiş faiz miktarının 331,95-TL olarak hesap edildiği, ancak icra takibinde 254,21-TL işlemiş faiz talep edildiği, taleple bağlılık ilkesi uyarınca takip talebindeki işlemiş faiz miktarının hükme esas alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak; davacının davasının kabulü ile, Bakırköy ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile; takibin aynen devamına, alacağın miktarı ve kusur oranı bilirkişi incelemesi ile belirleneceğinden likit alacak söz konusu olmadığından şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının davasının KABULÜ ile, Bakırköy ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki davalının yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile; takibin aynen DEVAMINA, 2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 878,83-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 451,23-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Davacı tarafından ödenen 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 14.165,00-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.020,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,6-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 12.865,31-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince Miktar İtibari İle Kesin Olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin ( e duruşma yolu ile) yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 Katip .... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza