ankara 13. asliye ticaret mahkemesinde, hizmet alım sözleşmeleriyle çalışan işçiye ödenen kıdem tazminatının yüklenici şirketlerden rücuen tahsili talebiyle başlayan önemli hukuki uyuşmazlık.

Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde, hizmet alım sözleşmeleriyle çalışan işçiye ödenen kıdem tazminatının yüklenici şirketlerden rücuen tahsili talebiyle başlayan önemli hukuki uyuşmazlık.

Özet: Davacı kurum, kendi bünyesinde hizmet alım sözleşmeleri aracılığıyla çeşitli yüklenici firmalar adına çalışmış bir işçiye ödemek zorunda kaldığı kıdem tazminatı ve arabuluculuk ücretinin, imzalanan sözleşmeler uyarınca işçilik alacaklarından davalı yüklenici firmaların sorumlu olduğunu iddia ederek, söz konusu bedellerin sorumluluk oranında rücuen tahsilini talep etmektedir; davalı şirketler ise sözleşmelerdeki ilgili maddelere göre kıdem tazminatının sözleşme kapsamındaki giderlere dahil olmadığını savunmaktadır.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili Av. ..... ..... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu 18.10.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Kurumun bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, Güvenlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firma ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendileri belirlediğini, firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluk bu firmalara ait bulunduğunu, dava dışı işçi ... isimli güvenlik personelinin 15.06.2016-31.07.2016 tarihleri arasında .... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'de, 01.08.2016-31.08.2016 tarihleri arasında ... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve ... Şirketi'nde, 01.09.2016-31.10.2016 tarihleri arasında ... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.'de, 01.11.2016-31.05.2017 tarihleri arasında ... Hizm. İnş. Oto. San. Ve Tic. A.Ş. 'de, 01.06.2017-30.06.2017 tarihleri arasında .... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'de, 01.07.2017-31.05.2018 tarihleri arasında ... San. Ve Tic. A.Ş.'de, 01.06.2018- 30.06.2019 tarihleri arasında ... İnş. Tem. Taah. Tic. A.Ş'de, 01.07.2019- 20.08.2021 tarihleri arasında ... Dan. Tem. İnş. Nakliye Tur. Gıda Eğt. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde müvekkil Kurum ile imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yardımcı hizmetler görevlisi olarak çalıştığını, Söz konusu yardımcı hizmetler görevlisi ...'a 5 yıl 1 ay 8 günlük çalışmasının karşılığı olarak 35.027,38-TL kıdem tazminatı ödemesinin arabuluculuk görüşmeleri sonrasında müvekkili kurum tarafından yapıldığını, ayrıca 1,745,41 TL arabuluculuk ücreti ödendiğini, Dava dışı işçi ...'un 01.09.2009-1 1.07.2016 tarihleri arasında çalışmasının karşılığı olan temizlik işçisi olarak çalışmakta iken, emeklilik nedeniyle işten ayrılması üzerine dava dışı işçinin hesabına 17.03.2016 tarihinde 16.755,42-TL yatırıldığını, bu miktar ile ..... E. Sayılı dosyadan başlattıkları davada mahkeme ...... Sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verdiğini, dava dışı işçi daha sonra 12.07.2016- 20.08.2021 tarihleri arasında tekrar müvekkil kurum bünyesinde çalışmaya başladığını, 20.08.2021 tarihinde sağlık sorunları sebebiyle kendi isteği ile iş akdini sona erdirdiğini, , dava dışı personele 12.07.2016 tarihi ile 20.08.2021 tarihleri arasındaki çalışmalarının karşılığı olan kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, Davacı dışı personel ,müvekkil Kurum bünyesinde ihale ile temizlik hizmetlerinde bulunan farklı şirketlerde görev almıştır. Davacı dışı işçi, yüklenici firmalarda sözleşme konusu kendisine yüklenen işleri yürütmüştür. Yüklenici firmalar ile müvekkil Kurum arasında imzalanan sözleşmeler gereği her türlü işçilik alacaklarından yüklenici firmalar sorumlu olup, imzalanan sözleşmelerin ilgili maddeleri gereği tarafımızca yardımcı hizmetler görevlilerine ödenen bedelin firmalarca tarafımıza ödenmesi gerektiğin, davalı şirketler ile müvekkil Kurum arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin 22. Maddesinde “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” Hükmünün yer aldığını, ayrıca sözleşmelerde yer alan yüklenici firmaların ihale kapsamında çalıştırılan personellerin ödeme sorumluluğuna ilişkin maddelerin yanında, hizmet alım sözleşmelerinin sözleşme bedeline dahil olan giderler maddesinde sözleşme bedeli içerisine, sözleşme kapsamında çalıştırılan personellerin tüm işçilik alacaklarının da dahil olduğunu, bu nedenle müvekkil kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen 36.772,79 TL kıdem tazminatının hizmet alım sözleşmeleri kapsamında bünyesinde çalıştıran yüklenici firmalardan ödeme tarihlerinden itibaren uygulanacak sözleşme faiziyle, sözleşme faizi belirlenmeyen durumlarda avans faiziyle birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesini kabul etmenin mümkün olmadığını, taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım sözleşmesinin 7.7. Maddesinde sözleşmeye dahil olan giderler arasında kıdem tazminatının hariç olduğunun açıkça görüleceğini, sözleşmenin eki niteliğinde genel şartnamenin 8.3 maddesinde de Yüklenicinin çalıştırdığı elemanların her türlü özlük haklarını kıdem tazminatı hariç karşılamak ve ödemek zorunda olduğunun açıkça belirtildiğini, emsal olarak ..... 01.06.2023 tarihli kararında 3-Diğer davalılar haklarındaki davalar ile fazlaya ilişkin istemlerin reddine," dair karar verilmiş olup kararın gerekçesinde 'Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise, aralarındaki sözleşmeye dayalıdır. Her bir davalı ile davacı arasındaki sözleşmeler incelendiğinde, bir kısım davalıların iş mevzuatından kaynaklı olarak işçilik haklarından doğan sorumluluğu tamamen, bir kısmının ise 'kudem tazminatı' hariç olmak üzere nihai olarak üstlendiği tespit edilmiştir. Davalılar tacir olup, sözleşme ile bağlıdırlar. O halde, davacının, sözleşme kapsamında işçilik haklarının tamamından sorumluluğu üstlenen bir kısım davalılar rücu hakkı kabul edilmiştir Bu kabul, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olacaktır. Ancak, ayrıca ve açıkça sözleşmesinde 'kıdem tazminatı hariç olarak hüküm bulunan davalılara ise rücu hakkının bulunmadığı sonucuna varılmış, bu kısım davalılar hakkındaki davaların reddi yönünde hüküm kurulmuştur. Denildiğini, Yine ..... 29.01.2024 tarihli kararında 'da “1-Davanın Reddine,” dair kesin olarak karar verilmiş olup, kararın gerekçesinde ' Bu itibarla, somut olaydaki dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı kalemi ile ilgili olarak işçilerin kıdem tazminatından alt yüklenicilerin sorumlu olmayacağına dair ve asıl işvereninin tümüyle bu alacak kaleminden sorumlu olacağına dair şekilde kıdem tazminatının ayrık ve hariç tutulması şeklinde açık, spesifik düzenleme bulunduğu yönünde hükümler olduğu tespit edilmiştir.” denildiği Bu durumda, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartname düzenlemeleri ve hükümleri göz önüne alındığında bu düzenlemelerde kıdem tazminatının hariç tutulduğundan davalı yüklenici alt işveren Şirketlerin dava dışı işçi ...'un kıdem tazminatı tutarından sorumlu olmayacaklarını, bu konudaki tüm sorumluluğun asıl işveren İdarenin üzerinde olduğu, dolayısıyla davacı idare ...'nun işbu davanın davalıları ... A.Ş. ve ... Ltd. Şti.'lerine dava dışı işçinin kıdem tazminatı açısından Tücuen talepte bulunamayacağı bahisle davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE;

Mahkememizce alınan 24.04.2025 tarihli bilirkişi raporda özetle; "Davacı ile davalılar arasında imzalanan Hizmet alımına ait sözleşmenin (Tip Sözleşme) 7.1. Maddesinde “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin akdinden ve taahhüt olunan işin yürütülmesinden doğacak noter, sağlık, eğitim, ulaşım masrafları ve her türlü sigorta giderleri, işçilik ..., sigortası primi, vergiler harç, işçinin diğer sosyal hakları (Kıdem tazminatı hariç) yemek ücretleri ödenecektir” düzenlemesinin yer aldığı, Sözleşme hükmü gereği davacının dava dışı işçiye ödenen 36.781,79.-TLnı davalılardan talep edemeyeceği, Sayın Mahkeme'nin bu tespitlerimize katılmaması halinde davalılara rücu edilebileceği, Davacının talebinin brüt 36.772,79 TL'lik kıdem tazminatının ödeme tarihi olan 27.10.2021 tarihinden itibaren sözleşme faizleri ile birlikte sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde avans faizi ile sorumlulukları oranında tahsilini talep ettiği," şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce alınan 16.07.2025 tarihli ek bilirkişi raporda özetle; "Kök Rapora karşı tarafların yaptığı itiraz ve beyanlar ile temin edilen yeni belgelerin incelenmesinin Kök Rapor ile ulaşılan neticeyi değiştirir olmadığından Kök Rapordaki kanaatlerimizin geçerli olduğunu, Davacı ile davalılar arasında imzalanan Hizmet alımına ait sözleşmenin ( Tip Sözleşme) 7.1. maddesinde “ Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin akdinden ve taahhüt olunan işin yürütülmesinden doğacak noter, sağlık, eğitim, ulaşım masrafları ve her türlü sigorta giderleri, işçilik ..., sigortası primi, vergiler harç, işçinin diğer sosyal hakları (Kıdem tazminatı hariç) yemek ücretleri ödenecektir” düzenlemesinin yer aldığı, Sözleşme hükmü gereği davacının dava dışı işçiye ödenen 36.781,79 TL yi davalılardan talep edemeyeceği, Sayın Mahkeme’nin bu tespitlerimize katılmaması halinde davalılara rücu edilebilecek tam ve ½ oranındaki miktarların aşağıda gösterildiği,

.... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'de, 1.808,81 904,40

... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. 1.788,93 894,47

.... Ve Tic. A.Ş. 'de, 4.174,17 2.087,09

... San. Ve Tic. A.Ş.'de, 6.559,42 3.279,71

... İnş. Tem. Taah. Tic. A.Ş'de, 7.155,73 3.577,86

... Eğt. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. 15.285,43 7.642,71

TOPLAM 36.772,49 18.386,25

Davacının talebinin brüt 36.772,79 TL'lik kıdem tazminatının ödeme tarihi olan 27.10.2021 tarihinden itibaren sözleşme faizleri ile birlikte, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde avans faizi ile sorumlulukları oranında tahsilini talep ettiği" şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava hizmet temini sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı tarafından ödenen işçi alacaklarının davalılardan rücusuna ilişkindir.

Dava dışı yüklenici işçisi ...'un hizmet döküm cetveli ..... celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Davacı ile davalı .... Eğt. Taah. Ve Tic. Ltd Şti arasında █████/2019 tarihli, █████/2019- █████/2021 tarihleri arasında ... Ek Tesisler İle Taşra Teşkilatı Binalarının Temizlik ve Diğer İşlerine İlişkin Hizmet Alım Sözleşmesi,

Davalı ... İnş. Tem. Taah. Tic. AŞ ile █████/2019 tarihli █████/2018- █████/2019 tarihleri arası ..., Ek Tesisler İle Taşra Teşkilatı Tesis Binalarının Temizlik ve Diğer İşleri'ne ilişkin Hizmet Alımına Ait Sözleşmelerin yapıldığı anlaşılmıştır.

.....Dairesi tarafından verilen benzer kararda davalıların kıdem tazminatı alacağı ile ilgili kural olarak kendi dönemi ile sınırlı bulunduğu ve ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu davalıların kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin sorumluluğunun buna göre belirlenmesi gerektiğine değinilmiştir. (.....sayılı ve █████/2019 tarihli ilamı)

22 Şubat 2019 tarihli 30694 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan, 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11'inci maddesi ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 112 nci maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Bahse konu maddeye göre “4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.” denilmektedir. Madde hükmü, Anayasa Mahkemesinin ..... sayılı █████/2019 tarihli verilen kararı ile iptal edilmiş ve karar █████/2019 tarihli ve 30919 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olduğundan eldeki davaya uygulanma imkanı kalmamıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; taraflar arasında hizmet teminine ilişkin sözleşmelerin bulunduğu, yüklenci işçisi olan ...'un toplamda davalılar yanında 1850 gün çalışmasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmeler tip sözleşmeler olup sözleşmelerde Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin eki olarak kabul edildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 38. Maddesinde ise "...Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır... " maddesinin yer aldığı yine sözleşmenin 8.1. Maddesinde "... Sözleşme hükümleri ile ihale dökümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde ihale dökümanında yer alan hükümlerin esas alınır..." maddesinin yer aldığı anlaşılmaktadır. Buna göre Genel Şartname gereğince işçiye ödenen kıdem tazminatından dolayı sorumlu olarak kabul edilen davalıların öncelikle Genel Şartname hükümleri nazara alınarak ödenen kıdem tazminatından sorumlu oldukları açık olup, ödenen kıdem tazminatından işçinin çalıştığı süre ile orantılı olarak hükme esas bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumluluklarına gidilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile,

.... San ve Tic. Ltd Şti’den 1.808,81 TL

.... Tic. Ltd. Şti’den 1.788,93 TL

.... ve Tic Aş’den 4.174,17 TL

.... San ve Tic. AŞ’den 6.559,42 TL,

... İnş. Tem. Taah. Tic. AŞ’den 7.155,73 TL

.... Eğt. Taah. Ve Tic. Ltd Şt’den 15.285,43 TL’nin, ayrı ayrı tahsili ile davacıya verilmesine,

Tüm alacak kalemleri için █████/2021 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,

2-Davalı ... Sa ve Tic AŞ hakkında açılan davanın reddine,

3-Alınması gereken 2.511,93 TL harçtan pişin alınan 627,99 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.883,94 TL harcın;

92,68 TL'sinin .... San ve Tic. Ltd Şti’den,

91,55 TL'sinin .... Tic. Ltd. Şti’den,

213,82 TL'sinin .... ve Tic AŞ’den,

336,09 TL'sinin .... San ve Tic. AŞ’den,

366,42 TL'sinin ... İnş. Tem. Taah. Tic. AŞ’den,

783,38 TL'sinin .... Eğt. Taah. Ve Tic. Ltd Şt’den alınarak hazineye gelir kaydına,

4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.640,00 TL arabulucu ücretinin;

80,68 TL'sinin .... San ve Tic. Ltd Şti’den,

79,70 TL'sinin .... Tic. Ltd. Şti’den,

186,14 TL'sinin .... ve Tic AŞ’den,

292,57 TL'sinin .... San ve Tic. AŞ’den,

318,98 TL'sinin ... İnş. Tem. Taah. Tic. AŞ’den,

682,56 TL'sinin .... Eğt. Taah. Ve Tic. Ltd Şt’den alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 627,99 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.055,59 TL'nin;

51,93 TL'sinin .... San ve Tic. Ltd Şti’den,

51,30 TL'sinin .... Tic. Ltd. Şti’den,

119,80 TL'sinin .... ve Tic AŞ’den,

188,31 TL'sinin .... San ve Tic. AŞ’den,

205,31 TL'sinin ... İnş. Tem. Taah. Tic. AŞ’den,

438,94 TL'sinin .... Eğt. Taah. Ve Tic. Ltd Şt’den alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 3.446,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.446,00 TL masrafın;

661,54 TL'sinin .... San ve Tic. Ltd Şti’den,

653,47 TL'sinin .... Tic. Ltd. Şti’den,

1.526,12 TL'sinin .... ve Tic AŞ’den,

2.398,76 TL'sinin .... San ve Tic. AŞ’den,

2.615,24 TL'sinin ... İnş. Tem. Taah. Tic. AŞ’den,

5.590,87 TL'sinin .... Eğt. Taah. Ve Tic. Ltd Şt’den alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca vekalet ücretinin;

1.808,81 TL'sinin .... San ve Tic. Ltd Şti’den,

1.788,93 TL'sinin .... Tic. Ltd. Şti’den,

4.174,17 TL'sinin .... ve Tic AŞ’den,

6.559,42 TL'sinin .... San ve Tic. AŞ’den,

7.155,73 TL'sinin ... İnş. Tem. Taah. Tic. AŞ’den,

15.285,43 TL'sinin .... Eğt. Taah. Ve Tic. Ltd Şt’den alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

9-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,

Dair davacı vekilinin ve e-duruşma sistemi üzerinden bir kısım davalılar vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip .....

e-imzalı

Hakim .....

e-imzalı

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.