Sigorta şirketinin nakliyat esnasında oluşan araç hasarı nedeniyle ödediği tazminatın halefiyet prensibiyle taşıyıcıdan rücuu için açtığı itirazın iptali davası.
Özet: Bir sigorta şirketi, davalı taşıma firması tarafından taşınan araçta oluşan direksiyon ve konsol hasarları nedeniyle sigortalısına ödediği 49.445,65 TL zararı Türk Ticaret Kanununun halefiyet hükümleri uyarınca rücu etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı talebiyle dava açmış; davacı, taşıyıcının özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini savunurken, davalı ise hasarın ispatlanamadığını, bilirkişi raporunun bilimsel dayanaktan yoksun olduğunu ve sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : █████████ KARAR NO : ████████ DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : 30.10.2025KARAR TARİHİ : 09.06.2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili --. ile ---- Şirketi arasında ----- poliçe numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, ---- Şirketi tarafından --- şasi numaralı --- model aracın taşıma işinin ----- Şirketi tarafından üstlenildiğini, 26.06.2025 tarihli lojistik faaliyeti esnasında aracın direksiyon alt kısmında çentik ve orta konsol çıtasında çizik oluştuğunu, 27.06.2025 tarihli taşıma irsaliyesi üzerine hasara ilişkin şerh düşüldüğünü, taşıyıcı firmanın gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle meydana gelen maddi zararın müvekkil sigorta şirketi tarafından 07.08.2025 tarihinde 49.445,65-TL tutarında sigortalıya ödendiğini, sigortacının Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, hasar bedelinin tahsili amacıyla ----. İcra Dairesinin ----- esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafça haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz edildiğini, arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığını, alacağın likit olması sebebiyle yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle; ---. İcra Dairesi ---- esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taşıma sırasında meydana geldiğini iddia ettiği hasarların somut vakıa ve teknik tespitlere dayanmadığını, iddiaların varsayımdan ibaret olduğunu, davacının hasarın hangi aşamada ve nasıl oluştuğunu ispatlayamadığını, HMK m. 190 uyarınca ispat yükünün davacıda olduğunu, dosyaya sunulan ekspertiz raporunun bilimsel ve objektif nitelikten uzak olduğunu, raporun hasarın oluş zamanı ve nedenine ilişkin denetlenebilir bir veri içermediğini, bu nedenle rapora açıkça itiraz ettiklerini, taşıyıcının sorumluluğu için kusurun somut ve teknik olarak ispatlanması gerektiğini, müvekkil şirket bünyesinde sürücülerin metal aksesuar kullanımının kesinlikle yasak olduğunu ve bu yasağın periyodik eğitimlerle desteklendiğini, davacının aksesuar kaynaklı hasar iddiasının soyut kaldığını, taşıma irsaliyesi üzerindeki hasar şerhinin tek başına sorumluluk doğurmayacağını, bu şerhlerin sadece teslim anındaki durumu yansıttığını, iddia edilen hasarın mikroskobik ve estetik nitelikte olup taşıma riski kapsamında değerlendirilemeyeceğini, aracın kullanımını veya fonksiyonunu etkilemediğini, davacının halefiyet iddiasına dayalı rücu talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, sigortacının sigortalının hukuki konumunu aşan bir hakka sahip olmadığını, icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını, davacının tartışmalı bir alacak üzerinden icra takibi başlatarak icra yolunu baskı unsuru olarak kullandığını, bu durumun kötüniyetli takip niteliği taşıdığını, tüm bu nedenlerle; davanın reddini, icra inkar tazminatı talebinin reddini, kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava; davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin halefiyet kurallarına göre davalıya rücu edilmesi için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir. Davacı tarafından ---- Şirketi'ne ----- poliçe numarası ile Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi düzenlendiği, ---- Şirketi'ne-----şasi numaralı,---- model araç satışı yapıldığı, sigortalıya ait aracın taşıma işinin davalı tarafından yapıldığı, taşıma sırasında davalıdan kaynaklı sebeple araçta direksiyon ve konsolda hasar meydana geldiğinin iddia edildiği, zarar iddiası kapsamında davacı tarafından sigortalısına 07.08.2025 tarihinde 49.445,65 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin halefiyet hükümleri kapsamında davalıya rücu edilmesi kapsamında davacı tarafından davalı aleyhine ---- İcra Dairesi'nin ------ esas sayılı dosyasında 49.445,65 TL asıl alacak ve ödeme tarihi (07.08.2025) ile icra takip tarihi (26.09.2025) arasında 2.972,84 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 52.418,49 TL üzerinden icra takibine geçildiği, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, davacı tarafça itirazın iptali ve icra inkar tazminatının talep edildiği anlaşılmaktadır. TTK'nın "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. (eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir.TTK'nın 1472.maddesinde (eski TTK 1301) düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için sigortalı hangi mahkemede dava açabilecek ise sigortacının da aynı mahkemede dava açması gerekir.Dava konusu hasar iddiasıyla ilgili dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, rapor hazırlanmıştır.Tüm dosya kapsamına göre; taşıma sırasında davalıdan kaynaklı sebeple araçta direksiyon ve konsolda hasar meydana geldiği, hasarın taşıma dışında meydana geldiğine dair dosyada delil bulunmadığı, davalının aracın hasarlı teslim alındığına dair delil sunamadığı, aracın taşıyıcı sorumluluğundayken hasarlandığı, davacı tarafça yapılan hasar ödemesi bedelinin (49.445,65 TL) oluşan hasar ile uyumlu olduğu, meydana gelen zarardan davalının taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır.Davacı sigorta şirketi tarafından ödemenin yapıldığı tarih ile icra takip tarihi arasında geçen sürede işleyen faiz ile icra takibinde takip öncesi işlemiş faizin uyumlu olduğu anlaşıldığından davalının itirazının haksız olduğu sonucuna varılmış ve itirazın iptaline karar verilmiştir.İcra ve İflas Kanunu'nun 67.maddesinin 2. fıkrası gereğince, icra tazminatına karar verilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötü niyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından hesap edilebilecek durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü gerekir.Davacının alacağının belirli olmadığı, alacağın yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile belirli hale geldiği, buna göre alacağın likit olmadığı anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulüne; ---- İcra Dairesi'nin ------ esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, 2-İcra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 3.580,71-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 633,09-TL peşin harçtan ve icra dosyasına yatırılan 262,09-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 2.685,53-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan toplam 895,18-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından 615,40-TL başvurma harcı, 87,50-TL vekalet harcı, 18.000,00-TL bilirkişi ücreti, 108,50-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 18.811,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı tarafından 87,50-TL vekalet harcı olarak sarf edilen yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, 7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ---- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.