Borcu ödenmiş ticari araç üzerindeki mülkiyeti muhafaza kaydının kaldırılması talepli ipotek davası, idari işlem niteliğinde olduğu gerekçesiyle mahkemece reddedildi.
Özet: Davacı, borçlarını ödediği iddiasıyla, mülkiyeti muhafaza kaydıyla satın aldığı araç üzerindeki şerhin kaldırılmasını ve aracın kendi adına tescilini talep etmiş; davalı ise borcun ödendiğini kabul etse de davacının tescil talebinde hukuki yarar olmadığını, şerhin terkinine ise rıza gösterdiğini belirtmiş; ancak mahkeme, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca mülkiyeti muhafaza kaydının terkininin idari bir işlem olduğunu ve bu talebin mahkeme kararıyla değil, idari yollarla çözülmesi gerektiğini gerekçe göstererek davanın reddine hükmetmiştir.
T.C.
İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı...A.Ş. Firmasından Kartal ... Noterliği █████/2012 tarih ...Yev . Sayılı işlem ile... plakalı...Marka 1994 model, 2517 tipli, ... Motor nolu, ... Şasi Numaralı 14.000TL bedelle ticari amaçlı araç satış aldığını, müvekkilinin süresi içerisinde borçlarını ödediğini, davalıdan borcunun olmadığına ilişkin belge aldığını, müvekkil araç üzerinden mülkiyet şerhinin kaldırıldığını düşünse de araç üzerinde şerhin kaldırılmadığını öğrendiğini ve şirkete ulaşamadığını, tarafların tacir olduğundan ve araç ticari kamyon olduğundan zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ancak davalıya ulaşılamadığını ve anlaşmama tutanağı düzenlendiğini bu sebeplerden ötürü Kartal ... Noterliği █████/2012 tarih ... Yev sayılı düzenleme şeklinde mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla...plakalı ... tescil seri numaralı kamyona ilişkin Araç üzerindeki mülkiyet şerhin terkinini, araç mülkiyetinin müvekkil adına tesciline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket davacı tarafa dava konusu aracı sattığını ve araç bedelini de belirlenen süreler içerisinde davacıdan tahsil ettiği hususta herhangi bir ihtilaf bulunmadığını fakat davacı tarafın dava konusu aracın mülkiyetinin davacıya devri hususundaki talebinde hukuki yararı mevcut bulunmadığını, satış sözleşmesinin "3" numaralı maddesinde alıcının bir aylık süre içerisinde ilgili trafik kuruluşuna başvurarak taşıtın, adına devir ve kayıt işlemini yaptırarak tescil ve trafik belgesi alınmasının zorunlu olduğunu bildiğini, bu yasal gereği yerine getireceği hususundaki madde kaleme alındığını ve davacı tarafınca dava konusu aracın tescili kendi adına aldırdığını, dava konusu aracın ruhsatından da bu durum açıkça anlaşıldığını, dava konusu aracın mülkiyetinin davacıya devri hususundaki talepte hukuki yarar mevcut olmadığını, mülkiyeti muhafaza kaydının terkini hususundaki talebe dair davadan önce müvekkil şirkete yöneltilmiş herhangi bir talep bulunmadığını bu sebeplerden ötürü dava konusu aracın mülkiyetinin davacıya devri hususundaki talepte hukuki yarar bulunmamakla bu talebin reddine, mülkiyeti muhafaza kaydının terkini hususundaki talebi kabul ettiğimiz beyanla kabul doğrultusunda işlem tesisine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilmesini talep etmiştir.Dava, taraflar arasında Kartal ... Noterliği'nde düzenlenen █████/2012 tarih...yevmiye numaralı düzenleme şeklinde mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmesine konu ... plakalı ... şasi nolu aracın borçlarının süresinde ödendiğinden bahisle araç üzerindeki mülkiyet şerhinin terkini ve araç mülkiyetinin davacı adına tescili taleplerine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 20/d maddesine göre, trafiğe kayıtlı araçların satış ve devrine ilişkin sözleşmelerin geçerli olabilmesi için, noterce (resen düzenleme şeklinde) yapılması, zorunludur. Yine bu maddeye göre, işlemi yapan noter, siciline işlenmek üzere en geç 15 gün içerisinde, satış işlemini ilgili tescil kuruluşuna ve vergi dairesine bildirmekle yükümlüdür. Noterin ilgili vergi dairesine yapacağı bildirimden sonra, önceki araç malikinin vergi mükellefiyetine son verilir ve yeni malik adına vergi mükellefiyeti tesis edilir. Aynı maddenin (e) bendi, trafiğe tescilli araçları satın alanların, gerekli belgeleri sağlamak suretiyle, ilgili tescil kuruluşundan bir ay içerisinde kendi adlarına tescil belgesi almak zorunda olduklarını hükme bağlamaktadır. Anılan 20. madde, hem resmi satış sözleşmesini yapan notere ve hem de, alıcıya tescille ilgili yükümlülükler getirmektedir. Yargıtay 19 Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas ve ████████ Karar sayılı içtihadı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2007 tarih ve ███████-780 Esas, ████████ Karar sayılı kararında belirtildiği üzere ve emsal niteliğindeki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin █████/2020 tarih ████████ esas ████████ karar sayılı ilamında da değinildiği üzere mülkiyeti muhafaza kaydının terkini işleminin yapılması 2918 sayılı Yasanın 20/d maddesine göre idari işlem niteliğinde olduğundan davacının talebine konu hususların mahkeme kararı ile hüküm altına alınmasının mümkün olmaması, tamamen idari tasarrufa ve düzenlemeye tabi olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca dava değeri dikkate alınarak 14.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Yatırılan avanstan artan kısmın yatırana/ vekiline iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır ¸"5070 sayılı yasanın 5. Ve 22. Maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."¸"Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır"