Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, araç satış sözleşmesi kapsamında verilen çeklerin haksız takibi nedeniyle açılan menfi tespit davasında istinaf başvurusunu değerlendiriyor.
Özet: İstinaf incelemesine konu olan menfi tespit davasında, davacı şirket, davalı şirkete araç satış sözleşmesi kapsamında teminat olarak verdiği çekler için borçlu olmadığını, zira davalının sözleşmedeki araç teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyerek aracı üçüncü kişiye devrettiğini ve çekleri haksız yere takibe koyduğunu iddia etmiştir; ilk derece mahkemesi, davalının edimini ifa etmemesi ve çekleri haksız takibe koyması nedeniyle davacının borçlu olmadığına ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmetmiş, davalı ise istinaf başvurusunda, ortada geçerli bir sözleşme olmadığını ve çeklerin tek başına borcun varlığını ispatladığını ileri sürmüştür.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2022NUMARASI : ████████ ESAS ████████ KARAR DAVACI : ... VEKİLİ : Av. DAVALI : ... VEKİLİ : Av. DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas ████████ karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket adına tescilli ... plakalı aracın müvekkil şirkete satışı için 04.02.2022 tarihinde sözleşme yapıldığını, sözleşmeye göre ödemenin 2 adet 200.000,00.TL bedelli ... ... ve ... seri numaralı çek ile yapılacağını, müvekkili şirketin sözleşme gereği çekleri davalıya teslim ettiğini, müvekkili şirket tarafından ... seri numaralı çek ile ilgili olarak banka havalesi yoluyla toplamda 185.000,00.TL haricen ödeme yapılmış olmasına rağmen, her iki çekin halen davalı şirketin uhdesinde olduğunu, .... Noterliği'nin 08.04.2022 tarih ve 5838 yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmeye aykırı davrandığını, ödenen 185.000,00.TL'nin ve çeklerin iadesi talep edilmiş olmasına rağmen davalı tarafından icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine girişilen bu haksız ve hukuka açıkça aykırı icra takibi nedeniyle tedbiren teminatsız veyahut uygun görülecek bir teminat karşılığında takibin durdurulmasına, müvekkili şirketin davalıya ... İcra Müdürlüğü'nün ██████████E sayılı dosyasından ötürü borcunun bulunmadığının tespitine, ... İcra Müdürlüğü'nün ██████████E sayılı icra takibinin iptaline, haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeniyle davalı şirketin yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı taraf cevap beyanında bulunmamıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :Yerel mahkemece verilen karar ile; " ... plakalı ... Şase nolu aracın satışı ... Vergi Dairesi tarafından ... numaralı konulan haciz kaltığında devir işleminden sonra çek kullanım hakkı ... Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne geçecektir..." şeklinde ibare bulunduğu yine aynı sözleşmenin alt kısmında çek bilgilerinin yer aldığı yer alan çeklerden birisinin davaya konu ... İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosyada takibe konulan █████/2022 tarih ... seri numaralı çek olduğu Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak sözleşmeye konu aracın sahiplik bilgilerinin sorulduğu, gelen cevabi yazıda sözleşmeye konu aracın davalı şirket tarafından dava dışı 3. bir kişiye devir edildiği, davacı tarafa hiçbir şekilde devrin söz konusu olmadığı davacı tarafın sözleşmeye istinaden çekleri verdiği ancak davalı tarafın sözleşmedeki aracın devrine ilişkin edimini yerine getirmediği anlaşıldığından davacının iddialarının dosya kapsamına ibraz ettiği sözleşme Trafik Tescil Müdürlüğü'nden gelen cevabi yazı, icra dosyası bir arada değerlendirildiğinde davasını ispatladığı anlaşıldığından davanın kabülüne davalı taraf borçlu olmamasına rağmen davacı tarafa karşı takip başlatması nedeniyle takipte kötü niyetli ve haksız olduğu anlaşıldığından takibe konu 200.000,00.TL asıl alacağın % 20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiştir. DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkili şirketin davacı şirket ile yapmış olduğu herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını, söz konusu sözleşmenin üzerin de sadece davacının imzasının bulunduğunu, müvekkili şirketin imzasının bulunmadığını, e davacının imzası bulunan müvekkili şirketin imzasının bulunmadığını, aslı dosya ya sunlumayan fotokopi sözleşmeye dayanarak, davacının davasının kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, senedin varlığı alacağı ispatlamaya yeterli olduğunu, ortada herhangi bir sözleşme olmadığı halde varmış gibi yargılama ya devam edilmesi, gerekçede de sözleşme ye atıf yapılarak davanın kabul edilmesi yanlış olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir. DELİLLER :Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı. GEREKÇE :Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından müvekkili aleyhine çeke dayalı olarak icra takibi başlatıldığını, ancak müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını, zira dava konusu çekin taraflar arasında imzalanan araç alım-satım sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini, müvekkili tarafından verilen çekler haricinde davalıya banka havalesi yoluyla ödemeler yapıldığını, ancak davalının aracı müvekkiline devretmediğini ve icra takibine konu ettiğini belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş olup, davalı ise davaya cevap vermemiştir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup, işbu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olmadığının ispat yükümlülüğü davacı-borçlu tarafa aittir. Davacı taraf senedin teminat senedi olduğunu ve gerçek bir borcu yansıtmadığını HMK'nın 200 ve 201. maddeleri gereği yazılı delil ile ispatlamalıdır. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin █████/2019 tarih ve █████████ esas, █████████ karar sayılı kararı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin █████/2016 tarih ve █████████ esas, ████████ karar sayılı kararları da bu yöndedir.)Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, sunulan araç satış sözleşmesinde dava konusu çeke atıf yapıldığı ve sözleşmede her iki tarafın imzasının bulunduğu, davalı tarafından işbu sözleşmedeki imzaya itiraz edilmediği, sözleşme konusu aracın davacıya devredilmediği ve dava dışı üçüncü şahsa satıldığı, bu sebeple davanın kabulüne dair ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE, 2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 13.662,00.TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 3.415,50.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10.246,50.TL nispi istinaf karar harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,6)-HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır