Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında hatır çeki iddiasıyla ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesini sonuçlandıran kararı.
Özet: Davacıların, davalıya ticari münasebetlerde kullanılmak üzere hatır çeki olarak verdikleri, davalının ise ticari ilişki kaynaklı olduğunu iddia ederek icra takibine konu ettiği 65.000 TL tutarındaki çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti istemiyle açtıkları menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesi davacıların hatır çeki iddiasını yazılı delillerle ispatlayamadığı ve ticari defter incelemesinde hatır çeki ibaresi bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; davacılar ise istinaf başvurusunda, davalının ticari defterleri ibraz etmemesinin iddialarını ispatladığını ve bilirkişi raporunun kendilerine borçlu olmadıklarını gösterdiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2022NUMARASI : 2020/9 Esas ve ████████ Karar DAVACILAR : 1- ... VEKİLLERİ : Av. ... DAVALI : .... VEKİLLERİ : Av. .... DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026 ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, 2020/9 Esas ve ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil davacıların inşaat ve taahhüt işiyle uğraştığını, ticari ilişki içinde oldukları davalı şirkete hatır senedi mahiyetinde ve kredi ilişkisi içinde bulunduğu bankalarda kullanmak üzere davalının talebi üzerine boş hatır çekleri verdiğini, bu hatır çeklerinden █████/2016 tarih ve 62.000,00.TL bedelli olan ... nolu çekin iade edildiğini, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait olan ... nolu █████/2016 tarih ve 65.000,00.TL bedelli keşide yeri olmayan ... emrine keşideli olan diğer çekin iade edilmediğini, çekin iade edilmesi için davalı şirkete .... Noterliğinin █████/2017 tarih ve 03061 yevmiye nolu ihtarının çekildiğini, talebin karşılıksız kaldığını, davalı şirket tarafından dava konusu çekin .... İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davalının davacıların güvenini kötüye kullandığını, kendisine hatır çeki olarak verilen ve eksik unsurları nedeniyle çek vasfını taşımayan belgeye sonradan ilaveler eklemek sureti ile bankaya ibraz ettiğini ve kullandığını, takibe koyduğunu, davalı hakkında suç duyurusunda da bulunduklarını, bu nedenlerle; davalıların kabulü ile müvekkili davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddiaların maddi gerçeğe ve hukuka aykırı olduğunu, kabulünün mümkün olmadığını, dava konusu çekin lehtar ... tarafından müvekkili davalı şirkete aralarındaki ticari ilişki nedeniyle verildiğini, zamanında ödenmemesi nedeniyle bankaya ibraz edildiğini, çekin karşılıksız çıkması nedeniyle .... İcra Müdürlüğü'nün ██████████ sayılı icra dosyası ile davacılar hakkında icra takibi başlatıldığını, davacıların ödemeyi geciktirmek amaçlı kötüniyetli olarak bu davayı açtıklarını, davacıların keşideci ve lehtar olarak dava konusu çekin boş hatır çeki olduğunu iddia ettiklerini, bu iddialarını yazılı delille ispatlamaları gerektiğini, icra takibinden önce dava açmayan davacıların icra takibi açılmasından sonra birlikte hareket ederek kötüniyetli olarak bu davayı açtıklarını, bu nedenlerle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ : ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, 2020/9 Esas ve ████████ Karar sayılı kararında, davalıya ait ticari defterler dosya arasında bulunduğundan incelenememiş ise de davalıya buna ilişkin kesin süre verildiğini, davalının ticari defterlerin yerine ilişkin yaptığı açıklama doğrultusunda inceleme yaptırıldığını, taraflara bilirkişi raporunun tebliğ edildiğini, tarafların bu husus da bir itirazının bulunmadığını, ticari defter incelemesinde de davaya konu çekin hatır çeki olduğuna dair bir ibare bulunmadığını, davacının davasını yazılı delil ile ispatlayamadığını, davacı borçlunun takibin durdurulması veya icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı aldırmadığını ve infaz edilmiş bir karar olmadığını, bu nedenlerle; davacının davasının reddine ve tazminat talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.DAVACILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda temyiz yerinin açıkça gösterilmediğini, mahkeme kararının hüküm sonucu kısmında başvuru yeri belirtilmeksizin hüküm kurulduğunu, davalı tarafın verilen kesin süreye rağmen ticari defterleri ibraz etmediğini, 6100 Sayılı HMK'nun "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222/5 maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükmü olduğunu, bilirkişi tarafından "davacının davalıya borçlu olduğunu gösteren bir kayıt, belge ve evrak dava dosyasında mevcut olmadığı" tespiti ile müvekkilinin davalıya hiçbir borcu olmadığını belirttiğini, bu nedenlerle; ... Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2022 tarih ve 2020/9 E. ve ████████ K. sayılı kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasına ve açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER : ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, 2020/9 Esas ve ████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş işbu karara karşı davacılar vekilince kararda istinaf merciinin gösterilmediği, yemin teklif etme hakkının hatırlatılmadığı, davalının kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği bu haliyle davacılar tarafından ileri sürülmüş olan iddiaların ispat edilmiş sayılacağından bahisle istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden sonra açılmış olan davalarda tarafların dava ve cevap dilekçeleri ile delil listelerinde "sair deliller, her türlü delil, ve sair deliller" gibi ibarelerin bulunması halinde tarafların yemin deliline başvurmuş sayılamayacakları ve bu kapsamda hâkimin ispat yükü kendisine düşen tarafa "yemin teklifinde bulunma hakkı"nı hatırlatamayacak olmasına (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 2015/2 Esas - 2017/1 Karar sayılı ilamı), davacı tarafça istinaf başvuru dilekçesinin yasal süre içerisinde yetkili mercie sunulmasına başvuru hakkını etkin şekilde kullanmış olmasına, meydana gelen usuli eksikliğin hak kaybına yol açmamasına, usul işleminin amacına ulaşmış olmasına, ispat yükünün davacı tarafta olmasına ve davacılar tarafından davaya konu çekin hatır çeki olduğunun yazılı delil ile ispat edilememiş olmasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)- ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, 2020/9 Esas ve ████████ Karar sayılı kararına karşı davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 552,10.TL harcın davacılardan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi. Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır