istanbul anadolu 2. asliye ticaret mahkemesinde 07.12.2014 tarihli trafik kazası sonucu polis memurunun ağır yaralanması, maluliyeti ve kazanç kaybı sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davasının detayları.

İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde 07.12.2014 tarihli trafik kazası sonucu polis memurunun ağır yaralanması, maluliyeti ve kazanç kaybı sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davasının detayları.

Özet: Bir trafik kazası sonucu polis memuru olan davacının 07.12.2014 tarihinde ağır yaralanması, malul kalması, kazanç kaybına uğraması, tıbbi ve bakım giderleri ile aracının hasar görmesi nedeniyle toplam 6.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsili talebiyle açılan davada, davalılardan araç sahibi, aracın uzun süreli kiralanması sebebiyle işleten sıfatının değiştiğini ve sorumluluğunun bulunmadığını savunurken, sigorta şirketi ise sorumluluğunun sürücü kusuru oranında ve poliçe limiti dahilinde olduğunu, hesaplamaların aktüeryal olarak yapılması gerektiğini ve belirli giderlerden sorumlu olmadığını belirtmiş, diğer davalı sürücü ise savunma sunmamıştır.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████

KARAR NO : ████████

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : █████/2015

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ----Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; 07.12.2014 günü saat 07:35 sıralarında davalı sürücü --- yönetimindeki ---- plakalı ---- Marka ---- model aracı ile ----- yolunu takiben, ---- istikametine doğru sol şeridi takiben seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde önünde aynı istikamette seyir halinde olan ve orta şeride geçmek isteyen davacı --- - yönetiminde --- plakalı kendisine ait --- model ---- otomobil ile bariyer arasından geçmek istediği sırada direksiyon hakimiyetini kaybederek bariyerlere ve dava konusu --- plakalı aracın sol yan kısımlarına çarptığı ve çarpmanın etkisiyle ---- plakalı araç sürücüsü davacının direksiyon hakimiyetini kaybederek ön sağ ve sağ yan kısımları ile yaya kaldırımı ve üzerindeki reklam panolarma çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında ağır yaralandığını, uzun süre tedavisinin devam ettiğini ve polis olarak görev yapan müvekkilinin gelirinde aktif çalışmamasından kaynaklı kazanç kaybı oluştuğunu, eşinin kendisi ile sürekli bakımı ile ilgilendiğini ve malul kaldığını belirterek, 07.12.2014 günü meydana gelen trafik kazası nedeniyle yaralanan ve malul kalan davacı için, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL geçici iş göremezlik kazanç kaybı zararı, SGK tarafından karşılanmayan tedavi, yol, refakatçi vb. giderleri için 1.000,00 TL, geçici bakıcı giderleri için 1.00,0-TL, muhtemel ileride oluşacak tedavi giderleri için 1.000,00 TL, maluliyet zararı için 1.000,00 TL ve aracının hurdaya ayrıldığı ve ödenen hasar miktarının değerin altında olduğu, bu bağlamda araç maddi zararı ve yeni araç alıncaya kadar geçen süre için ulaşım giderleri tazminatı olarak 1.000,00 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminatın 17.12.2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ;

Davalı ---. vekili cevap dilekçesinde özetle; --- plakalı aracın 17.11.2014- 17.07.2015 tarihleri arasında uzun süreli olarak ---- kiralandığını, firmanın iştigal konusunun; ulaştırma araçları bulundurma, kullanma ve kiralama olduğunu, bu bağlamda dava konusu kazada işleten sıfatının yer değiştirdiğinin ve kendilerinin bir sorumluluğunun bulunmadığının kabulünün gerekti belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ---. vekili cevap dilekçesinde özetle; ---- plakalı aracın müvekkili sigorta şirketinde 30.07.█████████ vadeli ZMMS sigorta poliçesi ile teminat altında olduğunu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami 268.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile öncelikle kazada kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, kaza tarihindeki belgelenebilir kazancı üzerinden hesaplama yapılmasını ve davacının eskiden terörle mücadele şubesinde çalışması nedeniyle şimdi buna ilişkin tazminatlardan mahrum kaldığı iddiası da davacının kaza tarihinden önceki bordroları ve banka hesap ekstreleri ile ispat edilmesi gerektiğini, maluliyet durumunun ATK tarafından tespitinin gerektiğini, SGK tarafından ödenen herhangi bir rücuya tabi ödeme mevcut ise tenzilinin gerektiğini, 6111 sayılı yasa gereği geçici iş göremezlik, bakıcı giderleri vb tedavi giderleri yönünden sorumluluklarının bulunmadığını, azami poliçe limitleri dahilinde ve aktüeryal hesaplama yapılmasının gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı----mahkememiz tarafından usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE :

Dava, trafik kazası neticesinde meydana gelen maddi ve manevi zararının tazmini talebidir.

Dava öncelikle ----- Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış mahkemece görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememizin --- esasına tevzi olunduğu, mahkememizce verilen █████/2022 tarih ve --- Esas----sayılı kararı ---- Bölge Adliye Mahkemesi -. Hukuk Dairesi'nin █████/2023 tarih ve---- Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin ----esasına kayıt edilmiştir.

Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

İLK KARAR;

Mahkememizce █████/2022 tarih ve ---- sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

KALDIRMA KARARI:

---- Bölge Adliye Mahkemesi --- Hukuk Dairesi'nin █████/2023 tarih ve---- karar sayılı ilamında; "1-2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.( Bkz. Yargıtay ---- Karar sayılı ilamı)

Somut olayda; davalı -----vekili yargılama aşamasında kazaya karışan müvekkili şirkete ait aracın uzun süreli kiralama sözleşmesi ile dava dışı ---- kiraya verildiğini ve işleten sıfatı bulunmadığını ileri sürmüş, yerel mahkemece █████/2014 tarihli ---- Kiralama Sözleşmesi ile olaya neden olan aracın olay tarihini de kapsayacak şekilde davalı ---- tarafından dava dışı ----- 8 ay süreli olarak kiraya verildiğinin sabit olması karşısında aracın uzun süreli kiraya verilmesi nedeniyle malikin işleten sıfatının kalmadığı gerekçesiyle davalı ----yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Ancak mahkemece, uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, gerektiğinde işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları detaylı bir şekilde araştırılarak ve tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.

2-Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların █████/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, █████/2008 tarihi ile █████/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik'ine, █████/2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik'ine, █████/2015 tarihi ile █████/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'ine, █████/2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenmesi gerekir. ( Bknz. ---- Esas, --- Karar)

Eldeki davada, yerel mahkemece alınan ve ---- Hastanesi Adli Tıp Birimi tarafından düzenlenen 04.02.2019 tarihli raporda davacının yaralanmasının Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendirilmesi sonucunda %9,21 engel oranı olduğu, iyileşme sürenin 4 ay olduğu tespit edilmiş; yine dosya kapsamında alınan ve -----ATK ----İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 03.09.2021 tarihli raporda davacının yaralanmasının Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendirilmesi sonucunda %6 oranında meslekten kazanma gücünden kaybettiği, iyileşme süresinin 4 ay olduğu, Özürlülük Ölçütü, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e göre ise tüm vücut engellilik oranının %4, iyileşme süresinin 4 ay olduğu, başka birinin geçici yada sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı belirtilmiştir.

Yerel mahkemece, ATK raporundaki %6 maluliyet oranı nazara alınarak yapılan hesaba göre davacının kalıcı iş göremezlik tazminatı talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak , iş bu rapora davacı vekili ve davalı sigorta şirketi vekilince itiraz edilmiş olup, yerel mahkemece bilirkişi raporu yeterli görülerek yazılı şekilde karar verilmiştir.Her ne kadar yerel mahkemece kaza tarihi olan █████/2014 itibari ile yürürlükte olan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik hükümlerine ATK raporunda tespit edilen %6 maluliyet oranına göre yapılan hesaba göre karar verilmiş ise de, yine dosya kapsamında alınan ve Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmelik Hükümlerine göre,----Hastanesi Adli Tıp Birimi tarafından düzenlenen 04.02.2019 tarihli raporda davacının maluliyetinin 9,21 olarak belirlenmesi ve ATK raporunda, ---- tarafından düzenlenen raporun irdelenmemiş olması karşısında ATK raporunun karara dayanak yapılması doğru olmamıştır.

O halde yerel mahkemece yapılacak iş; Adli Tıp Kurumu Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'ndan kaza tarihinde geçerli Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik hükümlerine göre, dosya kapsamındaki tüm tedavi evraklarının ve öncesinde alınan tüm raporların tartışıldığı, usulüne uygun, denetime ve karar vermeye elverişli olacak şekilde davacının maluliyet derecesi ve oranının belirlenmesi ve davacının geçici iş göremezlik döneminde (iyileşme süresinde) yada kalıcı iş göremezlik ( maluliyet ) döneminde bakım giderine ihtiyacı olup olmadığı, varsa süresinin belirlenmesi amacıyla yeni bir rapor alınıp hasıl olacak sonuca göre, usuli kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir.

3-Dosya kapsamından davacının aracının kaza nedeniyle pert olduğu anlaşılmış olup,, davalı sigorta şirketince dava tarihinden önce davacıya 03.03.2015 tarihinde 10.000-TL araç hasarı için ödeme yapıldığı görülmüştür.

Dosya kapsamında alınan 15.06.2022 tarihli, 1 hesap, 1 doktor ve 1 makina mühendisi bilirkişiden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetince düzenlenen ek raporda aracın pert olduğu, sovtaj değerinin 6.500-TL, kaza tarihindeki 2. el rayiç değerinin 17.000-TL olduğu, bu minvalde davacının araç hasarı nedeniyle gerçek zararının 17.000-TL- 6.500-TL= 10.500-TL olduğu, davalı sigorta şirketince yapılan 10.000-TL araç hasar ödemesi düşüldüğünde davacının 500-TL bakiye araç hasar tazminatı alacağı bulunduğu belirtilmiştir. Bu halde, davacının tespit edilen 500-TL bakiye araç hasar alacağı hususunda bir karar verilmesi gerekirken, yerel mahkemece gerekçesi açıklanmadan fazlaya ilişkin taleplerin reddi şeklinde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK 353/1.a.6. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, kararın kaldırma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair, davalı sigorta şirketi vekilinin tüm istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde karar vererek mahkememiz dosyasını iade etmiştir.

---- Bölge Adliye Mahkemesi --- Hukuk Dairesi'nin █████/2023 tarih ve ----- Esas ---- karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılmakla dosya yukarıdaki esasına kaydolunarak yargılamaya devam olunmuştur.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı kesin olmakla kesin olan kaldırma kararı gereği gerekli incelemeler mahkememizce yapılmıştır.

Dosya ATK Genişletilmiş Uzmanlar Heyeti'ne gönderilerek kaza tarihi olan █████/2014 tarihinde geçerli olan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre maluliyetinin derecesi ve oranının belirlenmesi, davacının geçici iş göremezlik döneminde ya da kalıcı iş göremezlik döneminde bakıcı ihtiyacı olup olmadığı hususlarında rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup; █████/2024 tarihli ATK raporunda--- hakkında düzenlenmiş adli ve tıbbi belgelerde bildirilen veriler İkinci Üst Kurulca tekrar değerlendirildiğinde; Mevcut belgelere göre; -- oğlu, 1963 doğumlu, ---- 07.12.2014 tarihinde geçirdiği trafik kazasıyla illiyetli yaralanmasının, A- █████/2008 tarih ve ---- sayılı ----- Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında yapılan değerlendirme ile meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak; Gr 1 XII (31a--------1) A %5, E cetveline göre %6.0 (yüzdealtınoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı; A.I. Maluliyet oranı sorulduğunda olay tarihli yönetmelik ve tüzüklerden yararlanılarak Mahkemelerce sorulan hususta rapor düzenlendiği, bu açıklama çerçevesinde kullanılan █████/2013 tarihli Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ve █████/2021 tarihli Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinin sadece çalışma gücünün kaybına (%60-emeklilik için kullanılan) yönelik Ek-1 bölümü dışında her hangi bir bölümü bulunmadığı, -/--- sayılı Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü ve 11 Ekim 2008 tarihli Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde ise Ek-1 bölümüne ilaveten meslek hastalıklarının bulunduğu Ek-2 bölümü ve meslekte kazanma gücünün belirlenmesine yönelik liste ve cetvellerin bulunduğu Ek-3 bölümünü içerdiği dikkate alındığında, Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı belirlenmesi için mutlaka bu Ek-3 bölümü bulunan yönetmelikten yararlanıldığı, B- 30.03.2013 tarih, --- sayılı ---- Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, hükümlerine göre değerlendirildiğinde; I.Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, iyileşmiş patella kırığına bağlı engellilik %4 olduğu, Kişinin tüm vücut engellilik oranının %4 (yüzdedört) olduğu, C- Özürlülük/Engellilik kavramıyla meslekte kazanma gücü kaybı, çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, bu nedenle aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği, D- İyileşme (geçici iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, E- Aynı yönetmelik çerçevesinde başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı şeklinde sonuç bildirilmiştir.

Daha sonra dosya davalı ---- sunmuş olduğu tüm bilgi, belge ve beyanlar ve davacı vekilinin sunmuş olduğu itirazlar çerçevesinde davalı--- maliki olduğu ---- Plakalı aracın dava dışı ----kaza tarihini kapsar şekilde uzun dönem kiralama olarak kiralanıp kiralanmadığının BAM kaldırma kararı doğrultusunda incelenebilmesi mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; A- Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden; Davalı ----- 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Raporumuzun 4.b.2.bölümünde açıklandığı üzere, ihbar olunan ---- tarafından defter ve belge ibrazında bulunulmadığından inceleme yapılamadığı, B- Davalı ----- Dava Konusu Aracı Uzun Süreli Kiralayıp Kiralamadığı Yönünden: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere; Dava konusu kazaya karışan ---- model ---- plakalı------ aracın aylık 1.350 TL + KDV fiyatıyla 17.11.2014 sözleşme başlangıç, 17.07.2015 sözleşme bitişi olmak üzere 8 aylık süre ile ihbar olunan ----- kiralanmasına ilişkin 17.11.2014 başlangıç tarihli Uzun Süreli Otomobil Kira Sözleşmesi imzalandığı, İşbu araca ilişkin ---- şirketine araç kiralama bedeli, ---- bedeli, trafik cezası faturaları düzenlendiği ve ticari defter kayıtlarına işlenmiş olduğu tespit edilmiş olup, hukuki ve nihai değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davalı----ile ihbar olunan ----. arasında kazaya karışan araç yönünden 07.12.2014 kaza tarihi itibariyle Uzun Süreli Otomobil Kira Sözleşmesi bulunduğu, Sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, şeklinde sonuç bildirmiştir.

Daha sonra dosyanın trafik konusunda uzman bir makine mühendisi bilirkişi, bir doktor bilirkişi ve aktüer bilirkişiden oluşturulacak heyete tevdi ile dosya kapsamına ilişkin olarak tarafların iddia ve savunmaları, dosyada aldırılan raporlar ve özellikle BAM kaldırma ilamı doğrultusunda usuli kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; █████/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında; KUSUR YÖNÜNDEN: Davalı sürücü (--- plaka sayılı araç sürücüsü) ---- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu araç sürücüsü (---- plaka sayılı --- model) davacı ---- kusursuz olduğu, (Kusur durumu/oranı ile ilgili sadece teknik görüş bildirilmiş olup; kusur oranları ile ilgili hukuki değerlendirme ve nihai kararın elbette Sayın Mahkemede olduğu), HASAR YÖNÜNDEN: █████/2014 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin, --- plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, Hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, Dava konusu ---- plaka sayılı ---- marka/tip, ---- model “aracın dava konusu kazadan önceki piyasa rayiç değerinin kaza tarihi itibariyle 17.000,00 TL olabileceği (Tablo 2), kaza sonrası hasarlı haldeki piyasa rayiç değerinin, aracın kazalı fiyatının-sovtaj değerinin 6.500,00 TL olabileceği, (Sigorta Eksperi tarafından hazırlanan Ekspertiz Raporunda da 6.500,00TL tespit edildiği, Eksper tespitinin isabetli olduğu), Aracın hasarı ile ilgili parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği dikkate alındığında; █████/2014 tarihli kaza sonrası araçta meydana gelen toplam hasar tutarının KDV dahil 11.799,99 TL olabileceği (Tablo 1) anlaşılmakla, aracın piyasa rayiç değeri ve sovtaj değeri de dikkate alındığında aracın tamirinin ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği, Hasar/Zarar araştırmalarında; dünyada kabul gören ve ülkemizde de yetkili eksperler ve uzmanlar tarafından da hazırlanan bilirkişi/ekspertiz raporlarında gerçek zararın tespiti açısından aracın rayiç/sovtaj değeri ile hasar tutarı karşılaştırmasının yapılması gerektiği, (---- BAM ve Yerleşik Yargıtay Kararlarında da bu hususun belirtildiği) yapılan piyasa araştırmasına göre, (Orijinal yedek parça kullanılması durumunda) hasar tutarı, sovtaj tutarı ve rayiç değeri dikkate alındığında, dava konusu aracın onarımının ekonomik olmayacağı sonucuna varılmış olup, Dava konusu --- plaka sayılı----marka/tip, --- model araçta meydana gelen hasar/zarar tutarının (pert total kabulü halinde) (17.000,00 – 6.500,00=)* 10.500,00 TL olabileceği, (10.500,00 TL Hasar-Zarar Tutarı x %100 Kusur oranı) 10.500,00 TL hesaplanmış olup, Belirtilen ödemenin (10.000,00TL) yapıldığının Sayın Mahkemece kabulü halinde; Kalan-bakiye hasar-zarar tutarının (10.500,00 TL (Hasar-Zarar) – 10.000,00 TL (ödeme)) 500,00 TL olarak hesaplandığı, (Sayın Mahkemeye hitaben hazırlanmış Heyet Raporundaki “10.500,00 TL” Hasar-Zarar tutarı isabetli bulunmuştur. *Araç üzerinde inceleme yapan bağımsız sigorta eksperi tarafından dava konusu aracın kaza önceki rayiç değeri “17.000,00 TL”, sovtaj değeri “6.500,00 TL” olarak belirtilmiş olup, tarafımızca tespit edilen rayiç değer ve sovtaj değerinin Sigorta Eksperi tarafından tespit edilen değerler ile de uyumlu olduğu), ARACI KULLANAMAMAKTAN DOĞAN ZARAR (Araç Mahrumiyet Bedeli) YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME: █████/2014 tarihli kaza nedeniyle, dava konusu ---- plaka sayılı--marka/tip, ----- model araçta meydana gelen hasar nedeniyle aracın pert-total kabul edilmesinden dolayı bu aracın yerine emsal nitelikte yeni bir araç alınması için gereken makul sürenin* ortalama 45 (gün) olabileceği, bu süre içerisinde davacının aracından mahrum kalabileceği, tespit edilen makul temin süresi dikkate alındığında aracı kullanamamaktan doğan net zararın (45 gün X 50 TL/gün =) 2.250,00 TL olabileceği,, (*Yargıtay Kararlarında belirtilen makul süre), (2.250,00 TL araç mahrumiyet bedeli x %100 Kusur oranı) 2.250,00 TL olabileceği, (Davacının mülkiyetindeki aracın pert olması nedeniyle yeni bir araç ikame edene kadar geçen 45 günlük makul süre zarfında ise; zorunlu giderler (Amortisman, periyodik bakım, lastik ve sarf malzeme aşınması vb.) kalemlerindeki tasarrufun, aracın fiilen yol kat etmemesi sebebiyle teknik olarak asgari (minimal) düzeyde olduğu görüşüne varılmış olup, araç hareket etmese dahi, mülkiyet sahibinin zamana bağlı katlanmak zorunda olduğu maliyet yükümlülüklerinin devam ettiği, Bu teknik veriler ışığında, rasyonel işletme maliyetlerini karşılamak adına; brüt kira bedelinden makul bir pay düşülerek kaza tarihindeki günlük ortalama net mahrumiyet tutarı/kira bedeli 50 TL olarak takdir edilmiştir.), (Sayın Mahkemeye hitaben hazırlanmış Bilirkişi Heyet Raporunda belirtilen “45 günlük makul temin süresi ve 50TL günlük net kira bedeli isabetli bulunmuştur.). ALACAK VE SİGORTA SORUMLULUĞU YÖNÜNDEN, Hukuki durumun değerlendirilmesi ve delillerin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 07.12.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu cismani zarar gördüğü bildirilen davacı ---- tarafından davalılar aleyhine karşı açılan iş bu davada:

A)Dava Dilekçesi Talebi - 05.08.2022 Tarihli Islah Dilekçesinde Talep Edilen Alacaklar

1)--- sürekli işgöremezlik sebebiyle maddi zararı=93.969,36 TL

2)---- ulaşım ve diğer sosyal giderleri sebebiyle zararı=1.500,00 TL

3)SGK.'ca karşılanmamış ve belgelenmeyen tedavi giderleri=400,00 TL

4)---- gelecekteki ameliyat ve fizik tedavi zararları=0,00 TL

5)----- bakıcı gideri sebebiyle maddi zararı=0,00 TL

6---- ekenomik geleceğin sarsılması sebebiyle zararı=0,00 TL

7)Araç hasarı sebebiyle maddi zararı=500,00 TL

8)Araç mahrumiyeti sebebiyle maddi zararı+2.250,00 TL

Davacı ----- maddi zararları toplamı=98.619,36 TL

B)Dava Dilekçesi Talebi 05.08.2022 Tarihli Islah Dilekçesi - Sigorta Şirketi Sorumluluğu :

1)----- sürekli işgöremezlik sebebiyle maddi zararı=93.969,36 TL

2)----- ulaşım ve diğer sosyal giderleri sebebiyle zararı=1.500,00 TL

3)SGK.'ca karşılanmamış ve belgelenmeyen tedavi giderleri=400,00 TL

4)----- gelecekteki ameliyat ve fizik tedavi zararları=0,00 TL

5)----- bakıcı gideri sebebiyle maddi zararı=0,00 TL

6)----- ekenomik geleceğin sarsılması sebebiyle zararı=0,00 TL

7)Araç hasarı sebebiyle maddi zararı=500,00 TL

8)Araç mahrumiyeti sebebiyle maddi zararı+0,00 TL

Davacı ---- maddi zararları toplamı=96.369,36 TL

C)Dava Dilekçesi Talebi İle Raporda Hesaplanan Alacaklar

1)---- sürekli işgöremezlik sebebiyle maddi zararı=218.383,75 TL

2)----- ulaşım ve diğer sosyal giderleri sebebiyle zararı=1.500,00 TL

3)SGK.'ca karşılanmamış ve belgelenmeyen tedavi giderleri=400,00 TL

4)----- gelecekteki ameliyat ve fizik tedavi zararları=0,00 TL

5)--- bakıcı gideri sebebiyle maddi zararı=0,00 TL

6)---- ekenomik geleceğin sarsılması sebebiyle zararı=0,00 TL

7)Araç hasarı sebebiyle maddi zararı=500,00 TL

8)Araç mahrumiyeti sebebiyle maddi zararı+2.250,00 TL

Davacı ------ maddi zararları toplamı=223.033,75 TL

D)Dava Dilekçesi Talebi İle Raporda Hesaplanan Alacaklar - Sigorta Şirketi Sorumluluğu:

1--- sürekli işgöremezlik sebebiyle maddi zararı=218.383,75 TL

2)----- ulaşım ve diğer sosyal giderleri sebebiyle zararı=1.500,00 TL

3)SGK.'ca karşılanmamış ve belgelenmeyen tedavi giderleri=400,00 TL

4)---- gelecekteki ameliyat ve fizik tedavi zararları=0,00 TL

5)----- bakıcı gideri sebebiyle maddi zararı=0,00 TL

6)----- ekenomik geleceğin sarsılması sebebiyle zararı=0,00 TL

7)Araç hasarı sebebiyle maddi zararı=500,00 TL

8)Araç mahrumiyeti sebebiyle maddi zararı+0,00 TL

Davacı ----- maddi zararları toplamı=220.783,75 TL

Davalı ----Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında araç hasarı sebebiyle bakiye 500,00 TL.’den sorumlu olduğu; ancak 2.250,00 TL. tutarındaki araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olmadığı, şeklinde sonuç bildirmiştir.

BEDEL ARTIRIMI:

Davacı vekili █████/2026 tarihli dilekçesi ile sürekli maluliyete ilişkin talebini 93.969,36 TL'ye, araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebini 2.250,00 TL'ye, tedavi giderine ilişkin talebini 1.900,00 TL'ye artırmış, bakiye harcını yatırmış ve dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir.

Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; açılan davanın █████/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle ---- plakalı aracın sürücüsü olan davacı tarafından diğer araç olan --- plakalı aracın sürücüsü ----, maliki -----ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ----- aleyhine açıldığı, mahkememizce kaldırma ilamı sonrası aldırılan █████/2024 tarihli ATK maluliyet raporu, █████/2025 tarihli davalı---- işleten sıfatının mevcut olup olmadığının araştırıldığı mali müşavir raporu ve nihayet █████/2026 tarihli makine mühendisi, aktüer bilirkişi ve doktor bilirkişiden oluşan heyetten alınan bilirkişi raporlarının kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümlerine göre alınan usulüne uygun maluliyet raporu dayanak yapılarak yine Yargıtay içtihatları çerçevesinde TRH-2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılmakla mahkememizce de gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun bulunarak hükme esas alındığı, bu doğrultuda davacının %4 maluliyeti doğrultusunda sürekli maluliyet tazminatının 218.383,75-TL olduğu, sunulan tedavi belgeleri de değerlendirilmekle doktor bilirkişinin belirlediği 1.900-TL tedavi giderinin talep edilebileceği, makul tamir/araç alım süresi de dikkate alınmakla 2.250,00-TL yoksun kalınan/ikame araç bedelinin olduğu, davacı aracının kaza tarihi itibari ile 17.000,00-TL değerinde olduğu, kazalı/sovtaj fiyatının ise 6.500,00-TL olduğu, kaza sebebi ile araçtaki hasar 11.799,99-TL olmakla onarımın ekonomik olmadığı bu sebeple aracın pert/total olduğu, araç bedeli olan 17.000,00-TL'den sovtaj bedeli olan 6.500,00-TL düşüldüğünde bakiye 10.500,00-TL hasar bedeli kaldığı, davalı sigorta şirketince yapılan 10.000,00-TL ödeme de tenzil edildiğinde bakiye araç hasar bedelinin 500,00-TL olduğu, davalılardan ---- her ne kadar ----- plakalı aracın kayıtta maliki olarak görünse de dosyaya sunulan █████/2014 başlangıç ve █████/2015 bitiş tarihli araç kiralama sözleşmesiyle aracın dava dışı ----kaza tarihini de kapsar şekilde uzun süreli kiralandığının kaldırma ilamı sonrası yapılan yargılamada alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporu ile de sabit olduğu, bu durumda 2918 sayılı KTK kapsamında davalı --- işleten sıfatına haiz olmamakla pasif husumetinin bulunmadığı, diğer davalılardan ---- haksız fiilin faili olmakla, sigorta şirketinin ise kanundan ve düzenlemiş olduğu sorumluluk poliçesinden dolayı ve sınırlı olmak üzere tazminat sorumlulukları bulunduğu mahkememizce anlaşılmış , araç mahrumiyet/ikame araç bedeli yönünden ZMMS Genel Şartları çerçevesinde bu zarar kalemi dolaylı zarar olmakla sigorta şirketinden istenemeyip yalızca davalı şoför ---- talep edilebileceği, manevi tazminat talebi yönünden ise tarafların kusur durumu, davacının maluliyeti, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağı ancak haksız fiil açısından caydırıcı da olması gerektiği gibi ilkelerden hareketle davacı lehine manevi tazminat talebi tam kabul edilerek 20.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmiş açılan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :

1-Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,

A-Davalı -----. yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE,

B-Maddi tazminat istemi yönünden;

a-218.383,75-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.900,00-TL tedavi gideri ve 500,00-TL bakiye araç hasar bedeli olmak üzere toplam 220.783,75-TL'nin davalı ---- yönünden kaza tarihi olan 07.12.2014 tarihinden itibaren, davalı ----- yönünden ise temerrüt tarihi olan 09.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

b-2.250,00-TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 07.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine,

B-Manevi tazminat istemi yönünden;

20.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı----- alınarak davacıya verilmesine,

2-HARÇLAR

Alınması gerekli 16.601,64 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 444,02 TL peşin harç, 314,64 TL ıslah harcı ile 447,14 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.205,80 harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 15.395,84 TL'nin (---- 14.029,63 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılar ------ müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-VEKALET ÜCRETİ

a-Maddi Tazminat davasında kabul edilen kısım yönünden ; Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ----- alınarak davacıya verilmesine,

b-Maddi Tazminat davasında Pasif Husumet Yokluğu Nedeniyel reddedilen kısım yönünden ;Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı ----- Şirketi vekili için takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----- Şirketi verilmesine,

c-Maddi Tazminat davasında reddedilen kısım yönünden ;Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı ---- vekili için takdir olunan 500 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı davalı ------ verilmesine,

d-Manevi Tazminat davası yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ----- alınarak davacıya verilmesine,

4-YARGILAMA GİDERLERİ

a-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 27,70 TL başvurma harcı, 444,02 TL peşin harç, 314,64 TL ıslah harcı ile 447,14 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.233,50 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

b-Davacı tarafından sarf edilen toplam yargılama gideri olan 51.620,00 TL'nin davanın kabul/red oranına göre 51.514,02 TL'sinin davalılar ------müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan 105,98 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

c-Davalı ----- tarafından yapılan yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranı gözetilerek taktiren üzerinde bırakılmasına,

d-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,Dair, davacı ve davalı --- vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ---- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.