İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde, iş yerindeki üretim hattı makine arızası sonrası sigorta şirketince reddedilen tazminat talebinin, çelişkili bilirkişi raporları ışığında değerlendirildiği dava.
Özet: Sigortalı davacı şirketin iş yerindeki üretim hattı makinesinde meydana gelen arıza sonucu oluşan 176.222,94 TLlik onarım masrafının, ilgili yangın sigortası poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketi tarafından reddedilmesi üzerine açılan alacak davasında, davalı hasarın poliçe teminatları dışında kaldığını ve dolaylı zarar olduğunu iddia ederken, dosyaya sunulan bilirkişi raporları makine arızasının ani ve harici bir etki mi, yoksa öngörülemeyen bir olay mı olduğu konusunda çelişkili tespitler sunmuş; davacı ise başlangıçtaki talebini ıslah ile nihai onarım bedeline yükseltmiştir.
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili █████/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin işyerinde hasar meydana gelmesi durumunda oluşacak madi zararların boyutlarının artmasına engel olmak ve işini korumak amacıyla bina, emtia, makine, demirbaş, dekorasyon, yazar kasa ve kasalar gibi teminatlara sahip █████/2022 başlangıç ve █████/2023 bitiş tarihli, ... poliçe numaralı " ..." ile ... Sigorta A.Ş nezdinde iş yerine sigortalandığını, █████/2023 tarihinde riziko adresi olarak belirlenmiş olan ... adresindeki müvekkilinin işyerinde, işinin yürütülmesi ve devamı için gerekli ve demirbaş niteliğinde 2. hat üretim hattı arıza hatası verdiğini, hattın ani ve beklenmedik şekilde arızalanması sonucu derhal servis çağrıldığını, servis tarafından düzenlenen arıza tespit formunda, makineden kaynaklı oluşan bir arıza nedeniyle makinenin tellerinde bir bozulma saptandığını, meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından dava dışı 3. kişiden onarım teklifi alınmış olup onarım bedeli olarak toplam 176.222,94 TL olarak hesaplandığını, hasar nedeniyle █████/2023 tarihinde sigorta şirketine başvuru yapıldığını ve ... numaralı hasar dosyası açıldığını, ancak sigorta şirketi tarafından bu talebin reddedildiğini, davalı sigorta şirketinin █████/2023 tarihinde temerrüde düştüğünü, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL zararın █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olamayacağını, davacı tarafın delillerinin kendisine tebliğ edilmediğini, dava konusu alanın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı ... Poliçesi ile █████/2023-█████/2023 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketi ile sigortalısının kusuru oranında ve ancak gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğunu, dolaylı ve yansıma zararların poliçe teminatı dışında olduğunu belirterek açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLER: Bilirkişi Kök ve Ek Raporu, hasar dosyası, sigorta başvuru evrakı, ıslah dilekçesi, Arabuluculuk Anlaşamama tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: █████/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu makina bozulmasının ani ve harici bir etkiyle meydana geldiğinin söylenemeyeceği ve dolayısıyla sigorta poliçesi kapsamında olmadığı, davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. █████/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "5.1-Üretim bandının ve tarak makinasının teknik incelemesi sonucunda, meydana gelen hasarın tarak makinasının kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma, korozyon vb. sebeplerden meydana gelmediği, 5.2-Hasarın, tarak telinin patlaması(Sarıldığı silindirik yüzeyden ayrılması) nın mütalaa bölümünde irdelendiği gibi öngörülemeyecek bir sebepten meydana geldiği kanaatinde olduğumu;" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. █████/2026 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu makina bozulmasının ani ve harici bir etkiyle meydana geldiğinin söylenemeyeceği ve dolayısıyla sigorta poliçesi kapsamında olmadığı, Davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. ISLAH: Davacı vekili █████/2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde 1.000,00 TL olarak belirtilen taleplerini ıslahla 175.222,94-TL artırarak 176.222,94-TL’ye çıkarttıklarını, işbu taleplerinin 1.000 TL'lik kısmına 05.09.2023 tarihinden, 175.222,94 TL'lik kısmına ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği, ıslah harcını ikmal ettiği anlaşıldı. GEREKÇE: Dava, dava konusu makinada meydana gelen hasar nedeni ile sigorta şirketine karşı açılan kısmi alacak davasıdır. Taraflar arasında █████/2022 başlangıç ve █████/2023 bitiş tarihli, ... poliçe numaralı "..." ile iş yeri sigortasının yapıldığı, █████/2023 tarihinde 2. hat üretim hattı arıza hatası verdiği, servis tarafından düzenlenen arıza tespit formunda makineden kaynaklı oluşan bir arıza nedeniyle makinenin tellerinde bir bozulma saptandığı ve 176.222,94 TL onarım bedeli hesaplandığı, hasar nedeniyle █████/2023 tarihinde sigorta şirketine başvuru yapıldığını ve ... numaralı hasar dosyası açıldığını, ancak sigorta şirketi tarafından bu talebin reddedilmesi nedeniyle davanın açıldığı anlaşılmıştır.Davalı yanca yapılan savunmada, dava konusu alanın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı ...Sigorta Poliçesi ile ...tarihleri arasında sigortalı olduğunu, sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketi ile sigortalısının kusuru oranında ve ancak gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğunu, dolaylı ve yansıma zararların poliçe teminatı dışında olduğunu belirterek açılan davanın reddini talep ettikleri görülmüştür.Dava konusu olay nedeniyle tarafların iddia ve savunmaları kapsamında davacıya ait makinede meydana gelen arızanın poliçe kapsamında olup olmadığı ve davacının alacak talebinde bulunup bulunamayacağı ile varsa alacak miktarının hesaplanması için dosyanın İTÜ’de görevli 3 Makine Mühendisi bilirkişi ve 1 sigorta hukuku alanında uzman bilirkişiden oluşacak 4 kişilik bilirkişi heyetine tevdiine, karar verilmiştir.█████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı şirket vekili dava dilekçesinde "... hattın ani ve beklenmedik şekilde arızalanması sonucu derhal servis çağrıldığını, servis tarafından düzenlenen arıza tespit formunda, makineden kaynaklı oluşan bir arıza nedeniyle makinenin tellerinde bir bozulma saptandığını,..." demişse de, dosya içinde bulunan anılan arıza tespit formunda makinadaki bozulmaya neyin neden olduğu yeterli seviyede açıklanmamıştır. Örneğin bozulan tellerin hangi metalden yapıldığı ne teli olduğu ve makinada ne işe yaradığı, tellerin rutin kullanım sonucu oluşan yıpranma nedeniyle mi bozulduğu yoksa aşırı zorlamadan mı bozulduğu bilgisi verilmemiştir. Dava dilekçesinde her ne kadar makinanın ani ve beklenmedik bir şekilde arızalandığı söylenmişse de, bu arızanın ani olup olmadığı, ömürlü olup belirli kullanım süresinden sonra değiştirilmesi gereken parçalardan olup olmadığı açıklanmamış; ayrıca bu bozulmanın makinanın teknik periyodik bakımlarının zamanında ve usulüne uygun şekilde yapılmasıyla bir ilişkisinin olmadığını gösterecek şekilde bakım belgeleri, servis fişleri ve faturaları da dosyaya sunulmamıştır. Dolayısıyla mevcut dosya içeriğinde dava konusu makinadaki bozulmanın bakımsızlıktan dolayı meydana gelmediği ispatlanamamıştır. Bu nedenle makinadaki bozulmanın ani ve harici bir etkiyle meydana geldiği ispatlanamadığından oluşan arızanın poliçe kapsamında olmadığı ve davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı kanaatine varılmıştır. Dosyada bulunan ... no.lu ...Ticari Paket sigorta Poliçesinin incelenmesinden, poliçenin 11.01.2023 tarihinde düzenlendiği ve 31.12.2022-31.12.2023 tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalının davacı şirket olduğu, teminatlarının bina, demirbaş, makine, yangın mali sorumluluk, enkaz kaldırma masrafları, ek teminatlar, yer kayması, kar ağırlığı ve fırtına, sel/su baskını, deniz taşıtları çarpması, hırsızlık, dolu, yakıt sızıntısı, bina deprem ve deprem muhteviyatı olduğu görülmektedir. Heyetteki teknik üyelerin tespitlerine göre dava konusu makine kırılmasının poliçe kapsamında kalan bir durumdan dolayı meydana gelmediği ve dolayısıyla oluşan hasarın poliçe kapsamında olmadığı, bu nedenle davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," ifade edilmiştir.İtiraz üzerine dava konusu makinenin ... adresinde bulunduğu bildirildiğinden makinenin bilirkişi tarafından yerinde incelenerek ve █████/2025 tarihli bilirkişi raporu ile rapora karşı yapılan itiraz ve beyanların dikkate alınarak, davacıya ait makinede meydana gelen arızanın hangi sebepten kaynaklandığının taraf iddia ve savunmaları kapsamında rapor düzenlenmek için ...'a talimat yazılmasına, karar verilmiştir.█████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "Üretim bandına giren elyaflar, tarak makinasına gelinceye kadar elyafın üretimi sırasında meydana gelen tozlardan ve elyaf içinde bulunabilecek metallerden arındırılmış haldedir.Sadece elyaf olarak tarak makinasına girer. Tarak makinasının çelik silindirlerine sarılarak elyafın taranmasını sağlayan testere ağzı şeklindeki teller(Sarıldığı yüzeyden ayrılarak hasara sebep olan teller) sayısı 6 adet olan silindirin her birine bir uçtan diğer uca sarıldıktan sonra uçları lehimleme yöntemi ile bağlantısı yapılır. Üzerine tel sarılmış olan silindirlerin birbirine mesafesi milimetre ile ölçülebilecek kadar azdır. Tel sarılmış silindirlerin bir tanesinde dahi hasar görerek sarıldığı yüzeyden tel ayrılsa beraber çalıştığı diğer bitişik olan silidirlerin tellerinde hasara sebep olur. Tarak makinasının telleri normal olarak elyafın taranması ile hasar görmemekte, yıpranmamakta, sarılmış olduğu silindir yüzeyinden ayrılmamaktadır. Tellerin değişimi; sivri uçlarının özel cihazlarla incelenmesi, körlendiğinin tespit edilmesi ve tarak makinasından çıkan ürünün istenen kalite standartlarında olmaması üzerine yapılır. Tarak makinasında tellerin hasar görmesi olarak meydana gelen makina kırılmasının 21.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği gibi "[...]bu arızanın ani olup olmadığı, ömürlü olup belirli kullanım süresinden sonra değiştirilmesi gereken parçalardan olup olmadığı açıklanmamış; ayrıca bu bozulmanın makinanın teknik periyodik bakımlarının zamanında ve usulüne uygun şekilde yapılmadığı" görüşlerine iştirak edilmemiştir. Meydana gelen hasar,tarak makinasının teknik-periyodik bakımlarından bağımsız olarak meydana gelmiştir. Hasar sebebi olarak: Üzerine tel sarılan silidirlerden bir adedinde olabilecek hasar (Telin ucunun lehimlendiği yerden ayrılması, tarak makinasında bağlantı elemanı olarak bulunan yüzlerce vida,somun,pul gibi çok küçük makina parçalarından bir adedinin gevşemek suretiyle yerinden çıkması ve tarak teline temas etmesi) sebebi olduğu değerlendirmesi," yapılmıştır.Talimat yoluyla hazırlanan rapora karşı itirazın yapılması üzerine Mahkememiz █████/2025 tarihli duruşma 2 nolu ara kararı gereği talimat mahkemesince alınan bilirkişi raporu da incelenerek ek rapor düzenlenmesi için dosyanın bilirkişi heyetine tevdine, karar verilmiştir.█████/2026 tarihli bilirkişi raporunda; "Talimat raporunda, "... tellerin sivri uçlarının körlendiğinin tespit edilmesi ve dolayısıyla ürünün istenen kalitede olmaması halinde tel değişimi yapıldığı..." belirtilmiştir. Bu açıklamada belirtilen "körlenme" olayı, tel uçlarının zamanla aşınıp kütleşmesi ve istenen etkiyi yapamaması demektir ki, bu da tellerin ömürlü parçalar olduğunu, telin belirli bir süre kullanımından sonra sivri uçlarının belirli bir miktarda aşınması nedeniyle telin zorunlu olarak değiştirildiğini gösterir. Makinedeki teller sonsuz ömürlü (makinanın ömrü boyunca değiştirilmeden kullanılan) bir parça değildir. Dolayısıyla ömürlü parçalar olup sivri uçları aşındığında periyodik olarak değiştirilmeleri gerekir. Ayrıca raporda, keşfen inceleme yapılmasına rağmen hasara yol açan olan telin kopmasının nedeni kesin olarak belirlenememiş ve iki ihtimalden bahsedilmiştir: Tel ucunun lehimlendiği yerden ayrılması ve tarak makinasındaki vida, somun, pul gibi bağlantı elemanlarından birisinin gevşemek suretiyle yerinden çıkması ve tarak teline temas etmesi, Ancak bu iki ihtimal de makinanın teknik periyodik bakımlarının zamanında ve usulüne uygun şekilde yapılmaması sonucu ortaya çıkacak hasarlar olup hasarın poliçe kapsamında sayılabilmesi için gerekli olan "harici etki"nin varlığını göstermemektedir. Dolayısıyla anılan raporda ifade edilen "...tarak makinasındaki hasar, kopan tellerinin teknik periyodik bakımlarından bağımsız olarak meydana geldiği..." iddiası ispatlanamamıştır. Bu nedenle kök rapordaki "tellerin ekonomik ömrünü tamamladıktan sonra değiştirilmesi gerekirken değiştirilmemesi nedeniyle koptuğu" şeklindeki teknik görüş ve kanaatimiz aynen sürmektedir. Dosyada bulunan ... no.lu ... Ticari Paket sigorta Poliçesinin incelenmesinden, poliçenin 11.01.2023 tarihinde düzenlendiği ve 31.12.2022-31.12.2023 tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalının davacı şirket olduğu, teminatlarının bina, demirbaş, makine, yangın mali sorumluluk, enkaz kaldırma masrafları, ek teminatlar, yer kayması, kar ağırlığı ve fırtına, sel/su baskını, deniz taşıtları çarpması, hırsızlık, dolu, yakıt sızıntısı, bina deprem ve deprem muhteviyatı olduğu görülmektedir. Heyetteki teknik üyelerin tespitlerine göre dava konusu makine kırılmasının poliçe kapsamında kalan bir durumdan dolayı meydana gelmediği ve dolayısıyla oluşan hasarın poliçe kapsamında olmadığı, bu nedenle davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," mütalaa edilmiştir.Gerek yerinde inceleme ile hazırlanan talimat raporunda gerekse de İTÜ Üniversitesinde görevli bilirkişi heyetince ifade edildiği üzere dava konusu makinenin geçmiş bakım kayıtları ya da servis kayıtları sunulmadığından ve servis tarafından hasarın hangi etkenden kaynaklandığı belirtilmemiş olduğundan, tel ucunun lehimlendiği yerden ayrılması ve tarak makinasındaki vida, somun, pul gibi bağlantı elemanlarından birisinin gevşemek suretiyle yerinden çıkması ve tarak teline temas etmesi, Ancak bu iki ihtimal de makinanın teknik periyodik bakımlarının zamanında ve usulüne uygun şekilde yapılmaması sonucu ortaya çıkacak hasarlar olup hasarın poliçe kapsamında sayılabilmesi için gerekli olan "harici etki"nin varlığını göstermediğinden makinede kopan tellerinin teknik periyodik bakımlarından bağımsız olarak meydana geldiği iddiası ortaya konanmıştır. Yukarıda anlatılan gerekçe ile makine tellerinin ekonomik ömrünü tamamladıktan sonra değiştirilmesi gerekirken değiştirilmemesi nedeniyle koptuğu anlaşılmakla makine kırılmasının poliçe kapsamında kalan bir durumdan dolayı meydana gelmediği ve dolayısıyla oluşan hasarın poliçe kapsamında olmadığından davanın reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, alınan 3.420,60 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 2.688,60 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı yana iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır