İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin, yangın hasarı nedeniyle yapılan sigorta ödemesine dayalı rücu davasında çalışan kusurunun ispatı ve komşuluk mali mesuliyetini değerlendiren istinaf kararı.
Özet: Davacı sigorta şirketi, kendi sigortalısına ödediği yangın hasarı tazminatının rücuen tahsili için, yangına sebep olduğu iddia edilen şirkete ve onun mali mesuliyet sigortacısına dava açmış; ilk derece mahkemesi, yangına sebep olduğu iddia edilen şirket çalışanının kusurunun somut delillerle ispatlanamaması nedeniyle bu şirkete yönelik davayı reddederken, davalı mali mesuliyet sigorta şirketini poliçe kapsamında sorumlu bularak talebi kabul etmiş, karar aleyhine hükmedilen davalı sigorta şirketi tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ45. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: ████████ KARAR NO: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO: ████████ KARAR NO: ████████KARAR TARİHİ: █████/2021DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücu) KARAR TARİHİ: █████/20266100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin dava dışı .... A.Ş.'nin sigortacısı olduğunu, ... A.Ş.'nin çalışanının sebep olduğu yangın sebebiyle sigortalıya ait malların hasar gördüğünü bu nedenle 21.708,64 TL hasar tazminatı ödendiğini, sigortalısının haklarına halef olduğunu belirterek sigortalısına yaptığı ödemeyi, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber tahsilini talep ve dava etmiştir.CEVAPDavalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilebilmesi için öncelikle diğer davalı şirketin sorumlu olduğunun tespit ve ispat edilmesi gerektiğini, başvuran tarafından iddia edilen hasar miktarının ispatlanamadığını, müvekkil sigorta şirketi aleyhine hüküm kurulması durumunda müvekkil şirketin ancak dava tarihinden itibaren işleyecek/ yasal faizden sorumlu olacağını beyan etmiş davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil firma çalışanı ...'nın sigara izmaritini boş karton kutusuna atarak yangına sebebiyet verdiği hususunun somut deliller ile ispat edilemediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla zarar bedelinin fahiş olduğunu, mallara gelen zarar ile ilgili herhangi bir belge bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; "...davacı şirkete sigortalı dava dışı mağazanın bulunduğu .....’de yangın çıkması nedeniyle su fıskiyelerinin devreye girmesi sonucu su baskını nedeniyle hasar oluştuğu, davalı ... ... A.ş nin, komşu mağazada hasara sebebiyet olunması nedeniyle Komşuluk Mali Mesuliyet Poliçesi ile 500.000,00 USD üst limit ile teminat altına alınan riziko mahallerinde meydana gelebilecek hasarlar sonucu sigortalı varlıkların yanı sıra 3. şahıslara ait varlıklara da teminata alındığı, 21.708,64 TL‘nin teminatı kapsamında olduğu, davalı sigorta şirketine davadan önce ihbar yapılmadığı temerrütün dava tarihinde gerçekleştiği anlaşılmakla ...yönünden kabulü ile 21.708,64 TL'nin dava tarihi █████/2018'den itibaren dava dilekçesinde yasal faiz talep edilmesi nedeniyle işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.....Somut uyuşmazlıkta yangın olayına ilişikin olarak sadece AVM güvenliğinin tuttuğu olay tutanağının mevcut olduğu, yangına ilişkin olarak itfaiye raporunun olmadığı, herhangi bir polis tutanağının bulunmadığı, davalı ... çalışanı ... hakkında bu olayla ilgili soruşturma veya ceza davasının açılmadığı, olayın ... tarafından başlatıldığını ispata elverişli herhangi bir delil veye belgenin sunulmadığı, TBK m. 66 da düzenlenen kusursuz sorumluluk için zararın adam çalıştıranın çalışanı tarafından meydana getirilmesi gerekmekte olup yangının ...çalışanı ... tarafından çıkarıldığı ispatlanamadığından davalı ... yönünden kusursuz sorumluluk hükümlerine gidilemeyeceği..." gerekçesiyle; davalı ... yönünden davanın reddine, davalı Mapfre yönünden kabulüne karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİDavalı ...A.Ş. vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun doğabilmesi için öncelikle davalı sigortalının sorumluluğunun tespiti gerektiğini, davalı sigortalının herhangi bir kusurunun tespit edilmemesi durumunda müvekkil sigorta şirketinin de herhangi bir sorumluluğu doğmayacağını, müvekkilinin sorumluğununu ise poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla gerçek zararın ispatlanması gerektiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472. Maddesi uyarınca sorumlu olduğunu iddia ettiği davalı .... A.Ş. ile mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ...A.Ş.'den rücuen tahsili istemine ilişkindir. Dava dışı sigortalı .... A.Ş.'ye ait işyeri, davacı şirket nezdinde İşyerim Paket Sigorta Poliçesi ile █████/2017-2018 tarihleri arasında yangın hasarı dahil çeşitli risklere karşı teminat altına alınmıştır. Dava konusu hasar █████/2017 tarihinde meydana gelmiştir. Davacı sigorta şirketi tarafından, sigortalısına █████/2017 tarihinde 21.708,64 TL hasar ödemesi yapılmıştır.Davalı ... .... A.Ş.'ye ait çeşitli adreslerdeki mağazalara ilişkin, davalı ...A.Ş. nezdinde █████/2017-2018 tarihleri arasında geçerli Yangın Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi düzenlenmiş, komşuluk mali mesuliyet (yangın, infilak) teminatı verilmiştir. Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun █████/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. █████/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Davanın görevli mahkemede açıldığı ve davacının aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.AVM güvenlik görevlileri tarafından tutulan █████/2017 tarihli tutanak; "█████/2017 tarihinde saat 13:46'da ... çalışanı ...adlı personel mağaza arkası servis koridorunda sigara içip, izmaritini bölgede bulunan boş karton kutuların içine atması sonucu yangın çıktı. ...oda görevlisi ...'ın durumu bildirmesi sonucu bölgeye teknik, güvenlik ve ISS personelleri yönlendirmesi sonucu yangın kontrol altına alındı. ... içine yangın sonrası su fıskiyesinden açılan suyun mağaza içine girdiği tespit edildi." şeklindedir. Ekspertiz raporunda; olayın yukarıda yer verilen tutanakta anlatıldığı şekilde meydana geldiği ve 21.708,64 TL hasar oluştuğu, davalılara rücu edilebileceği belirtilmiştir. Mahkemece nitelikli hesaplama uzmanı ve hukukçu bilirkişi heyetinden alınan raporda; hasarın ne surette ortaya çıktığına ve hasar miktarına dair dosyaya ibraz edilen ekspertiz raporu ve tutanağın ispat hukuku manasında takdirinin mahkemeye ait olduğu, söz konusu belgelere değer tahmil edilmesi halinde davalılardan ... A.Ş'nin TBK md. 66 kapsamında, diğer davalı ...A.Ş'nin ise sigortalısı ... A.Ş'nin Komşuluk Mali Mesuliyet Poliçe teminatı kapsamında sigortacısı olarak sorumlu olabileceği belirtilmiştir. Heyete yangın uzmanı bilirkişi eklenerek alınan ek raporda ise; dosya kapsamındaki belgelere göre davalı şirket çalışanının servis koridorunda bulunan boş karton, mukavva kolilerinin yanına, üzerine attığı veya düşürdüğü, sigara izmaritindeki ateş ve ışının tutuşma sıcaklığı yaklaşık 230-240 C derece olan A sınıfı kolay yanıcı boş kolileri tutuşturarak kolilerin yanmalarına sebep olduğu, yanma sonucu açığa çıkan alev ve ısının servis koridorunda bulunan sprinkler sisteminin devreye sokarak yangının bulunduğu yere yağmurlama şeklinde su püskürttüğü, sistemden boşalan suyun AVM zemininden ilerleyerek Korkmaz firmasının satış mağazası içerine girdiği, mağaza içerisinde biriken yangın suyunun mağaza zemininde satışa sunulan ürünlerde, dekorasyon malzemelerinde ve mağaza zemininde hasara ve maddi zarara neden olduğu belirtilmiş, kök rapordaki sair tespitlerin korunduğu ifade edilmiştir. Uyuşmazlık; dava konusu yangının hangi nedenle çıktığı, oluşan zarardan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.İspat; dava konusu yapılan hakkın gerçekten var olup olmadığının anlaşılması, maddi hukukun o hakkın doğumunu veya sona ermesini kendisine bağladığı vakıaların doğru olup olmadığının tespit edilmesi sonucunda mümkün olur ve dava konusu hak ile buna karşı yapılan savunmanın dayandığı vakıaların var olup olmadıkları yönünde mahkemeye kanaat verilmesi işlemidir. 1086 sayılı HUMK'un 238.maddesinde "Delil davanın halline tesir edebilecek münazaalı hususları ispat için ikame olunur. Maruf ve meşhur olan veya ikrar olunan hususlar münazaalı sayılmaz." şeklinde düzenlenmiştir. Vakıa (olgu) ise, kendisine hukuki sonuç bağlanmış olaylardır. İspatı gereken olaylar, olumlu vakıalar olabileceği gibi olumsuz vakıalar da olabilir. Hakim, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan vakıaların gerçekleşip gerçekleşmediğini, kural olarak kendiliğinden araştıramaz. Bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediğini taraflar ispat etmelidir. İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için bu bir yükümlülük (mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür (külfettir). Zira taraf kendisi tarafından ispatı gereken bir vakıayı ispat edemezse, karşı taraf (ve mahkeme) onu mutlaka ispat etmesini isteyemez (yükümlülük). Kendisine ispat yükü düşen taraf, o vakıayı ispat edememiş sayılır; mesela, kendisine ispat yükü düşen ve fakat bunu yerine getiremeyen taraf davacı ise, davasını ispat edememiş sayılır ve dava bu nedenle reddedilir (Kuru, B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, 6. b., 2.c., s.1972).Somut olayda; AVM güvenlik görevlileri tarafından tutulan tutanağa dayalı olarak davalılara husumet yöneltilmiştir. Ancak söz konusu tutanak dışında bir kayıt, belge, olay anına ilişkin kamera kaydı görüntüleri vs sunulmamıştır. Yangın olayının davalı şirket çalışanı tarafından atılan izmarit nedeniyle çıktığının öncelikle davacı tarafça ispat edilmesi gerekmektedir. Tutanak ise tek başına ispata elverişli değildir. Mahkemece bu gerekçeyle davalı ... .... A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesi yerindedir. Ancak kararda "davalı ... ... A.ş nin, komşu mağazada hasara sebebiyet olunması..." gerekçesiyle davalı sigorta şirketi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi çelişkilidir. Zira davalı ... .... A.Ş. komşu işyerinde hasara sebebiyet vermiş ise bu durumda davalı ... .... A.Ş. yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi, şayet davalı ... .... A.Ş.'nin olay nedeniyle sorumluluğu yok ise bu durumda poliçe kapsamında sorumluluğu sigortalıya bağlı olan davalı ...A.Ş. yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. 6102 sayılı TTK'nın 1473.maddesinde; "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder." hükmü yer almaktadır. Somut olayda davalı ...A.Ş.'nin sorumluluğu ancak davalı ... .... A.Ş.'nin sorumluluğuna gidilmesi halinde gündeme gelecektir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, dava konusu yangın olayının davalı ... .... A.Ş. çalışanı tarafından atılan sigara izmaritinden meydana geldiği ispatlanamadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken davalı ...A.Ş. yönünden kabul kararı verilmesi hatalı olduğundan, davalı ...A.Ş. vekilinin istinaf talebi kabul edilerek HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca davanın reddi yönünde aşağıdaki şekilde yeniden hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Davalı ...A.Ş.'nin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 bendi uyarınca İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../███████ tarihli 2018/... E. 2021/... K. sayılı kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİS EDİLEREK;a-Davanın REDDİNE,b-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 370,73 TL'nin mahsubu ile bakiye 361,27 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,c-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,ç-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, d-Davalılar vekille temsil olunduğundan, Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince hesap edilen 21.708,64 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,e-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara ilk derece mahkemesince iadesine,2-İstinaf yargılaması giderleri yönünden;a-Davalı ...A.Ş. tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,b-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından, davalı ...A.Ş. tarafından yatırılan 370,73 TL'nin mahsubu ile bakiye 361,27 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,c-Davalı ...A.Ş. tarafından sarfedilen 532,83 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,ç-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalı ...A.Ş.'ye ilk derece mahkemesince iade edilmesine,d-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,e-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğ edilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026