Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin, bayilik sözleşmesindeki tek taraflı fesih yetkisi ve acentelik niteliği taşımaması nedeniyle portföy tazminatı talebinin reddine dair gerekçeli kararı.
Özet: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada, davacı bayinin davalı şirketle imzaladığı su dağıtım sözleşmesinin haksız feshedildiği ve bu nedenle portföy tazminatı talep ettiği iddiasına karşılık, mahkeme, taraflar arasındaki sözleşmenin davalıya bir ay önceden bildirimle ve gerekçe göstermeksizin tek taraflı fesih hakkı tanıdığını, bu durumda davacının tazminat talebinde bulunamayacağının açıkça kararlaştırıldığını, ayrıca sözleşmenin münhasırlık içermemesi sebebiyle acentelik veya tek satıcılık niteliğinde olmadığını ve davalının fesih işleminin sözleşme hükümlerine uygun olduğunu değerlendirerek, davacının haksız fesih ve buna bağlı portföy tazminatı talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu sonucuna ulaşmıştır.
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO : ...KARAR NO : ...BAŞKAN : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ...VEKİLLERİ : Av. ... DAVA : Tazminat (Satış Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Satış Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı tarafın iddiaları: Davalı şirket ile 2018 yılından itibaren ... bölgesinde davacıya ait su markasının bayiliğini yaptığını, davacının bu kapsamda müşteri portföyü oluşturduğunu, davalının aralarındaki sözleşmeyi haksız şekilde █████/2025 tarihli ihtarname ile tek taraflı fesih ettiğini, davalının sözleşme devam sırasında mal tedarik etmede aksamalar yaşattığını yükümlülüklerine aykırı davrandığını ve kendisi ile bayilik ilişkisi devam ederken sözleşmeye aykırı olarak başka kişilerle bayilik görüşmesi yaptığı ve bayilik verdiğini belirterek açmış olduğu belirsiz alacak davasında 100,00-TL değer göstererek portföy tazminatı talebinde bulunmuş ve fesih ihtarnamesinin tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi istemiştir. Davacının dava dilekçesinde belirttiği 100 TL kar kaybı ve 100 TL yatırım zararı yönündeki talepleri arabuluculuk dava şartının gerçekleşmemesi sebebiyle tefrik edilerek mahkememizin ████████ Esas sırasına kaydedilmiş ve bu talepler dava şartı yokluğundan usulden reddedilmiştir. Eldeki bu davanın konusu portföy tazminatı talebine iliştindir.Davalı taraf süresinden sonra cevap vermiş, bu haliyle vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Aralarındaki sözleşmenin davalı tarafından fesihinin haklı olup olmadığı, davacının portföy tazminat talep edip edemeyeceği, varsa portföy tazminatının ne olduğu hususlarındadır. Taraflar arasında akdedilen 27.09.2022 tarihli "Perakende Pet ve Damacana Su Dağıtım Sözleşmesi", 01.02.2018 tarihli "Pet Su Satış Sözleşmesi", ... 24.02.2025 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 11.02.2025 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve dosya kapsamı incelenmiştir.Davacı tanığı ... Mahkeme huzurunda dinlenmiş; taraflar arasındaki sözleşmesinin feshine ilişkin bir bilgisinin olmadığını, davalı şirkette 2024 yılına kadar 6 sene işletme müdürü olarak, son 1.5 yıl genel müdür vekili olarak çalıştığını, çalıştığı dönemde davacının davalıdan ödemelerini yaparak su alıp ve kendi bölgesinde sattığını, ihalelere girerek kurumlara su tedarik ettiğini, davalı şirketin bilgisi dahilinde bölgesinin dışına da su satışı yaptığını beyan etmiştir.Taraflar arasındaki sözleşmenin kapsamı ve uyuşmazlığın niteliği itibariyle bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulmamakla usul ekonomisi ilkesi de nazara alınarak bilirkişi incelemesi yapılmamıştır.Taraflar arasındaki "Perakende Pet ve Damacana Su Dağıtım Sözleşmesi" isimli sözleşmenin 27.09.2022 tarihinde imzalandığı, sözleşmenin 27.09.2027 tarihine kadar geçerli olduğu, sözleşme kapsamında davacının davalıya ait ürünlerin bedelini ödeyerek tedariği ve sözleşme kapsamında belirlenen bölgede perakende şekilde satışı konusunda yetkili kılındığı, ancak bu yetkinin davacıya münhasırlık hakkı tanımadığı, Sözleşmenin 4/a ve 12/a maddelerinde satıcı Atasu şirketine dağıtım bölgesinin sınırlarını daraltma ve bayinin (davacının) bölgesinde başka bayilere de satış yetkisi verme hakkı tanındığı, sözleşmenin 13/y maddesinde "Atasu sözleşme süresi içinde ve herhangi bir zamanda hiçbir gerekçe göstermeksizin bir (1) ay önceden diğer tarafa yazılı olarak bildirmek kaydıyla sözleşmeyi tek taraflı fesih etme hak ve yetkisine sahiptir. Bu halde diğer taraf sözleşmenin süresinden önce fesih edildiğinden bahisle Atasu'dan alacak tazminat kar kaybı vs. kalemler dâhil ve bunlarla sınırlı olmak üzere her ne ad altında olursa olsun alacak-tazminat-zarar vs. talebinde bulunamayacağını kabul ve taahhüt etmektedir. Ancak o ana kadar yapılan işlerle ilgili tarafların alacak hakları saklıdır." şeklinde düzenlemenin yer aldığı, davalının davacı şirkete göndermiş olduğu 11.02.2025 tarihli noter ihtarnamesi ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren 1 ay sonra hüküm ifade etmek üzere sözleşmeyi feshettiği, aynı davalının bu maddeye uygun olarak ... 11.02.2025 tarihli, ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile 1 ay öncesinden fesih ihbarında bulunduğu, davalının yapmış olduğu feshin 27.09.2022 tarihinde imzalanan sözleşmenin 13/y maddesine uygun olduğu görülmekle haksız fesihten söz edilemeyeceği, yine aynı maddeye göre davalının bir gerekçe göstermesine de gerek olmadığı, davacı tarafça TTK'nın 122. maddesi kapsamında denkleştirme tazminatı talep edilmiş ise de mevcut sözleşme ilişkisinin acentelik ve tek satıcılık niteliğinde bulunmadığı, zira sözleşmede açıkça satıcının dağıtım bölgesinde başka bayiler verme yetkisine sahip olduğu, ve yine sözleşmede 6. Maddede satıcının ... acentesi, temsilcisi, yardımcısı vs. olmadığının belirtildiği, tek satıcının tacirin bağımsız yardımcılarından olması itibariyle sözleşmede açıkça davacının davalının yardımcısı olmadığının belirtilerek ilişkinin tek satıcılık olmadığına işaret edildiği, davacıya tekel hakkı veren bir sözleşme hükmü olmadığı dolayısıyla portföy tazminatının ön koşulunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Anılan nedenlerle denkleştirme tazminatı talep koşulları oluşmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( ... ████████ Esas █████████ Karar sayılı █████/2025 tarihli kararı)Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Davanın reddine,2-Alınması gereken 732 TL maktu harçtan peşin 615,40 TL harcın mahsubu ile eksik 116.60 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,7-Ara buluculuk dosyasında Bakanlık bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL ara bulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,8-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,9-Bilirkişi ücret avansı olarak yatırılmış olan 70.000,00 TL nin karar kesinleşmesi beklenmeksizin yatıran tarafa talep halinde iadesine,10-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır