İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinden, çek alacağına dayalı ihtiyati hacze itirazın yetki ve borcun niteliği nedeniyle kısmen kabulüne ilişkin karara dair istinaf incelemesi.
Özet: Vadesi geçmiş çeklere dayalı ihtiyati haciz talebine karşı yapılan itirazda, borçlular yetkisizlik ve alacağın faktoring sözleşmesiyle kambiyo senedi niteliğini yitirdiği iddialarını ileri sürmüştür; mahkeme, taraflar arasında faktoring sözleşmesi bulunan bir borçlu yönünden yetki itirazını reddederken, diğer borçlular için çek alacağının "aranacak borç" niteliğinde olduğunu ve çekin düzenleme yeri, muhatap banka adresi ve borçlunun yerleşim yeri dikkate alındığında mahkemenin yetkisiz olduğuna hükmederek, bu borçlular hakkındaki ihtiyati haciz kararını kaldırmıştır.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO:████████ EsasKARAR NO:████████ KararİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2026 NUMARASI:█████████ D.İŞ - █████████ K.SAYILI EK KARAR TALEP:İhtiyati Haciz (Finans)TALEP TARİHİ:█████/2025KARAR TARİHİ:█████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP:İhtiyati haciz talep eden ...Şirketi vekili talep dilekçesinde; █████/2025 tarihli, ... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek, █████/2025 tarihli, ... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek, █████/2025 tarihli, ... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek, █████/2025 tarihli, ... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek, █████/2025 tarihli, ... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek alacağına ilişkin ibraz edilen vadesi geçmiş kambiyo seneleri nedeniyle alacaklı olduğunu belirtilerek, ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.İHTİYATİ HACİZ KARARI: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 22.12.2025 tarihli █████████ D.İŞ- █████████ K.sayılı kararıyla; "...Talep dilekçesi ve belge asılları ile tüm dosya kapsamına göre; talebin İ.İ.K'nun 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla, TALEBİN KABULÜ İLE, Alacaklının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE, 2-Alacağın %15 oranında 176.512,50-TL nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun alacaklı tarafından 10 gün içerisinde Mahkemenin veznesine teminat olarak yatırılmasına,yatırılmadığı takdirde ihtiyati haczin kalkmasına..." karar verilmiş, karara karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenler tarafından itiraz edildiği görülmüştür.İHTİYATİ HACZE İTİRAZ: İhtiyati hacze itiraz edenler vekili itiraz dilekçesinde; müvekkili şirketlerin adreslerinin ... olduğunu, çekin düzenleme yeri, ödeme yeri ve borçluların adreslerinin hiçbirinin İstanbul olmadığını, davaya bakmaya yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olmadığını, çekler ve faktoring sözleşmesinin birlikte ileri sürülerek ihtiyati haciz talebinde bulunduklarından, alacağın soyut olduğunu ve kambiyo alacağı olmaktan çıktığını, temel ilişkiye dayalı ve tartışmalı bir alacak haline geldiğini, her bir çek yönünden usulüne uygun ibraz, rücu koşullarının oluştuğu hususlarının ispatlanamadığını, muaccel ve tartışmasız bir alacak olmadığını belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İHTİYATİ HACİZ KARARINA İTİRAZIN KISMEN KABULÜNE DAİR KARAR: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 27.01.2026 tarihli █████████ D.İŞ- █████████ K.sayılı EK kararıyla; "...İhtiyati haciz talebine dayanak belgesi çek olup, ihtiyati haciz talebi yönünden yetkinin; çekin keşide yerine, muhatap banka adresine ve borçlunun yerleşim yerine göre belirlenmesi gerekmektedir. Kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacağın aranacak borç olduğu, ancak çeke dayalı alacağın, çekin bankaya ibrazı ile götürülecek borç haline dönüştüğünü ileri sürmüşse de; çekin bankaya ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu bulunmadığı ve çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı bulunmadığı, borcun halen aranılacak borç olduğu, itiraz eden ...Grup yönünden şirketin faktoring sözleşmesinin tarafı olması ve aralarında yetki anlaşmasının bulunması nedeniyle yetki itirazının ve sair itirazlarının yerinde olmadığı, itiraz eden keşideci ve aval veren yönünden ise; faktoring sözleşmesinin tarafı olmadıkları, yetki şartının bu borçlular yönünden uygulama imkanı bulunmadığı, çekten doğan alacak aranacak nitelikte olduğundan ve 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesi uygulanamayacağından çekte yetkili mahkemenin muhatap bankanın bulunduğu yer, keşide yeri ve borçlunun yerleşim yerindeki mahkeme olduğu, ihtiyati hacze konu çekte ise muhatap bankanın bulunduğu yerin, çekin keşide yerinin ve borçluların yerleşim yerinin ... olduğu anlaşıldığından Mahkememizin yetkili olmadığı anlaşılmakla borçlular ... Şirketi ve ... yönünden verilen ihtiyati haciz kararının İİK.nın 265. maddesi uyarınca kaldırılmasına, ... Şirketi ile talep eden taraf arasında sözleşme bulunduğundan bu borçlu yönünden ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-... Şirketi yönünden; İhtiyati hacze İTİRAZIN REDDİNE, 2-... Şirketi ve ... yönünden İhtiyati hacze İTİRAZIN KABULÜNE, Mahkememizin █████████ D.İş, █████████ Karar sayılı █████/2025 tarihli kararının borçlu ...,... ŞİRKETİ yönünden kaldırılmasına..." karar verildiği görülmüştür.İSTİNAF BAŞVURUSU:İhtiyati haciz talep eden vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı, █████/2025 tarihli Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi Kararı ile, karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK'nın 89/1. hükmü gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hale geleceğine karar verildiğini, müvekkilinin yerleşim yerine göre İstanbul Mahkemesinin yetkili olduğunu belirterek, istinaf başvurularının kabulüne, ek kararın kaldırılmasına, yetkili mahkemeden talep edilen ihtiyati haczin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER:İhtiyati hacze konu çek örnekleri incelendiğinde; ... Şirketi vekili talep dilekçesinde; ...bank ...Şubesi'ne ait, █████/2025 keşide tarihli,... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşide yerinin ..., keşidecisinin .... Şti., avalistin ..., lehtarının .... Şti. olduğu, çekin arkasında lehtar ile ... A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, █████/2025 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız olduğunun çek arkasına yazıldığı, ... Bankası... Şubesi'ne ait █████/2025 tarihli, ... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşide yerinin ..., keşidecisinin .... Şti., avalistin ..., lehtarının .... Şti. olduğu, çekin arkasında lehtar ile ... A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, █████/2025 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız olduğunun çek arkasına yazıldığı, ...bank... Şubesi'ne ait, █████/2025 tarihli, ... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşide yerinin ..., keşidecisinin .... Şti., avalistin ..., lehtarının .... Şti. olduğu, çekin arkasında lehtar ile ... A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, █████/2025 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız olduğunun çek arkasına yazıldığı,...bank... Şubesi'ne ait █████/2025 tarihli, ... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşide yerinin ..., keşidecisinin .... Şti., avalistin ..., lehtarının .... Şti. olduğu, çekin arkasında lehtar ile ... A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, █████/2025 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız olduğunun çek arkasına yazıldığı, ... Bankası... Şubesi'ne ait █████/2025 tarihli, ... seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşide yerinin ..., keşidecisinin .... Şti., avalistin ..., lehtarının .... Şti. olduğu, çekin arkasında lehtar ile ... A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, █████/2025 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız olduğunun çek arkasına yazıldığı tespit edilmiştir.GEREKÇE:Talep ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Dairemizin önüne gelen uyuşmazlık ise, ihtiyati hacze itiraz edenlerden ... ve .... Şti. vekilinin itirazlarının kabul edilerek, karşı taraflardan ... ve .... Şti. yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin █████/2026 tarihli ek kararın istinaf incelemesine yöneliktir.Karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İhtiyati hacze konu edilen çekler incelendiğinde; muhatap banka şubelerinin ... olduğu, çeklerin keşide yerlerinin ... olduğu, itiraz edenlerin yerleşim yerlerinin ... olduğu tespit edilmişse de, alacaklının yerleşim yerinin Şişli/İSTANBUL olduğu ve İstanbul Mahkemelerinin yetki sınırları içinde bulunduğu, Yargıtay 11. HD’nin █████/2025 tarihli Bölge Adliye Mahkemeleri Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK’nunn 89/1. maddesi hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hale geleceğinin kabulü gerektiğinden, kararı veren İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olup, ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itiraz edenler ... ve .... Şti.’nin de yetki itirazlarının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Bu nedenle ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebinin kabulüne, Mahkemece yetki itirazının kabul edilerek ihtiyati haczin itiraz edenler ... ve .... Şti. yönünden kaldırılmasına dair █████/2026 tarihli Ek Kararın kaldırılmasına, ilk derece mahkemesince diğer itiraz nedenleriyle ilgili değerlendirme yapılmamışsa da, bu husus Dairemizce değerlendirilerek, ihtiyati hacze itiraz edenlerin diğer itiraz nedenleri İİK’nın 265. maddesinde sayılan sınırlı itiraz nedenlerinden olmadığından, kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... ve .... Şti. vekilinin ihtiyati hacze itirazlarının tümden reddine karar verilmiştir.H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-İhtiyati haciz talep eden ... Şirketi vekilinin istinaf isteminin esastan KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 355/1. ve 353/1-b-2 maddeleri gereğince İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 27.01.2026 tarihli █████████ D.İŞ- █████████ K. sayılı ek kararının KALDIRILMASINA,Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenler ... ve .... Şti. tarafından İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 22.12.2025 tarihli █████████ D.İŞ- █████████ K. sayılı ihtiyati haciz kararına yaptıkları İTİRAZIN REDDİNE,3-İlk derece yargılaması yönünden; İhtiyati haciz talep eden vekili için takdir edilen 12.500,00 TL vekalet ücretinin itiraz edenler ... ve .... Şti.'nden müteselsilen alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine, 4-İstinaf yargılaması yönünden; -İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması için ihtiyati haciz talep eden tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ve 15,00TL tebligat, müzekkere ve posta giderinin itiraz eden ... ve ....şirketinden müteselsilen alınarak itiraz edenlerden alınıp ihtiyati haciz talep edene verilmesine,-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu █████/2026 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.