diyarbakır asliye ticaret mahkemesi, kaybolduğu iddia edilen çekin keşidecisi tarafından açılan kıymetli evrak iptali davasını hukuki yarar eksikliği nedeniyle usulden reddetti.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi, kaybolduğu iddia edilen çekin keşidecisi tarafından açılan kıymetli evrak iptali davasını hukuki yarar eksikliği nedeniyle usulden reddetti.

Özet: Mahkeme, kaybolduğu iddia edilen bir çekin keşidecisi tarafından açılan çek iptali davasını, Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca, kıymetli evrakın iptali için dava açma hakkının senedin yetkili hamiline ait olduğu, çekin keşidecisinin ise böyle bir davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle, Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartı eksikliğine ilişkin maddeleri uyarınca usulden reddetmiş ve daha önce bir ödeme yasağı kararı verilmediği için bu hususta hüküm kurmaya yer olmadığına karar vermiştir.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

TALEP EDEN :

DAVALI : - HASIMSIZ -

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : █████/2026

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden incelenmesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Talep eden davacı talep dilekçesinde özetle; .....bankası .....Şubesi'ne ait, .....seri numaralı, keşide tarihi .....olan, 1.000.000,00 TL bedelli çekin kendisi tarafından düzenlendiğini, söz konusu çekin malzeme alımı nedeniyle lehtara teslim edilmek üzere bulundurulduğu sırada kaybolduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen çekin bulunamadığını, çekin henüz hak sahibine teslim edilmediğini, üçüncü kişilerin eline geçmiş olma ihtimalinin bulunduğunu, çekin bankaya ibraz edilmesi halinde telafisi güç zararların doğacağını, bu nedenle öncelikle çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiğini, mahkemece uygun görülecek teminatın yatırılması karşılığında ihtiyati tedbir uygulanmasını talep ettiğini, yargılama sonunda çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE:

Talep, çek iptali isteğine ilişkindir.

Talep dilekçesi incelendiğinde talep edenin dava konusu çekin keşidecisi olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 651 maddesi hükmüne göre; kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Diğer bir ifadeyle bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu itibarla göre; kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Keşidecinin kıymetli evrakın iptali için dava açması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ██████████ Esas █████████ Karar, ██████████ Esas ██████████ Karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin █████████ Esas ████████ Karar sayılı emsal nitelikteki kararında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açmasında hukukî yararının bulunmadığı belirtilmektedir.

Açıklanan nedenlerle ve emsal mahiyetteki yüksek yargı kararları doğrultusunda talep eden tarafın keşidecisi olduğunu bildirdiği çek yapraklarının iptali için dava açması mümkün değildir.

İzah edilen nedenlerle talebin HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukukî yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-TALEBİN HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukukî yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,

2-Mahkememizce verilmiş herhangi bir ödeme yasağı kararı olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

3-Yeterince harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Talep eden tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair, talep eden tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır