İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin kaçak elektrik tahakkukunun iptali ve ödenen bedelin iadesi talepli menfi tespit-istirdat davasında ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Davacı, 65 yaş üzeri olması ve pandemi nedeniyle boş durumdaki inşaat şantiyesinde kaçak elektrik kullanmadığını, hakkında kaçak tespit tutanağı düzenlenmeden haksız yere tahakkuk ettirilen toplam 28.482,33 TL tutarındaki kaçak elektrik kullanım cezası faturalarının iptali ile ödediği bedellerin yasal faiziyle iadesini talep ederken, davalı tespit tutanakları ve mevzuata uygun faturalandırma yapıldığını savunmuş, ilk derece mahkemesi davacının kısmen haklı bularak 26.664,55 TLlik faturanın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte iadesine karar vermiş, bu kararı davalı eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporları ve kaçak tutanaklarının geçerliliği gerekçesiyle istinaf etmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ3. HUKUK DAİRESİESAS NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2026NUMARASI : ███████ E - 2026/9 KDAVANIN KONUSU: Menfi Tespit-İstirdatKARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kurum tarafından müvekkili hakkında kaçak elektrik kullanım cezası tahakkuk edildiğini, ceza miktarlarının müvekkili tarafından ödendiğini, elektrik sayacının bağlı olduğu yerin müvekkiline ait inşaat şantiyesi olduğunu, ilgili belediyeye yapı kullanım izin belgesi düzenlenmesi için dilekçe verdiğini, müvekkilinin yaşı 65 üzeri olduğundan ve covid19 pandemisinden dolayı sokağa çıkma yasakları olduğundan iskan aşamasını takip edemediğinden sonuçlandıramadığını, bu yüzden bir dükkan ve üç konuttan ibaret olan binanın boş olup, elektrik ve su saatleri bölünemediğinden dolayı kiraya verilmediğini, herhangi bir oturum olmadığı için elektrik kullanımının da olmadığını, müvekkilinin telefonun sms yolu ile kaçak elektrik kullandığına dair iki ayrı fatura düzenlendiğini içeren bilgilendirme mesajı geldiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 27.maddesine göre eksiksiz ve okunaklı olarak doldurulan ve karşılıklı imzalanan kaçak tespit tutanağı düzenlenmesi gerektiğini, böyle bir tutanağın hiç düzenlenmediğini, müvekkilinin ya da çalışanı tarafından düzenlenmediği için imzalanmadığını, bu nedenlerle davalarının kabulüne, müvekkili kaçak elektrik enerjisi kullanmadığından davalı kurumun müvekkili hakkında haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tahakkuk ettiği ... seri numaralı fatura ile 1817,78 TL'nin ve ... seri numaralı fatura ile 26664,55 TL'nin kaçak elektrik kullanım cezasının iptali ile davalı kuruma karşı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 28.482,33 TL borçlu olmadıklarının tespitine, müvekkilinin işbu 28.482,33 TL'lik faturalara istinaden yapmış olduğu ödemelerin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; menfi tespit davasının belirsiz alacak ya da kısmi dava şeklinde açılmasının usulen mümkün olmadığını, müvekkili şirketin görevleri kapsamında yapılan denetimlerde davalının "Eskişehir Mah, Küçük ... Sokak, No:... Şişli/İstanbul" adresinde █████/202 tarihli ... seri numaralı yapılan kontrollerde kaçak elektrik kullanıldığı tespiti gerekçesi ile kaçak elektrik kullandığının tespit edildiği, davalının kullandığı kaçak elektrik nedeniyle kaçak elektrik tüketim tespit tutanakları tutulduğunu ve kaçak kullanıma ilişkin tahakkuk eden bedelin tahsili için davalı adına fatura düzenlendiğini, davalı tarafça perakende satış sözleşmesi imzalanmadan kesilen elektriğin açılması, kuruma kayıtlı olmayan sayaçtan enerji kullanması sebepleri ile aykırı hareket edildiğini, davacının kaçak elektrik kullandığının sabit olduğu, davacı adına fatura edilen bedeller ve icra takiplerinin tamamen yasal mevzuata uygun olduğunu, bu nedenlerle davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının diğer tüm talepleriyle haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, davacının alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Tüketici mahkemesinde açılan davada asliye hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verildiği,son olarak asliye ticaret mahkemesine verilen görevsizlik kararı sonrası yargılamaya devam edilmiştir.Mahkeme,"Davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit istemli davanın kısmen kabulü ile,1-Davalı tarafından davacı hakkında düzenlenen ... seri numaralı ve 26.664,55-TL bedelli fatura bedelinin ödeme tarihi olan 29.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-2004 sayılı İİK'nın 72/4. maddesindeki yasal koşullar oluşmadığından davalının icra inkar tazminatı talebinin reddine" karar vermiştir.Kararı davalı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde; davacının kaçak elektrik kullandığının tespit edilerek tahakkuk yapıldığını,kaçak tutanaklarının aksi sabit olana kadar geçerli olduğunu,bilirkişi raporlarının eksik incelemeye dayalı hatalı düzenlendiğini,itirazlarının değerlendirilmediğini,davanın reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde; davalı istinafının reddini istemiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava,kaçak tahakkuk bedeli yönünden menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.Alınan kök bilirkişi raporunda;"Mahalde 0,68 amper 1,44 amper 3,84 amper akım ve bu akımlara karşılık 1309 watt güç tespit edilmesine rağmen, sayacın hiç tüketim kayıt etmemesi (... değerin sıfır olması), tüketim miktarının belirlenmesi engellenerek kaçak elektrik kullanıldığının açık göstergesidir. Sunulan fotoğraf içeriğinden,sayaç çıkışından direkt hat çekilmek suretiyle kaçak elektrik kullanılmakta olduğu açıkça tespit edilebilmektedir. Mevzuat madde 42-c hükmü gereği davalının tutanak tarihi itibariyle ki tüketimi kaçak elektrik tüketimidir.Yukarıda endeks döküm kayıtlarından görüleceği üzere, davacı sayacı tutanak tarihinden geriye 1 sene boyunca hiç tüketim kayıt etmemiş olup endeks 2630 kwh değerinde sabit kalmıştır. Halbuki tutanak kayıtlarına geçen akım değerleri mahalde elektrik tüketiminin göstergesidir. Yani sayacın tüketim kayıt etmesi beklenir. Açıklanan gerekçe ile davalı kurumun tutanaktan geriye 365 gün süre dahilinde kaçak ve kaçak ek tahakkuk (eksik tüketim) talebi uygun bulunmuştur.Yukarıda, tutanak tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Elektrik PiyasasıTüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri huzurdaki dava konusu tutanak için tek tek uyarlanmış olup, davacı tarafın; 1.817,78 TL kaçak tahakkuku + 26.664,55 TL kaçak ek tahakkuku olmak üzere 28.482,33 TL kaçak tahakkukundan sorumlu tutulabileceği kanaatine varılmıştır.Şayet davacı tarafça Temmuz 2021 -Temmuz 2022 tarih aralığında davalı kuruma ödenmiş fatura makbuzları (dava konusu sayaç ve tesisat belirli olacak şekilde) sunulur ise yeniden değerlendirme yapılabilecektir.Davacı kurum uygulamasının, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu" belirtilmiştir.İtiraz üzerine alınan ek raporda ise,"İtiraz üzerine alınan ek raporda ise,"Dava konusu tutanak incelendiğinde, davacı şantiye binasında oturum olduğuna dair tespit bulunmamaktadır. Bu durum tutanak tanzim esnasında mahallin halen şantiye olduğuna işaret niteliğindedir. Yine Şişli Belediye Başkanlığı'nın 12.06.2025 tarihli yazısı içeriğinden, tutanak tanzim edilen binaiçin 26.11.2020 tarihinde yapı kullanma izin belgesi başvurusu yapıldığı ancak eksik evraktan dolayı (Fen İşleri yol katılım bedeli ödenmediğinden, mali hizmetlerce ödeme dekontu veya yapı aplikasyon projesi onayı arşive yapılmadığından) yapı kullanma izin belgesi verilemediği. Söz konusu yapı için 2018 yılına ait 100 seviyede yapı ruhsatı bulunduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla bu ifadeden belediyenin kayıtlarına göre bu binanın 2018 yılı itibariyle fiziksel olarak tamamlanmış olduğunu gösterir. Tutanak esnasında oturum bulunduğuna dair tespit olmaması, binanın 2018-2022 tarihler arasında iskan beklemek amacıyla kullanımsız bekletilmekte olabileceğine işaret niteliğindedir.Özellikle davalı kurum elemanlarınca tanzim edilmiş tutanak içeriğinde, oturum olduğuna dair tespit bulunmaması gerekçesiyle, davacı tarafın itirazında haklı olabileceği değerlendirilmiştir.Mahkemenizce de bu durumun kabul edilmesi halinde davacı tarafın sadece, 07.07.2022 (tutanak öncesi en son sayaç okuma tarihi) —18.07.2022 (tutanak tarihi) arasındaki 11 gün için 1,5 ceza katsayılı, 440,00 kwh lik tüketime tekabül eden 1.817,78 TL. tutarındaki kaçak tahakkukundan sorumlu tutulabilecektir. Bu tarih aralığında (07.07.2022 —18.07.2022) kaçak kullanım tartışmasızdır.Bu durumda davacı taraf; 18.07.2021 (mevzuat gereği geriye gidilebilecek maksimum süreye tekabül eden tarih) — 07.07.2022 (tutanak öncesi en son okuma tarihi) arası 354 günlük süreye konu 14.171,00 kwh. lık tüketime tekabül eden 26.664,55 TL. tutarındaki kaçak ek tahakkukundan borçlu olmadığını talep edebilecektir.Yeni hesaplamaya etken husus, Mahkemenizce oluşturulan ara kararda vurgu yapılan, davacı tarafın dava konusu dönemde tutanak konusu adreste elektrik tüketiminin olmadığı beyanının kabul edilebileceği"şeklinde belirtilmiştir.Ek bilirkişi raporunda itiraz üzerine inceleme yapılarak belediye kayıtları da irdelenmiştir.Kaçak tespit tutanağına konu binanın alınan ek raporda tespit edildiği üzere belediyenin kayıtlarına göre bu binanın 2018 yılı itibariyle fiziksel olarak tamamlanmış olduğunu,tutanak esnasında oturum bulunduğuna dair tespit olmaması, binanın 2018-2022 tarihler arasında iskan beklemek amacıyla kullanımsız bekletilmekte olabileceği hususlarını açığa çıkardığından,bu durumda davacının tutanak öncesi en son sayaç okuma tarihi olan 07.07.2022 tarihi ile tutanak tarihi olan 18.07.2022 tarihi arasındaki 11 gün için 1,5 ceza katsayılı, 440,00 kwh'lık tüketime tekabül eden 1.817,78-TL tutarındaki kaçak tahakkukundan sorumlu olduğu,bunun dışında ise yönetmelikteki en uzun süreye rastlayan 18.07.2021 tarihinden tutanak öncesi en son okuma tarihi olan 07.07.2022 tarihleri arasındaki 354 günlük süreye konu edilen 14.171,00 kwh'lık tüketim karşılığı 26.664,55-TL tutarındaki kaçak ek tahakkukundan borçlu olmadığı belirlenmekle, kök ve buna dayanak yeni verileri irdeleyen ek bilirkişi raporu taraf,mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bulunmuştur.davalının ek tüketime ilişkin alacağı ispat edilememiştir.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştirK A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Alınması gereken 1.821,45 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 732,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.089,45 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,) İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026