Hizmet alım sözleşmesi kaynaklı işçilik alacakları rücuen tazminat davasının, aynı konuda daha önce açılıp açılmamış sayılan davanın kesinleşmesi nedeniyle HMK incelenmesi.
Özet: Davacı idare, bir hizmet sözleşmesi kapsamında davalı şirket tarafından çalıştırılan işçilere mahkeme kararları ve mevzuat gereği ödemek zorunda kaldığı 267.082,71 TL tutarındaki işçilik alacaklarını avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsil etmek amacıyla dava açmıştır. Davalı şirket ise iş sözleşmelerinin davacı idarenin kendi iradesiyle feshedildiğini, bu nedenle işçilik alacaklarından sorumlu olmadığını ve davacının kendi alacaklarını zaten mahsup ettiğini savunmuştur. Mahkeme, uyuşmazlık konusu davanın daha önce açıldığı ve "açılmamış sayılmasına" karar verilmesine rağmen bu kararın mevcut davanın açıldığı tarihte henüz kesinleşmemiş olması nedeniyle, Hukuk Muhakemeleri Kanunundaki aynı davanın görülmekte olmaması dava şartının eksik olduğu sonucuna varmıştır.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████............................DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Rücuen Tazminat)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, işbu davadan önce ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, davanın ikinci kez takipsiz bırakılması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi sebebiyle huzurda görülen davaya yeniden açma zaruretinin hasıl olduğunu, müvekkili idare ile davalı ... Hizmetleri A.Ş. arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket ile müvekkili idare arasında imzalanan hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ..., ...........................n işten çıkarılmaları sonucunda hem müvekkili idare hemde davalı aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için dava açıldığını, bu davalar neticesinde ilam ile hükme bağlanan alacak kalemleri için icra takipleri başlatıldığını, iş bu takipler sonrası müvekkili idare tarafından iş bu icra dosyalarına ve vergi dairelerine ödemeler yapıldığını, mahkeme kararı ve mevzuat gereği müvekkili idare tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 267.082,71 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davacı idare arasında akdedilen ██████████ ihale kayıt numaralı █████/2015 tarihli sözleşme kapsamında davacı bünyesinde çalıştırılmak üzere 1192 işçi istihdam edildiğini, söz konusu sözleşmenin 9.1 numaralı maddesi uyarınca sözleşme kapsamındaki işin süresi işe başlama tarihinden itibaren 12 ay olmakla birlikte davacı kurum tarafından asgari ücret artışı neden gösterilerek ihale kapsamında çalışan işçilerle kurulan belirli süreli iş sözleşmelerinin müvekkilinin iradesi dışında kurum tarafından feshedildiğini, müvekkili şirketin bu hizmet sözleşmelerinin feshine sebebiyet vermediğinin açık olduğundan ilgili kanun hükümleri ve güncel içtihatlar gereğince işçilik alacaklarından sorumlu olmadığını, müvekkilinin süresinden önce feshedilen hizmet alım sözleşmeleri sebebiyle maddi ve manevi zarara uğradığını, davacının doğrudan işçi adı belirtmeksizin müvekkili şirkete ait hakediş ve nakit teminatlardan kesinti yaparak müvekkili şirketin alacaklarını sıfırladığını, davacı kurumun müvekkili şirkete ait hakediş ve nakit teminatlardan kesinti yaptığı hususunun benzer dosyalara sunulan raporlar ve belgeler ile de sabit olduğundan mükerrer tahsil amaçlayan iş davanın reddine karar karar verilmesini savunmuştur.HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Eldeki dava, davacı tarafça dava dışı 10 ayrı işçi nedeniyle ... 10. İş Mahkemesi'nin 2021/2-3-4-5-6-7-8-9-10-11 Esas, sırasıyla ████████-713-714-715-716-717-718-719-720-720 Karar sayılı ilamları uyarınca yapılan işçilik ödemelerinin taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Dava açılmadan önce davacı tarafça aynı uyuşmazlık hakkında ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında dava açılmış, mahkemece █████/2023 tarihinde ████████ Karar sayılı kararla davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bahsi geçen dava dosyası incelendiğinde, █████/2023 tarihinde açılan dava sonucu mahkemece verilmiş açılmamış sayılmasına ilişkin kararın taraflara tebliğ edildiği ve tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine hükmün █████/2025 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK olarak kısaltılacaktır) "Dava Şartları" başlıklı 114. maddesinde, "... ı)Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması...." dava şartları arasında sayılmıştır. Bunun yanı sıra, HMK'nın "Dava Şartlarının İncelenmesi" başlıklı 115. maddesinde ise, Mahkemenin, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı, tarafların da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebileceği, Mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davanın usulden reddine karar vereceği, ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verilmesi gerektiği, kesin süre verilen bu gibi hallerde dava şartı noksanlığının giderilmemesi halinde ise, davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedileceği hükme bağlanmıştır. Görüldüğü üzere "aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" dava şartı niteliğindedir. Derdestlik olarak da anlandırılan bu durum bir uyuşmazlığın mahkemede görülmekte ya da incelenmekte olması anlamına gelmektedir. Bilindiği üzere, derdestlik davanın açılması ile başlamaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.12.2024 tarih ve 2024/4-607 Esas, ████████ Karar sayılı ilamı ile belirlendiği üzere de davanın açılması ile doğmuş olan derdestlik durumu, açılmamış sayılması kararının kesinleşmesi ile son bulur. Dava sebebi ve dava konusu aynı olan bir dava ikinci kez açılırsa ikinci davada bu husus re'sen veya talep üzerine dikkate alınır ve ikinci dava, dava şartı yokluğundan esasa girilmeksizin reddedilir. Bu cümleden olmakla, davacılar vekilinin dava dilekçesindeki taleplerinin daha önceden ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında ileri sürüldüğü, bu nedenle Mahkememizce anılı dosyanın incelenmek üzere UYAP sistemi üzerinden istenildiği, yapılan incelemede Mahkemece davanın ikinci kez takipsiz bırakılması nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verildiğinin anlaşıldığı, yapılan yazışmalar uyarınca verilen kararın Mahkememizin işbu davasının açıldığı tarih olan █████/2024 tarihi itibariyle kesinleşmediğinin, bu tarihten sonraki bir tarih olan █████/2025 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü, işbu dosya ile bahsi geçen dosyanın incelenmesi neticesinde her iki dosyanın taraflarının konusunun ve dava sebebinin aynı olduğu, HMK'nın 114/1-ı maddesi uyarınca "aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" halinin dava şartı niteliğinde olduğu, HMK'nın 115/1 maddesi uyarınca hakimin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırabileceği değerlendirilmekle, HMK'nın 115/2. maddesinde dava şartı noksanlığın giderilmesinin mümkün olduğu hallerde bu eksikliği tamamlamak için taraflara kesin süre verilebileceğinin düzenlendiği ancak işbu davada dava şartı eksikliğinin tamamlanmasının niteliği gereği verilecek süre ile de mümkün olmadığı görülmüş, davanın açıklanan nedenlerle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/1-ı maddesi uyarınca "aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" dava şartı niteliğinde olduğundan ve somut davada dava şartının bu açıdan eksik olduğu anlaşıldığından HMK'nın 115/2.maddesi uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,2-Alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 4.561,11 TL harçtan mahsubu ile fazlaca yatan 3.945,71 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde DAVACIYA İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine, 6-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025K