sigorta şirketinin trafik kazası sonrası ödenen destekten yoksun kalma tazminatını araç sahibinden rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine itirazın iptali davasında, ilk kararın istinafça bozulmasının ardından devam eden hukuki süreç ve bilirkişi incelemesi.

Sigorta şirketinin trafik kazası sonrası ödenen destekten yoksun kalma tazminatını araç sahibinden rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine itirazın iptali davasında, ilk kararın istinafça bozulmasının ardından devam eden hukuki süreç ve bilirkişi incelemesi.

Özet: Sigorta şirketi, sigortalı aracın firari sürücüsünün yol açtığı ölümlü ve yaralamalı trafik kazasında mağdurlara ödediği destekten yoksun kalma tazminatını, Türk Ticaret Kanununun 1481. maddesi kapsamında halefiyet ilkesiyle araç maliki olan davalıdan tahsil etmek üzere başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiştir; davalı ise aracı noter onaylı kira sözleşmesiyle üçüncü bir şirkete kiraladığını, bu nedenle işleten sıfatına sahip olmadığını ve davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini ileri sürerken, mahkeme, istinaf mahkemesince önceki husumet yokluğu kararının kaldırılması üzerine davanın esasını incelemek üzere delilleri toplamış ve dosyayı bilirkişi incelemesine sevk etmiştir.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : █████/2022

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi nezdinde ZMMS sigortalı, davalı borçlu ...'in maliki olup dava dışı olay yeri terk firari sürücüsünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 22.04.2016 tarihinde ... plakalı araca çarpması nedeniyle, onun da savrularak ... plakalı araca ve daha sonra orta refüje çarpması nedeniyle çok taraflı ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, olay yeri terk/ firari sürücünün trafik kazasında %100 oranında kusurlu olduğunu, davalının ... plakalı aracın sahibi ve işleteni olduğunu, vefat eden ...'un hak sahiplerine destekten yoksun kalma tazminatı olarak 109.907,00 TL tazminat ödendiğini, yapılan ödeme nedeniyle TTK 1481. Md hükmü gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, bu bedelin ödenmesi için davalı aleyhine başlatılan ..... Esas sayılı dosyada icra takibi başlattığını, başlatılan bu icra takibine davalının itiraz ettiğini ve bunun üzerine takibin durdurulduğunu, işbu davayı açmadan önce arabuluculuk müessesesine başvuru yapıldığını ancak davalı ile anlaşamadığını ileri sürmüş ve ..... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça, trafik sigortalı aracın kazada %100 kusurlu olduğu iddiası ile ödenen tazminatın rücuen müvekkilinden tahsili talep edilmiş olup, ödenen tazminatın rcuen tahsiline yönelik açılan bu davanın hukuka aykırı ve haksız talep içerdiğinden reddi gerektiğini, uyuşmazlık konusu müvekkilinin malik gözüktüğü ... plakalı aracın uzun süreli kiralama yoluyla ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne kiralandığını, müvekkilin işleten sıfatı bulunmadığından davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkilinin ... plakalı aracının .... Noterliği /... yevmiye numaralı kira sözleşmesi ile █████/2016 tarihinde 1 yıllığına kiraya verildiğini, müvekkilin noter huzurunda aracını kiralama sözleşmesi yapmış olup, adi bir kira sözleşmesi ile araç kiraya verilmediğini, dolayısıyla müvekkil tarafından sonradan bu sözleşmenin imzalama veya düzenlenmesi ihtimali bulunmadığını, netice itibariyle hukuka aykırı ve dayanaktan yoksun davanın esastan reddi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini, kötü niyetli başlatılan takip nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini taleple davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketinin 3. Kişiye ödediği bedelin rücen sigortalı davalı işletenden tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosyamızın ..... sayılı görevsizlik kararıyla Mahkememize geldiği, mahkememizce ... plakalı hususi aracın davalı adına kayıtlı iken, davalı ile dava dışı kiracı ..... arasında ..... . Noterliğinin 11.03.2016 tarih, ... yevmiye sayılı kira sözleşmesi ile dava dışı şirkete kiraya verildiği, kira süresinin 1 yıl olduğu anlaşılmış ve Mahkememiz .....ayılı ilamıyla davalının pasif husumet yokluğuyla davanın reddine karar verilmiştir. Tarafların Mahkememiz kararını istinaf ettiği, .....sayılı 23.01.2025 tarihli kararı ile davanın esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle, Mahkememiz kararının kaldırıldığı görülmüştür.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış, davaya dayanak ..... sayılı takip dosyası, kazaya dair savcılık soruşturma dosyası sureti celp edilmiş, poliçe ve hasar dosyası, ... plakalı sigortalı araca dair trafik tescil ve ... kayıtları kaldırma kararına uyularak gerekli bilirkişi incelemesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

..... Esas sayılı dosyasınını incelenmesinde; " Davacı ... AŞ tarafından ... aleyhine █████/2018 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde ; 109.907,00 TL asıl alacak, 8.656,92 TL vekalet ücreti, 5.041,87 TL harç ve 9,20 TL masraf olmak üzere toplam 123.614,99 TL istendiği ,ödeme emri davalıya █████/2021 tarihinde tebliğ edildiği davalının aynı tarih olan █████/2021 tarihinde borcun tamamına ve ferilerine itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu, davacının davasını yasal süresi içerisinde açtığı" görülmüştür.

Poliçe düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde; “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiş “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

....f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Sigorta sözleşmeleri ile ilgili düzenleme 6102 sayılı TTK 1401 vd maddelerinde yapılmıştır. Sigorta sözleşmeleri; sigortacının bir prim karşılığında, kişinin parayla ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya bir kaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir (TTK m. 1401/1). Başlıca sigorta türleri, zarar sigortaları (TTK m. 1453 vd) ve can sigortalarıdır(TTK m, 1487 vd). Zarar sigortaları, mal sigortaları ve sorumluluk sigortaları şeklinde yapılır. Can sigortaları, hayat sigortası, kaza sigortası, hastalık ve sağlık sigortası şeklinde yapılır. Bazı sigortaların yapılması mevzuatları gereği zorunludur. TTK m. 1472 hükmünde; sigortacının halefiyet ilkesi ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Kanunda yapılan düzenleme uyarınca; sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış olması halinde sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibe kaldığı yerden devam edebilir. Sigortalının, sigortacıya geçen hakları ihlal edecek şekilde davranış göstermesi durumunda sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin ettiği takdirde, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını kullanabilir.

Bilirkişiden dosya üzerinden rapor aldırılmıştır.

Mahkememizce Kusur Bilirkişi ... ve Sigortacı ...'den aldırılana █████/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;" Yukarıda açıklanan arz ve nedenlerle;

1-Dava konusu trafik kazasında

-Davalı ...'in malik ve dava dışı olay yeri terk/firari sürücünün sevk ve

idaresinde olduğu ... plakalı aracı sürücüsünün yukarıda açıklanan 2918 sayılı

Karayolları Trafik Kanununun asli kusurlardan 84/f, diğer kusurlardan 46/a-g md.

kurallarını ihlalen dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile % 100 oranında

TAM KUSURLU olduğu,

- ... plakalı aracın kazaya etken kural ihlali görülmediğinden KUSURSUZ olduğu

kanaatine varılmıştır.

-... plakalı aracın kazaya etken kural ihlali görülmediğinden KUSURSUZ olduğu

-Kazaya etken başkaca unsur olmadığı,

2-Davacı ... A.Ş.nin : ... ZMMS Poliçesi teminatı kapsamında

zarar görenlere tazminat ödeme sürecini yasal prosedürlere ve ZMMS Genel Şartlarına

uygun olarak yönettiği, yukarıda açıklanan, sürücünün olay yerini terk etmesi nedeniyle

rücu hakkı doğduğunu,

3-Davacı Sigorta Şirketi ... A.Ş.nin, Hastene raporları ve aktüerya hesaplamaları ile tespiti yapılan 109.907,00 TL tazminat tutarının, kaza olayı ile uyumlu

olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından 109.907,00 TL ödeme yapıldığına dair belgelerin

bir kısmının Sayın Mahkeme'ye sunulduğu, sigorta şirketinin toplam ödemesinin

109.907,81 TL olduğu,

4-Davacı sigorta şirketinin 09.03.2017 tarihinde yapmış olduğu ödemeden sonra 109.907,00 TL üzerinden yapmış olduğu takip tarihi olan 19.04.2018 tarihine kadar

11.002,74 TL, yasal faiz (%9)hesaplandığı faizle birlikte toplam rücu tutarının 120.909,74

TL olarak tespit edildiği, tespit ve görüşlerimizi Yüce Mahkeme’nin takdirlerine arz ederiz

" şeklinde bilirkişi heyet raporu sunulmuştur.

Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; Bilirkişi raporu ile uyumlu olarak davacı yan tarafından talep edilen miktar dosya kapsamındaki ödeme dekontundan anlaşılmış, iki taraflı maddi hasarlı oluşan trafik kazasında sigortalı araç sürücüsünün olay yerini haklı bir neden olmaksızın terk ettiği, meydana gelen kazanın sigortalı araç sürücüsünün ihlalli davranışı nedeniyle gerçekleştiği, yukarıda açıklanan ZMMS Genel Şartları B.4.f. maddesi gereğince davacının davalı sigortalısına rücu hakkı şartlarının mevcut olduğu, ancak davacının davalıyı temerrüde düşürmediği anlaşıldığından faiz talep edemeyeceği mahkememizce anlaşılmış, asıl alacak yönünden davalı tarafın itirazının iptaline karar verilmesi gerekmiş, bilirkişi raporunda belirlenen ve davacı yan tarafından dekont ile sabit olan 109.907,00 TL hasar miktarı asıl alacağın icra takibinde belirtilen şartlar geçerli olmak üzere davalıdan tahsili için icra takibinin devamına karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekildi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

DAVANIN KISMEN KABULÜNE,

..... Esas sayılı dosyasında davalının yaptığı itirazın 109.907,00-TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına,

Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 7.507,75-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.327,41-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 6.180,34-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 800,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre belirlenen 727,20 TL'sinin davalıdan, 72,8‬0 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan; 90,70-TL Başvuru Harcı, 1.327,41-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.418,11TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

5-Davacı tarafından yapılan; 10.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.187,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.187,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 11.078,44-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 11.002,74-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin e-duruşma ile yüzüne karşı davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.. █████/2025

Katip .....

e-imzalı

Hakim .....

e-imzalı