İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca zayi olan kıymetli evrak (çek) iptali davasının yargılama süreci ve gerekçesi.
Özet: Bir ticari şirketin, müşterilerinden aldığı ve kendi borcuna ciroladıktan sonra iş yerinde kaybettiği, farklı bedellere sahip birden fazla çekin kötü niyetli kişiler tarafından kullanılmasını engellemek amacıyla bankaya ibrazının durdurulması için ihtiyati tedbir ile birlikte iptalini talep ettiği davada, mahkeme davacıyı yetkili hamil olarak değerlendirmiş, kanunen gerekli ilan süreçlerini tamamlamış ve ilgili bankadan çekin verildiğine dair bilgileri teyit etmiştir.
T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : █████/2019KARAR TARİHİ : █████/2020Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dileksinde; Müvekkil şirketin aralarındaki ticaret gereği... isimli müşterisinden aldığı keşidecisi... Limited Şirketi olan ...Anonim Şirketi Manisa/ Akhisar Şubesi'ne ait Akhisar, █████/2019 keşide yer ve tarihli, ... seri numaralı 8.500,00-TL bedelli çeki kendi borcundan... Ticaret Anonim Şirketi namına ciroladıktan sonra çeki müşterisine göndermeden kendi iş yerinde zayi ettiğini, zayi çekin henüz vadesi gelmediği için kötü niyetli kişilerin eline geçmesi ve bankaya ibrazı ihtimalinin bulunması nedeniyle zayi çek hakkında iptali kararı verilinceye kadar muhatap bankaya ibrazı halinde ödeme ve işlem yapılmaması konusunda ihtiyati tedbir kararı ve bu nedenle davacı müvekkilinin zayi etmiş olduğu iş bu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.DAVA KONUSU:Açılan dava, ... Bankası Anonim Şirketi Adana Şubesi'ne ait... seri numaralı, █████/2019 tarihli, 12.000,00-TL bedelli çekin ve ... Anonim Şirketi 0812 numaralı Ankara Ticari Şubesi'ne ait... seri numaralı, █████/2019 tarihli, 42.249,45-TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle iptalleri talebine ilişkindir.DELİLLER:1-...Anonim Şirketi Akhisar Şubesi'ne ait... seri numaralı, keşidecisi...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 8.500,00-TL bedelli çek,2-Çek ile ilgili banka kayıtları,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s.maddesinin atfı ile aynı yasanın 757/1. maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin █████/2012 tarih ve... Karar sayılı ilamı ile de kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline ilişkin davalarda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirlenmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ███████-1884 Esas █████████ Karar sayılı ilamında aynen; ''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde; (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmü düzenlenmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptalini karar verilmesini isteyebilir.'' denilmiştir.Anılan maddeler ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı, çeki kaybeden yetkili hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. Dava dilekçesindeki açıklamalar ve dava dilekçesine ekli çek suretleri göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketin dava konusu çeki yetkili hamil sıfatıyla elinde bulundurduğu ve dava konusu çeke ilişkin çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunduğu ortadadır. Mahkememizce, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 35.maddesi gereğince Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde gerekli ilanlar yapılmış ve yine aynı kanunda belirtilen süreler içerisinde mahkememize herhangi bir başvuru yapılmadığı anlaşılmıştır.Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi Akhisar Şubesi'ne müzekkere yazılarak... seri numaralı, keşidecisi ... ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 8.500,00-TL bedelli çekin banka tarafından verilip verilmediği, verilmiş ise çek hesabının kime ait olduğu, bankaya ibraz edilip edilmediği, çeke istinaden herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, edilmişse hangi tarihte ve kim tarafından ibraz edildiği hususlarında mahkememize bilgi verilmesi, ibraz edilmesi halinde çekin arkalı önlü onaylı bir örneği ile ilgili belge örneklerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müzekkere cevabında çekin banka tarafından verildiği, çek hesabının...Halı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğu, çekin ibraz edilmediği ve ödeme yapılmadığı hususları mahkememize bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı, davacı tarafın iddiaları, Türkiye... Anonim Şirketi Akhisar Şubesi'ne ait... seri numaralı, keşidecisi... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 8.500,00-TL bedelli çek fotokopisi, Türkiye... Anonim Şirketi Akhisar Şubesi kayıtları ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekilinin dava konusu çekin zayi olmaları sebebiyle iptali talebi ile iş bu davayı ikame ettiği, davacı şirketin dava konusu çekin yetkili hamili olduğu ve iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, dava konusu çeklere ilişkin olarak usulüne uygun olarak yapılan ilanlara rağmen mahkememize herhangi bir başvuru yapılmadığı, bu çerçevede dava konusu çeklerin zayi oldukları anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Açılan davanın KABULÜ İLE,1-Türkiye... Anonim Şirketi Akhisar Şubesi'ne ait...seri numaralı, keşidecisi... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 8.500,00-TL bedelli çekin zayi olması sebebiyle İPTALİNE,2-492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 54,40-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak alınan 44,40-TL harcın mahsuu ile bakiye 10,00-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Mahkememizce verilen ödemeden men yasağına ilişkin tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına ve karar kesinleştiğinde kendiliğinden kalkmış sayılmasına, tedbir nedeniyle yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,5-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2020Katip ... e-imzalıdır Hakim... e-imzalıdır