Adana BAM 9. Hukuk Dairesinde, trafik kazası kaynaklı rücu alacağı nedeniyle açılan menfi tespit davasında, sigorta şirketinin istinaf başvurusunun incelenmesi.
Özet: Bir trafik kazası sonrası kendi sigortalısının aracının tam kusurlu bulunmasına rağmen, sigorta şirketinin ödediği tazminatı sigortalısından rücuen talep etmesi ve bu yönde başlattığı icra takibine karşı açılan menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesi sigortalının salt tam kusurlu olmasının rücu hakkı doğurmayacağına, kasti hareket, ağır kusur veya trafik kurallarına ağır ihlal gibi şartların sigorta şirketi tarafından ispatlanamadığına hükmederek sigorta şirketinin icraen tahsil ettiği bedelin iadesine karar vermiş, bu karara karşı sigorta şirketi tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2022NUMARASI : ████████ Esas ve ████████ KararDAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ :█████/2026KARAR YAZIM TARİHİ :█████/2026 ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait olan ... plaka sayılı aracın ... plaka sayılı araca çarpması sonrası maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, düzenlenen kaza tespit tutanağında ... plaka sayılı aracın sürücülüğünü yapan ...'ın kusurlu bulunduğunu, kazanın meydana geldiği tarih itibariyle davacı şirkete ait ... plaka sayılı araç ... Sigorta A.Ş (daha sonra birleşme yoluyla Türkiye Sigorta A.Ş olmuştur) nezdinde 31.12.2019 - 31.12.2020 dönemleri için ... Nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile güvence altında olduğunu, yine şirkete ait araç ... Sigorta A.Ş nezdinde 31.12.2019 - 31-12.2020 dönemleri için ... Nolu Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile güvence altında olduğunu, davalı tarafça davacı şirket aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine ait ödeme emrinde; borcun kaynağı, sebebi ve yasal dayanağı belirtilmeksizin 08.09.2020 tarihli kazadan dolayı ödenen tazminatın rücu hakkında 10.250,00.TL ve 709,81.TL işlemiş faiz toplamı 10.959,81.TL takip çıktısı bildirildiğini, davacı şirketin davalı tarafa hiçbir isim altında hiçbir borcu bulunmadığını, söz konusu icra takibine konu edilen borç; yasal dayanaktan yoksun, hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, davalı olan sigorta şirketi tarafından davacı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ████████ esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibin ödeme emrini usule aykırı şekilde tebliğ edildiğini ve kesinleştirildiğini, davacının davalıya hiç bir borcunun bulunmadığını bu nedenle ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile alacağın tamamı ve yüzde on beş tutarına denk gelen alacağın %115 (yüzde yüz on beş) tutarında teminat mukabilinde takibin durdurulmasına, ... İcra Müdürlüğü’nün ████████ E.sayılı dosyasında davacı şirket aleyhine başlatılan takibe konu borçtan herhangi bir sorumluğunun bulunmadığı ve davalı tarafa herhangi borcu olmadığından 10.959,81.TL borcun olmadığının/fazla ödeme yaptığının İİK m. 72 uyarınca tespitine ve fazla ödenen bedellerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak tarafımıza ödenmesine ve davanın ... Sigorta A.Ş'ye ihbarı ile Kasko Poliçesinden ötürü borçtan sorumluluğun ... Sigorta A.Ş'ye ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ : ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararında, Dosyaya konu olayda mevcut kaza tespit tutanağını ve ekli evraklarda davalıya sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın yakın takip kuralını ihlal etmesi nedeni ile tam kusurlu olduğunun belirtildiğini, sigortalı araç sürücüsünün bu eylemi ile salt tam kusurlu olması sigorta şirketinin sigortalısı olan davacıya rücu hakkını vermeyeceğini, tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru ve trafik kurallarına ağır kusur ve ihlali sonucunda meydana gelmesi gerektiğini, 6102 sayılı TTK'nın 1409 maddesi uyarınca rizikonun teminat dışı bir sebepten meydana geldiği iddiasının sigortacı tarafından ispatlanmasının gerekmekle; mevcut dosya kapsamındaki delillerle davalı sigortacının bu iddiasını ispatlayamadığı, icra takibi nedeni ile davalı sigorta şirketinin davacı sigortalısından tahsil ettiği bedelin istirdatına karar verilmiştir.DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... Sanayi Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti ile davalı müvekkil Türkiye Sigorta A.Ş arasında yapılan “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Sözleşmesi” uyarınca düzenlenen ... numaralı poliçe ile sigortalının işleteni olduğunu (...) plaka sayılı aracın █████/2019-█████/2020 tarihleri arasında 366 gün süreyle Karayolları Motorlo Araçlar zorunlu mali Sorumluluk Sigortası müvekkil sigorta şirketince yapıldığını, █████/2020 tarihinde davacıya ait ... Plaka sayılı araç, ... Belediyesine ait ... plakalı sayılı araca ... caddesi 5. duraktaki cebe yolcu indirmek için yanaşıp durduğu sırada arkadan çarpmış olduğunu, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza neticesinde müvekkil sigorta tarafından hasar ödemesinin yapıldığını, ... Icra Müdürlüğünün ████████ Esas sayılı takibine konu gösterilen rücuen ödemeye iliskin talebin bu olaya ilişkin olduğunu, davalı Sigorta şirketinin ZMMS sigortasına dayanma gerekçesi sigortalının ağır kusuru olduğunu, genel olarak kusur, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanmasını içeren nitelendirilme olduğunu, Hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması, o davranışının belirli koşullar altına bireylerden beklenen ortalama hareket tarzına uygun olmamasından ileri gelir; bu hareket tarzından sapma kusur olarak anlatılacağını, eylemi yapanın kasıtlı davranmış olduğunun söylenebilmesi için, bütün zararların önceden istenilmiş bulunmasınin aranmayacağını, ihmal yada taksir ise, kısaca hukuka aykırı eylemi yapanın, bunun önlenmesi ya da işlenmemesi için gerekli özeni göstermediğini, eylemi yapan, eylemin hukuka aykırı bir sonuç yaratacağını görebilmiş olmasına karşın Zaralı sonucun meydana gelmeyeceği ümidi ile sonucun önlenmek için gerekli iradi uğraşılarda bulunmaması durumunda bilinçli ihmal söz konusu olacağını, bilinçli ihmal salt irade eksikliği olduğunu, hatta, haksız eylemi işleyenin zararlı bir sonuç doğması olasılığına karşı ilgisiz kalması, kasıtla bir tutulduğunu, varılan bu sonuca göre de, yanlar arasındaki sigorta sözleşmesinin 4/a maddesine göre sigortacının sigortalısına rücu hakkı doğmuş olduğunun kabulünün gerektiğini, açıklanan nedenlerle; istinaf talebinin kabulü ile hatalı kararın ortadan kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talebi doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER : ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava, hukuki niteliği itibarıyla menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, rücuya konu olayın sigortalının veya eyleminde sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucu meydana gelmediği, davalı sigorta şirketinin sigortalısına rücu şartlarının oluşmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b-1 maddesi uyarınca esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve ████████ Kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.030,99.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 257,75.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 773,24.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerlerinde BIRAKILMASINA, 4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA, Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi. Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır