İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde, davacının keşidecisi ve yetkili hamili olduğu çalınan/kaybolan iki çekin üçüncü şahıslara ödenmesini engellemek ve iptalini sağlamak amacıyla açtığı hasımsız kıymetli evrak iptali davası.
Özet: Davacı, keşidecisi olduğu ve iradesi dışında çalınan veya kaybolan, biri vadesi gelmeden nakit ödemesi yapılıp kendisine iade edilen 750.000 TL bedelli, diğeri ise müşterisi tarafından kabul edilmeyerek uhdesinde kalan 208.000 TL bedelli iki adet çek yaprağının kötü niyetli üçüncü kişilerce haksızca kullanılarak ticari menfaatlerine zarar verilmesini önlemek ve mağduriyetini gidermek amacıyla, bu çeklerin iptaline ve ödemeleri hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesine yönelik dava açmıştır.
T.C.
İSTANBUL1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili keşidecisi ve aynı zamanda yetkili hamili olduğu ... A.Ş. ... Şubesine ait ...seri nolu, 750.000-TL bedelli 30.06.2026 keşide tarihli bir adet çek yaprağı ve Keşidecisi ... (TC....) olan ... A.Ş ... Şubesine ait ... seri nolu 208.000-TL bedelli olan 31.02.2027 keşide tarihli (Çek üzerinde sehven 31.02.2027 yazılıdır, şubat ayının son günü amaçlanmıştır) Keşide tarihli bir adet çek yaprağının çalınmak/kaybolmak suretiyle zayi olduğunu, müvekkili 05.07.2026 tarihinde tahtakale mahallesi yoluç caddesi grup birlik market isimli markete alışveriş yapmak için girmiş olduğunu ve cüzdanını en son 18:50 sıralarında burada kullanmış olduğunu, akabinde...ofisine geldiğinde cüzdanının kendi üzerinde bulunmadığını fark etmiş olduğunu ve kısa bir aranmadan sonra cüzdanının içindeki kıymetli evraklar ve belgelerden ötürü 20:35 sularında kendisine en yakın polis merkezi olan ...suç duyurusunda bulunduğunu, buna ilişkin evrakı da dilekçeleri ekinde sunmuş olduklarını, müvekkili ... A.Ş...Şubesine ait, ... seri nolu, 750.000-TL bedelli 30.06.2026 keşide tarihli bir adet çek yaprağını ...Tic. LTD ŞTİ emrine yazdığını ve 26.06.2026 Tarihinde çekin vadesi gelmeden ...ŞTİ'ne nakit olarak 750.000-TL ödemesini yaptığını, bu ödeme sonrasında müvekkil ve ...ŞTİ kendi aralarında bir sözleşme imzaladıklarını ve ...LTD ŞTİ söz konusu 750.000-TL değerindeki çeki keşidecisi olan aynı zamanda ödemeyi yapan ...'e teslim etmiş olduklarını, davaya konu ... Bank A.Ş ....Şubesine ait ... seri nolu 208.000-TL bedelli olan 31.02.2027 keşide tarihli (Çek üzerinde sehven 31.02.2027 yazılı olduğunu, şubat ayının son günü amaçlandığını,) keşide tarihli bir adet çek yaprağı ise keşidecisi müvekkili tarafından 03.06.2026 tarihinde müvekkil müşterisine çek yazmak istemiş lakin müvekkilin müşterisi olan şahıs çek ile ödeme usulünü kabul etmediğinden müvekkilden çeki teslim almadığını, çekin bedeli ve vadesi dışında çek üzerinde hiçbir ibare bulunmadığını, çek koçanının devamı müvekkil elinde olduğunu, talep edildiği takdirde mahkemenize sunulacak olduğunu, davacı ...'in uhdesinde bulunan dava konusu çekler iradesi dışında kaybolmuş olduğunu, davacı dava konusu çeklerin keşidecisi/ meşru hamili/ yetkili zilyedi/ hak sahibi konumunda olduğunu, çekin rızası dışında elden çıkması sebebiyle fiili hakimiyetini kaybetmiş olsa da, kıymetli evraktan doğan menfaat ve talep hakkı halen davacıya ait olduğunu, çekin iptali ve ödemeden men kararı verilmesi talebi, tam da bu tür durumlarda hak sahibini korumaya yönelik olduğunu, Türk Ticaret Kanunu uyarınca poliçenin iptaline ilişkin hükümler çek hakkında da uygulandığını, buna göre, iradesi dışında elinden çıkan çek bakımından iptal kararı verilmesi gerekmekte olduğunu, çek niteliği gereği kolay devredilebilen bir kıymetli evrak olduğunu bu sebeple dava konusu çekin üçüncü kişilerce bankaya ibraz edilmesi halinde, özellikle çek üzerinde karşılık mevcut ise, ödeme yapılması tehlikesi doğacağını, karşılık mevcut değilse dahi çekin ibrazı ve buna bağlı işlemler, davacının ticari menfaatleri ile hukuki güvenliği ağır şekilde zedeleyebileceğini, bu nedenle önleyici tedbir niteliğinde ödeme yasağı kararı verilmesini talep ettiklerini, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi amacıyla iş bu davayı açma zorunluluğunun doğmuş olduğunu, tüm bu nedenlerle bilgileri verilen çeklerin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankalara müzekkere yazılmasına, tensiple ticaret sicil gazetesinde ilanına akabinde söz konusu çekin kayıp nedeniyle İPTALİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇEDava; TTK.nun 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 757 vd. maddelerine göre açılmış, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davacının iptali istenen çeklerin keşidecisi konumunda olduğu dava dilekçesi içeriğinden anlaşılmaktadır. TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz. Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti yoktur (Emsal; Yargıtay 11.HD.nin 28.02.2019 tarih ve ... E.... K. İle █████/2018 tarih ve ... E. ... K.ile 18.06.2018 tarih ve ... E.... K. İle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin ...E. ... K. İle ... E.... K.).Kaldı ki boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından zaten iptaline karar verilemez (Emsal:Yargıtay 11.HD....E ...K. T.05.02.2018)Açıklanan nedenlerle, keşideci olan davacının iş bu iptal davasını açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştuHÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;Davacının davasının REDDİNEHarç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafın yatırdığı bakiye gider avansının davacı tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.█████/2026Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır