Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonrası araç değer kaybı tazminatı talepli davada sigorta şirketi sorumluluğu ve yetki itirazının değerlendirilmesi.
Özet: Bu dava, davacının aracı ile davalılardan birinin sigortalısı olduğu diğer davalının sevk ve idaresindeki araç arasında meydana gelen çift taraflı trafik kazası sonucunda, davacı aracında oluşan tamir masrafları ve sigorta şirketi tarafından kısmen karşılanan değer kaybı bedelinin geri kalanının (bakiye değer kaybı) kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tazmini talebiyle açılmış olup, davalı sigorta şirketi yetki itirazı ve yapılan ödemenin yeterli olduğu savunmasını ileri sürerken, diğer davalı yasal sürede cevap vermemiştir.
T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████....................................................DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı sigorta şirketine sigortalı diğer davalı ... adına kayıtlı ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkili adına kayıtlı ... plakalı araç arasında █████/2023 tarihinde çift taraflı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, müvekkili aracında meydana gelen trafik kazası sonucu yapılan tamiratlar neticesinde KDV hariç 23.000,00 TL hasar meydana geldiğini, müvekkilinin aracının kaza nedeniyle 2. el satış değerindeki düşüş nedeniyle değer kaybı oluştuğunu, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı bedelinin karşılanması amacıyla davalı sigorta şirketine █████/2023 tarihinde başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin ise 11.250,00 TL ödeme yaptığını, bu bedelin zararlarını karşılamadığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de taraflar arasında anlaşma sağlanmadığını, bu sebeplerle şimdilik 10,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden kaza tarihinde yürürlükte bulunan teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, davalının yargı çevresinin İstanbul Anadolu Adliyesi olduğunu, bu sebeple yetki itirazları bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketinin 11.250,00 TL olarak yapmış olduğu değer kaybı tazminatı ödemesinin yeterli olduğunu, dava konusu kazadan kaynaklı başka bir sorumlululuğunun bulunmadığını, trafik sigortası genel şartlarına göre hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatların teminat dışında kaldığını, kusur tespitinin yapılabilmesi için dosyanın ATK'ya sevk edilmesi gerektiğini, aynı hasara ilişkin olarak müvekkili sigorta şirketinin davacıya 20.355,00 TL hasar ödemesi de yaptığını, limit hesabında bu hususunda dikkate alınması gerektiğini, sorumlulukları yoluna gidilecekse bile faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, haksız fiilden kaynaklı bakiye değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Davacı, kendisine ait olan ... plakalı araç ile davalılardan ... Sigorta nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (KZMMS) ile sigorta örtüsüne alınan, diğer davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın karıştıkları kaza nedeniyle aracında oluşan değer kaybı tazminatı talebine yönelik eldeki davayı açmıştır. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalılardan ... Sigorta yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmuştur. ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davadan önce davacı tarafa 11.500,00 TL değer kaybı ödemesi yaptıklarını, bu ödemenin davacının zararını karşılar mahiyette olduğunu, mahkeme aksi kanaatte ise kusur durumuna itiraz ettiklerini belirterek haksız davanın reddini istemiştir. Davalı ... ise yasal süresi içerisinde davaya cevap vermemiştir. Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca ''Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır". Adı geçen davalının yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi vermediği tespit edildiğinden davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar ettiği kabul edilmiş ve Mahkememizce yargılama bu doğrultuda yürütülmüştür. Bilindiği üzere, araçta meydana gelen "değer kaybı" aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Diğer bir deyişle, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark değer kaybını oluşturmaktadır (Emsal kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ██████████ Esas - ██████████ Karar sayılı, █████████ Esas - ██████████ Karar sayılı kararları).Davalılardan ... Sigorta vekili tarafından yetki itirazında bulunulduğunda öncelikle yetki itirazı yönünden dosya ele alınmıştır. Her ne kadar ... Sigorta vekili tarafından yetki itirazında bulunuşmuş ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 16. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği yer mahkemesi de yetkili olduğundan ve kaza Ankara'da gerçekleştiğinden yetki itirazı yerinde görülmemiştir . Mahkememizce değer kaybı oluştuğu iddia edilen ... plakalı aracın UYAP sistemi üzerinden kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. Kazanın meydana geldiği tarih olan █████/2023 tarihi itibariyle davacı malik olduğundan ve zarar bu dönemde meydana geldiğinden davacının dava açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiş ve davanın esasına girilmiştir.Kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen ... plakalı aracın davalı ... Sigorta tarafından KZMMS poliçesi ile sigorta örtüsüne alındığı ve poliçe vadesinin █████/2023-2024 tarihleri arasında olduğu görülmüştür. Bu itibarla poliçe vadesinin kaza tarihi olan █████/2023 tarihini kapsadığı ortadadır. Kaza tarihi itibariyle poliçedeki sigorta limiti KZMMS poliçesi açısından araç başına 120.000,00 TL'dir Mahkememizce bakiye değer kaybı talep edilen ... plakalı aracın kaza tarihinden önceki kazalarının mevcut olup olmadığının araştırılması açısından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmış, dava konusu aracın dava konusu kazadan önceki hasarları dosyaya kazandırılmıştır. Bu ön tespitlerin ardından eldeki davanın haksız fiilden kaynaklı değer kaybı tazminatı istemine ilişkin olduğu, mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun, davacının işleten, davalıların ise trafik sigortacısı ve sürücüsü oldukları araçların karıştığı kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kaleminin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı noktalarında toplandığı görülmüştür. Davacının değer kaybı talebi açısından Mahkememizce yukarıdaki tespitler çerçevesinde dosya kusur ve makine bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişi heyetinden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından █████/2025 tarihli rapor dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi heyeti raporu uyarınca, davacının maliki olduğu araç sürücüsünün meydana gelen kazada %25 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın ise %75 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, kusur noktasında yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki tüm veriler, kaza tespit tutanağı ve Karayolları Trafik Kanunu dikkate alınarak davalıların sürücüsü ve KZMMS olduğu ... plakalı aracın meydana gelen kazada %75 kusurlu, davacının ise %25 kusurlu olduğu değerlendirilmiş, kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dikkate alındığında bilirkişi raporundaki belirlemeler Mahkememizce de yerinde görülmüş ve bu kabul çerçevesinde karar verilmiştir. Araçta meydana gelen değer kaybı açısından ise, bilirkişi raporunun aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri arasındaki fark kriteri esas alınmak suretiyle tanzim edildiği, bu itibarla bilirkişi raporunun yerleşik içtihatlara ve somut olaya uygun olduğu, rapordaki tespitlerin Mahkememizce de takdir edildiği, raporun hüküm kurmaya, denetime elverişli olduğu, bahsi geçen raporda araçtaki değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 20.000,00 TL olduğunun belirlendiği, ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada %75 kusurlu olduğu nazara alındığında bu bedelin 15.000,00 TL'sini davalıdan talep edebileceği, davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce değer kaybı adı altında 11.250,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödeme uyarınca davacının bakiye değer kaybı adı altında talep edebileceği tazminat miktarının 3.750,00 TL olduğu sonucuna varılmakla, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Nihayet, faiz başlangıcı açısından yapılan değerlendirmede ise, her ne kadar davalı ... Sigorta'ya dava öncesi değer kaybı ödemesi için başvuruda bulunulmuşsa da, davacı tarafça davalıya yapılan başvurunun tebliğine ilişkin belgenin dosyaya sunulmadığı, yalnızca başvuru dilekçesinin mahkememize ibraz edildiği görülmekle, davalı sigorta şirketince █████/2023 tarihinde 11.250,00 TL ödeme yapıldığından davalı sigorta şirketinin bu tarih itibariyle temerrüte düştüğü kabul edilmiş ve faiz bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Davalılardan ... yönünden ise, temerrütün kaza tarihi olan █████/2023 tarihi itibariyle gerçekleştiği tespit edilmiş ve faiz adı geçen davalı yönünden bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Faiz türü olarak ise, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın "hususi" araç olması nedeniyle alacağa yasal faiz işletilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1- Davanın KABULÜNE, 3.750,00 TL araç değer kaybı bedelinin (davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle sınırlı olmak üzere) kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, 2-Alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 1.043,00 TL harçtan mahsubu ile fazlaca yatan 427,60 TL harcın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harcın davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 3.750,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,5-Davacı tarafından yapılan 9.732,40 TL ( 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.244,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE, 7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Dair, tarafların yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. █████/2025