İstinaf Kararı: Yangın Sistemi Bakım Hizmet Sözleşmesinde Süresinde ve Sözleşmeye Uygun Yapılmayan İfa Nedeniyle Ödenen Bedelin İadesi Davası.
Özet: Davacı, yangınla mücadele sistemi bakım hizmeti karşılığında ödediği 6.136,00 TLnin, davalının sözleşmede kararlaştırılan 5 iş günü içinde ve belirlenen kapsamda bakım hizmetini sunmaması üzerine sözleşmeyi haklı nedenle feshederek iadesini talep etmiş; davalı ise hizmetin kısmen sunulduğunu ve teklifin değerlendirilmesi beklenirken haksız yere iade faturası düzenlendiğini savunmuştur; ilk derece mahkemesi ise, davalının ilk bakım hizmetini sözleşmede belirtilen süreden sonra ve kapsam dışı verdiğini, bu durumun davacının sözleşmeyi feshederek ödediği bedelin iadesini isteme hakkını doğurduğunu hükme bağlamıştır.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ45. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: ████████ KARAR NO: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO: ████████ KARAR NO: ████████DAVA TARİHİ : █████/2020KARAR TARİHİ: █████/2021DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ: █████/2026 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile davalı arasında 18.07.2018 tarihli mutabakatta yangınla mücadele sistemi için bakım şartları ve bakımda yapılacak ana hatların tarifelendirildiği ve sözleşmede kararlaştırılan 6.136,00 TL'nin davalı şirket banka hesabına █████/2018 tarihinde ödendiği, sözleşmede ödeme onayından sonra ilk bakım hizmetinin 5 iş günü içerisinde organize edilir hükmü olmasına rağmen davalı şirket tarafından 5 iş günü içerisinde sözleşmenin a,b,c,…j ve diğer maddelerinde kararlaştırılan bakım hizmetleri verilmediğinden müvekkili tarafından .... Noterliğinin █████/2018 tarih, ... sayılı ihtarnamesi ile ödnen 6.136,00 TL’nin iadesinin talep edildiğini, davalı şirketin ihtarnameye █████/2018 tarihli .... Noterliğinin cevabi ihtarı ile para iadesinin Yapılmayacağı yönünde yanıt verildiğini beyanla; 6.136,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde █████/2018 ihtar tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından teklif edilen ve davacı tarafından kabul edilen █████/2018 tarihli bakım sözleşmesi teklifi uyarınca müvekkilince █████/2018 tarih ve ... numaralı Teknik Servis Tutanağı ile servis ve bakım hizmeti verildiğini,müvekkili şirket tarafından verilen █████/2018 tarihli servis bakım hizmeti teknik ekip şefi olduğunu beyan eden Sn. ...gözetiminde yapıldığını ve tutanak ile imza altına alındığını, işbu bakım sırasında tesisteki pompaların su altında kalmasından dolayı değiştirilmesi ve onarılması gereken parçaların tespit edildiğini, yapılan bu tespit neticesinde kullanılacak parçalar ile ilgili sözleşmeye bağlı kalınarak █████/2018 tarihinde tekliflendirildiğini, Yangın Sistemi Bakım Onarım Teklifi formuna da bakıldığında 7 madde halinde hizmet bedeli fiyatlandırması sıralanmış olup teklifin değerlendirilmesi beklenirken davacı tarafından herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin █████/2018 tarihinde iade faturası düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından █████/2018 tarih ve...numaralı Teknik Servis Tutanağı ile servis ve bakım hizmeti verildiğinden işbu iade faturasına itiraz edildiğini, fatura tebliği ve iadesi/itirazının karşılıklı 3 kez tekrarlandığını, herhangi bir hizmetin sunulmamış olduğu yönündeki iddianın gerçek olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; "...somut olay değerlendirildiğinde sözleşmedeki hükümler uyarınca sözleşmenin █████/2018 tarihinde anlaşmaya uygun şekilde yürürlüğe girdiği, davalı şirketin faturayı █████/2018 tarihinde düzenlemekle birlikte bu tarihten itibaren (█████/2018) en geç beş (5) iş günü içerisinde bakım hizmetini yerine getirmek zorunda olduğu, ancak ilk bakım hizmetinin dosyaya sunulan servis tutanak kayıtlarından da görüleceği üzere, ki davalı bu hususu ikrar etmektedir, █████/2018 tarihinde verildiği, dolayısıyla sözleşmede kararlaştırılan beş iş günü süresi dolduktan sonra davalı şirketin bakım hizmeti vermeye çalıştığı, bu halde ilk bakım hizmetinin sözleşmede kararlaştırılan süreden daha sonra verildiği noktasında duraksama yoktur. Öte yandan, davalı tarafından sunulan ilk bakım hizmetinin sözleşmenin 1. maddesinin kapsamında belirtilen (a,b,c,d,e,f,g,h,i,j) hizmetlere uygun olmadığı açıktır. Taraflar arasındaki sözleşmede "bakımın süresinde VEYA sözleşmeye uygun olarak yapılmaması halinde ... herhangi bir gerekçe göstermek ve tazminat ödemek yükümlülüğü altında olmaksızın herhangi bir zamanda sözleşmeyi iki ay önceden yazılı olarak bildirmek suretiyle feshedebilir" denilmiştir. Bu halde ilk bakım hizmetinin zamanında ve sözleşmede belirtilen şekilde yapılmaması sebebiyle davacının herhangi bir gerekçe göstermeksizin sözleşmeyi fesih etme hakkının bulunduğu, nitekim .... Noterliğinin █████/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi sözleşmeyi fesih hakkını kullandığı, sözleşmeyi feshederek ödediği bedelin iadesini talep ettiği anlaşılmıştır. Yine, eldeki dava açılmadan evvel davacının İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dava dosyası ile eldeki davaya konu taleple aynı olmak üzere █████/2018 tarihinde dava açtığı, İstanbul 19. ATM 'nin davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağı gerekçesi ile davanın usulden reddine kararı verdiği (İstanbul BAM 17. H.D. █████████ E. █████████ K. sayılı ilamı ile mahkemenin usulden ret kararı onanmıştır) sabit olup, bu davanın açıldığı █████/2018 tarihi itibariyle eldeki dava için iki aylık yazılı bildirim şartına yönelik ihbarın davanın açılmasıyla yerine getirildiği belirlenmiştir.Diğer taraftan; ticari hizmet sözleşmelerinde hizmetin sözleşmede kararlaştırılan şekilde ve süresinde yerine getirildiğini ispat yükü hizmeti sunacak (somut olayda davalı) olan tarafa, sözleşmede kararlaştırılan bedelin ödendiğini ispat yükü ödemeyi gerçekleştirecek (somut olayda davacı) tarafa aittir. Sözleşmede kararlaştırılan ücretin davacı tarafından ödendiği noktasında ihtilaf yoktur. Ne var ki, bakım hizmetlerinin zamanında ve sözleşmede kararlaştırılan şekilde yerine getirildiğini davalı taraf ispat edememiştir. Nitekim, ilk bakım hizmetinin süresinde yerine getirilmemesi dahi tek başına fesih sebebi olarak düzenlenmiş olup, davalının ilk bakım hizmetini süresinde vermediği sözleşme maddeleriyle açıktır. Bu halde, sözleşme gereğince fesih hakkının kullanan davacının sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiği ve ödediği bedelin iadesini isteyebileceği kanaatine varılmıştır. Sözleşmede belirtilen şekilde ve süresinde sunulmayan hizmet nedeniyle davacının peşinen ödemek durumunda kaldığı bedelin iadesini istemekte haklı olduğu..." gerekçesiyle; davanın kabulüne, .... Noterliğinin █████/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesinde beş (5) gün mehil tanındığından ve ihtarname █████/2018 tarihinde davalıya tebliğ ediliğinden █████/2018 tarihinden itibaren taraflar tacir olduğu için avans faiz uygulanmasına karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİDavalı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki açıklamalarını tekrar ederek, davacı tarafından █████/2018 tarihinde ödeme yapıldığını, ödeme tarihinden itibaren 4. iş gününde █████/2018 tarihinde müvekkili tarafından sözleşmeye uygun olarak hizmet verildiğini, █████/2018 tarihli bakım onarım teklifi hazırlanarak davacıya mail yolu ile iletildiğini, mail ekran görüntüsünün dosyaya sunulduğunu, mahkemece hatalı değerlendirme yapıldığını, hizmet verildikten çok sonraki bir tarihte hizmetin süresinde verilmediğinden bahisle sözleşmenin feshedilmesi ve bu feshin mahkemece haklı kabul edilmesinin hakkaniyete usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, davacının iddialarının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, taraflar arasındaki yangın sistemi bakım sözleşmesinin, davalı tarafından sözleşmeye uygun olarak bakım hizmeti verilmediği gerekçesiyle feshedildiği iddiasıyla ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. Sözleşme ile bakımda yapılacak ana işler; pompaların sızdırmazlık kontrolü, elektrik motoru ses ve akım kontrolü, kumanda panoları kontrolü ve fonksiyon testleri, kapalı genleşme tankının fonksiyon testleri ve ön gaz basıncı ayarı, basınç şalteri ayarı ve kontrolü, sistemlerin mekanik bağlantı kontrolleri, sistemlerin elektrik bağlantı kontrolleri, tesisatta bulunan çekvalf, vana, pislik tutucu gibi ekipmanların kontrolü yapılıp değişmesi gereken ekipmanların işletme tarafından değiştirilmesi, pompaların debi ve basınç kontrolleri ile performans testinin yapılması, dizel pompa bakımı ile yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi, antifriz ve motor yağı değişimi olarak sıralanmış, devamında; "Tarafınıza birincisi dizel parça değişim ile beraber olmak üzere yılda iki defa bakım hizmeti verilecektir. Ayrıca ihtiyaç duyulması halinde verilecek çağrı servis hizmetinden ücret talep edilmeyecek olup değişmesi öngörülen yedek parçaların liste fiyatından %10 iskonto uygulanarak değer tahsil olunacaktır. Bakımda gerekli ve işveren tarafından onaylanmış (belirtilen dizel parçaları (j) teklif çerisindedir) yedek parçaların bedeli bakım bedelinden ayrıca fatura karşılığı ödenecektir. Bu bakım ile ilgili tarafınıza 915 Euro (5200 TL + KDV) fatura edilecek olup, bu bedele KDV ilave edilecektir. Ödeme onay ile birlikte peşin olarak tahsil edilir. Teklifimizin incelenmesinden sonra uygun bulunduğu takdirde ilk bakım hizmeti 5 iş günü çerisinde organize edilecektir... Sözleşme süresi bir yıldır. 19 Temmuz 2018 ve 19 Temmuz 2019 tarihleri arasında geçerli olacaktır...Bakımın süresinde veya sözleşmeye uygun olarak yapılmaması halinde ... herhangi bir gerekçe göstermek ve tazminat ödemek yükümlülüğü altında olmaksızın herhangi bir zamanda Sözleşmeyi 2 (iki) ay önceden yazılı olarak bildirmek suretiyle feshedebilir...Bakım sözleşmesinin toplam bedeli onay ile birlikte faturalandırılarak, peşin olarak tahsil edilecek ve ödeme sonrasındaki ilk hafta hizmet verilecektir. İkinci bakım hizmeti ise bu tarihten 6 ay sonrasına planlanacaktır. 19.07.2018 tarihinde sözleşmenin yazılı onayı ve faturalaması ile birlikte yürürlüğe girecek..." şeklinde hükümlere yer verilmiştir. Davacı tarafından davalıya █████/2018 tarihinde 6.136,00 TL ödenmiştir. Davalı tarafından ise █████/2018 tarihinde servis hizmeti verilerek teknik servis tutanağı düzenlenmiştir. Servis tutanağında elektrik motoru, dizel motor, pompaların su altında kaldığı gibi sorunlar tespit edilerek, sistemin / tesisatın yenilenmesi, motor parçalarının değişmesi gerektiği, sistemin kullanıcının isteği üzerine kapatıldığı açıklanmış ve bakım onarım teklifi verileceği, kabul edilmesi halinde parça değişimi ve bakım yapılacağı belirtilmiştir. Davacı tarafça keşide edilen █████/2018 tarihli ihtarnamede; taraflar arasında mutabık kalınan bakım hizmetinin sunulmadığı ve muhtelif zamanlarda bu konuda görüşülmesine ragmen herhangi bir gelişme kaydedilmediği belirtilerek hizmet verilmediğinden 6.136,00 TL'nin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 5 gün içinde ödenmesi talep edilmiş, █████/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı tarafça keşide edilen █████/2018 tarihli ihtarnamede; █████/2018 tarihli bakım sözleşmesi uyarınca █████/2018 tarihinde servis ve bakım hizmetinin davacının teknik ekip şefi ...gözetiminde verildiği, yapılan bakımda tesisteki pompaların su altında kaldığı, değiştirilmesi ve onarılması gereken parçaların olduğununu tespit edildiği, yapılacak işlerin █████/2018 tarihinde tekliflendirildiği, teklifin değerlendirilmesi beklenirken davacı tarafından herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin █████/2018 tarihli iade faturasının düzenlendiği, iade faturası kabul edilemeyerek iade edilmiş ise de bu işlemin üç kez tekrarlandığı belirtilmiş, ihtarnameye itiraz edilmiştir. Davacı tarafından sözleşme konusu bedel █████/2018 tarihinde ödendiği ve davalı tarafından █████/2018 tarihinde servis hizmeti verildiği ihtilafsız olduğundan mahkeme kabulünün aksine davalı tarafından süresi içerisinde servis hizmeti verilmiş, █████/2018 tarihli bakım onarım teklifi düzenlenmiştir. Bu durumda davalı tarafından sözleşmeye uygun olarak hizmet verildiğinden mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönünde hüküm tesis edilmesi hatalıdır. Açıklanan nedenlerle davalı tarafın istinaf talebi kabul edilerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca davanın reddi yönünde aşağıdaki şekilde yeniden hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 bendi uyarınca KABULÜ ile İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. 2021/.... K. sayılı ..../███████ tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİS EDİLEREK;a-Davanın REDDİNE,b-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 104,79 TL harcın mahsubu ile bakiye 627,21 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,c-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,ç-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince 6.136,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, e-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara iadesine,2-İstinaf yargılama giderleri yönünden,a-Davalı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,b-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcının, davalı tarafça yatırılan 105,00 TL'den mahsubu ile bakiye 627,00 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, c-Davalı tarafından sarfedilen 375,70 TL (istinaf harcı ve posta masrafı) istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,ç-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalıya ilk derece mahkemesince iadesine,d-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,e-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğ edilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026