antalya bölge adliye mahkemesinin, trafik kazası sonucu yaya maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminat davasında ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin, trafik kazası sonucu yaya maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminat davasında ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.

Özet: Dava, 15.09.2019 tarihinde meydana gelen ve sürücüsünün tam kusurlu bulunduğu çarpıp kaçma trafik kazası sonucunda geçici ve sürekli maluliyete uğrayan bir yayanın, sürücü, araç sahibi şirket ve aracı sigortalayan iki farklı sigorta şirketinden (Zorunlu Mali Sorumluluk ve Genişletilmiş Kasko) müştereken ve müteselsilen, maddi (geçici ve sürekli iş göremezlik) ve manevi tazminat talebini; davalıların ise kusur oranına, sigorta limitlerine, teminat kapsamına, tazminat hesaplama yöntemlerine ve faiz başlangıcına itirazlarını konu almaktadır.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:█████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:█████/2023

DAVA:Maddi ve Manevi Tazminat

GEREKÇE TARİHİ:█████/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.09.2019 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç yaya yolundan geçmekte olan ...'a çarpıp, kaçtığını ve çarpma neticesinde ...'un geçici ve sürekli olarak maluliyete uğradığını, bu süreçte malul kalması ve geçirdiği ameliyatlar nedeniyle manevi olarak da zarar gördüğünü, ... plaka sayılı araç ... poliçe sayılı ... Genişletilmiş Maksimum Kasko Poliçesi gereğince karşı taraf ... Sigorta A.Ş. sigorta şirketinince ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden de sigortalandığı, sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak herhangi bir dönüş yapılmadığını, ... plaka sayılı aracın ... Karayolları Motorlu Araçlar Zaorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi gereğince ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, sigorta şirketine başvuru yapılarak, başvuru neticesinde ... sayılı hasar dosyası açıldığını, karşı taraf araç sürücüsünün kaza yerinde durmayarak kaza yerini terk etmesiyle kaza tespit tutanağını tutulamadığını, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası üzerinden kusur oranını gösterir bilirkişi raporu alındığını, bilirkişi raporunda ise sürücüsü ...'nun kazanın meydana gelmeşinde asli ve tam kusurlu olduğunu, ...'un ise kusursuz olduğunu, Sürekli iş göremezlik nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve belirsiz alacak davası olarak 500,00-TL maddi tazminatın davalılar ... Sigorta A.Ş., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve ...'dan müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 15.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitleriyle sırırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya ödenmesini, geçici iş göremezlik nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve belirsiz alacak davası olarak 100,00-TL maddi tazminatın davalılar ... Sigorta A.Ş., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve ...'dan müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 15.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya ödenmesini, davacının manevi olarak gördüğü zarar vedeniyle 100.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... Sigorta A.ş., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve ...'dan müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 15.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı ... Sigorta vekilinin cevap dilekçesinde özetle; █████/2019 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı aracın müvekkili şirkete █████/2019-2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limitinin kişi başı 360.000 TL olduğunu, Sigorta Şirketi'nin, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, dosya içerisinde kaza tespit tutanağının bulunmadığını, aktüer raporu alınması gerektiğini belirterek davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddine, Dosyada kusur ve maluliyet tespiti yapılmasına, geçici iş göremezlik tazminatının ZMMS poliçesi teminatı kapsamında olmaması nedeniyle reddine, tazminat sorumluluğunun doğması durumunda hesaplamaların hazine müsteşarlığına kayıtlı uzman bilirkişilerce, TRH 2010 mortalite tablosu esas alınarak yapılmasını, faize hükmedilmemesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; 15.09.2019 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı aracın 01.03.2019 - 01.03.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Maksimum Kasko Sigortası Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kusur tespitinin yapılabilmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; araç sürücüsü ...'nun kusurunun bulunmadığını, kusuru olsa bile tali kusurlu olabileceğini, trafik kaza tespit tutanağına, ceza mahkemesindeki kusur oranına ve aleyhlerine bulunan tüm belge ve evraklara itiraz ettiklerini, talep edilen manevi tazminattan müvekkili olduğu şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu, davacının maddi tazminat talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; “… █████/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı sürücü ... idaresinde ... plaka sayılı aracın karşıdan karşıya geçiş yapmak isteyen yaya olan davacı ...'a çarpması neticesinde davacı ...'un yaralandığı, ATK 2. İhtisas Kurulu tarafından belirtildiği üzere söz konusu yaralanmanın davacının maluliyetine sebebiyet vermeyip kaza nedeniyle davacının 9 ay süre ile geçici iş göremezliğinin bulunduğu, davacının geçirmiş olduğu kaza nedeniyle ağır (4) derecede kırıklarının bulunduğu, kaza tarihinde davacının 16 yaşında olduğu, kazanın meydana gelmesinde kusurun %75'inin davalıya ait olup davacının % 25 oranında kusurlu olduğu, davalının kazanın meydana gelmesinden sonra kaza yerini terk edip davacının tedavisine ilişkin herhangi bir yardımda bulunmadığı anlaşılmakla davacının kaza nedeniyle duyduğu acı, elem ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla yaralanmanın niteliği, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, kusur durumu, hakkaniyet ilkesi göz önüne alınarak mahkememizce 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı araç sürücüsü, maliki ve genişletilmiş kasko sigortacısından tahsiline hükmetmek gerekmiştir.

Maddi tazminat davası bakımından davacı vekili █████/2022 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat ve ferilerine ilişkin talepten feragat ettikleri, davalı sigorta şirketinin davacıdan herhangi bir vekalet ücreti ve yargılama gideri talebinde bulunmadıkları yönündeki talepleri dikkate alınarak..." gerekçeleri ile; "Maddi tazminat davası bakımından; 1-Davanın feragat nedeniyle REDDİNE; Manevi tazminat davası bakımından; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 15.000,00-TL manevi tazminatın davalı şirket ve ... bakımından kaza tarihi olan █████/2019 tarihinden , davalı ... Sigorta Şirketi bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Sigorta Şirketi, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin talebinin reddine” karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı ... vekili ve davalılar ... San. ve Tic. Ltd. Şti vekili, ... vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükmedilen 15.000-TL manevi tazminatın kazanın meydana geliş şekli, müvekkilinin sağlık durumu, yaşadığı travma ve tarafların ekonomik durumu dikkate alındığında hakkaniyetli olmadığını, kazanın davalı araç sürücüsünün kavşağa kontrolsüz ve süratli girmesiyle müvekkile çarpması neticesinde gerçekleştiğini, bu durumu gösteren kaza görüntülerinin dosyada mevcut olduğunu, davalı araç sürücüsünün trafik güvenliğini ve insan hayatını hiçe sayar şekilde hareket ettiğini, çarpma sonrasında olay yerinden kaçtığını, müvekkili hastaneye götürmek yerine terk etmesinin büyük bir travma yaşattığını, davalı araç sürücüsünün mesleği şoförlük olan profesyonel bir kişi olduğunu, müvekkilinin kaza neticesinde kırılan kemiklerinin hayat fonksiyonlarına etkisinin ağır (4) olarak tespit edildiğini, müvekkilin yaklaşık 3 operasyon geçirdiğini ve yaklaşık bir yıl ayağının üzerine basamadığını, ayağına platin ve vida takıldığını, geçici iş göremezliğinin 9 ay olarak belirlenmesine rağmen çalışabilecek duruma gelmesinin neredeyse 1,5 yıl sürdüğünü, davalı ... Ltd. Şti.'nin ekonomik anlamda güçlü bir firma olduğunu, davalı araç sürücüsü ...'nun mesleği olan ve ekonomik sorunu olmayan bir kimse olduğunu, manevi tazminat rizikosunun davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında müvekkil davalılar aleyhine hükmedilen manevi tazminat kararının hukuka aykırı olduğunu, bu kararın istinaf kanun yolu ile incelenmesini talep ettiğini, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin ... tarihli bilirkişi raporuna göre müvekkil ...'nun kazada %75, yaya ...'un ise %25 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu tespite katılmadıklarını, kazanın yayanın yaya geçidini kullanmamasından kaynaklandığını, kaza yerinin yaya geçidi olmadığını, görüntülerde de bunun açıkça görüldüğünü, yayanın yaya geçidinin ilerisinde yola atladığını, müvekkilin kaza anındaki hızının tespit edilmeden kendisine kusur izafe edilmesinin kabul edilemez olduğunu, kaza anında müştekiyi ve arkadaşlarını köpeklerin kovalaması sebebiyle yola atladıklarını ve kazanın bu sebeple meydana geldiğini, bu hususların kusur raporunda yer almadığını, hatalı rapora dayanarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kusur tespiti için keşif dahi yapılmadığını, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu'nun 27.07.2022 tarihli raporunda davacının maluliyet oranının %0 olarak belirlendiğini, davacıda kaza sebebiyle kalıcı bir etkinin kalmadığını, maluliyet oranı %10 olan emsal kararlarda dahi aynı tutarda manevi tazminata hükmedilirken hiç maluliyet oluşmamış bir kaza neticesinde manevi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti istinaf dilekçesinde özetle; maddi tazminat davası bakımından davacı vekilinin █████/2022 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat ve ferilerine ilişkin talepten feragat ettiklerini belirterek davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiğini, maddi tazminat davası bakımından vekalet ücreti talebinin bulunmadığından bahisle müvekkili şirket lehine vekalet ücretine yer verilmediğini, yerel mahkemece davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacının 29.11.2021 tarihli dilekçesiyle davadan feragat ettiğini, feragat dilekçesinin manevi tazminat talebi yönünden de değerlendirilmesi gerektiğini, davanın niteliği gereği feragatin müvekkil şirket ve diğer davalıları da kapsadığını, talep edilen manevi tazminat isteminden müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, aksi düşüncede ise hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu, eksik araştırma ve hatalı tespite dayalı yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, tüm dilekçelerde yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesinin talep edilmiş olmasına rağmen mahkemece maddi tazminat davası bakımından vekalet ücreti talebinin bulunmadığından bahisle müvekkili şirket lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu, davacının davalı sigorta şirketi ile sulh olduğunu, tarafımızca vekalet ücreti talebimiz olmadığı yönünde bir beyanımız olmadığını, feragat nedeniyle reddolunan maddi tazminat davası yönünden müvekkil şirket lehine vekalet ücreti takdir edilmesini talep ettiklerini, ayrıca manevi tazminat talebi yönünden reddolunan miktar bakımından müvekkil şirket lehine takdir edilen vekalet ücretinin yasaya aykırı şekilde eksik olarak hesaplandığını, taraf katılımlarının da sağlanarak mahallinde tekrar keşif yapılması ve bu şekilde kusur oranlarının belirlenmesi taleplerinin mahkemece kabul edilmediğini ve keşif yapılmadan karar verildiğini, yine olay mahallinde taraf katılımlarının sağlanarak keşif yapıldıktan sonra İhtisas kurulunca dikkate alınmayan hususların da dikkate alınarak yeniden rapor alınması taleplerinin de mahkemece kabul görmediğini, davacı tarafın istinaf dilekçesinden sonra istinafa ek beyanlarında istinaf dilekçesinde dayanmadığı hususlara dayandığını belirterek dilekçesine muvafakatlerinin bulunmadığını, davacının istinaf dilekçesinde manevi tazminat isteminin kısmen kabulünün yasaya aykırı olduğunu, beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davacının feragat beyanının açıkça maddi tazminata ilişkin olması gözetildiğinde mahkemece feragat beyanının manevi tazminat yönünden değerlendirilmemesinin yerinde olmasına, davacı tarafça alternatif çözüm yollarından öncelikle sigorta şirketlerine davadan önce başvurulmuş olmakla ayrıca arabuluculuğa başvuru zorunluluğu olmadığından mahkemece arabuluculuk giderinin davacı üzerinde bırakılmasında hata bulunmamasına, ceza yargılamasında keşif yapılarak alınan bilirkişi raporu ve ATK raporları arasında çelişki bulunmamasına, hükme esas alınan tarafların kusur durumunun dosya kapsamı ile uyumlu ve denetime elverişli görülmesine, davacının feragat beyanının sulhe dayalı olmasına, hakkın özünden bir feragat olmamasına, davacı tarafın alacağına yargılama sırasında kavuşmasına, bu nedenle esasen maddi tazminat istemine yönelik davanın konusuz kalmasına, davanın açılmasına davalı tarafların sebebiyet verdiği nazara alındığında mahkemece davalılar lehine maddi tazminat yönünden vekalet ücretine hükmedilmemesinin yerinde olmasına, kısmen reddine karar verilen manevi tazminat istemi yönünden davalılar lehine ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' nin 10/2. maddesi uyarınca davacı taraf lehine uygulanan vekalet ücret miktarını geçmeyecek şekilde ücreti vekalete hükmedilmesinde her hangi bir isabetsizlik bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekili ile davalı ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin, davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin ve davalı ... vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10 TL istinaf karar harcının davacı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.024,65 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 256,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 768,49 TL istinaf karar harcının davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.024,65 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 256,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 768,49 TL istinaf karar harcının davalı ...'dan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

5-İstinaf eden taraflarca istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

6-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

7-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından taraflar leh ve aleyhine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK’nın 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026

...