antalya bölge adliye mahkemesi 14. hukuk dairesinin, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepli istinaf davasına ilişkin inceleme kararı.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepli istinaf davasına ilişkin inceleme kararı.

Özet: Bu hukuki belge, 09/11/2019 tarihinde bir kişinin ölümüyle sonuçlanan trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerine ilişkin bir uyuşmazlığı içermekte olup, davacılar mevcut sigorta ödemelerinin yetersiz olduğunu ileri sürerek maddi ve manevi tazminat talep ederken, davalı sigorta şirketleri ile araç sahibi ve sürücüsü sorumluluklarının poliçe limitleriyle sınırlı olduğunu, ödemeler yapıldığını, manevi tazminatın teminat dışı olduğunu, kusur oranının, müterafik kusurun, SGK ödemelerinin ve özel aktüeryal hesaplama yöntemlerinin dikkate alınarak tazminatın yeniden belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:█████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:█████/2022

DAVA:Trafik Kazası nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat

GEREKÇE TARİHİ:█████/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2019 tarihinde meydana gelen yaralamalı ve ölümlü trafik kazasında davacıların murisi ...'nin hayatını kaybettiğini, murisin araç kiralama ve şoförlük yaparak ailesinin geçimini sağladığını, ölümüyle eşi ve üç çocuğunun destekten yoksun kaldığını, belirterek çeşitli sigorta şirketlerince yapılan ödemelerin gerçek zararın çok altında kaldığını belirterek, destekten yoksun kalma tazminatının şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 2.000,00 TL olmak üzere toplamda 10.000,00 TL olarak kaza tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, her bir davacı için ayrı ayrı 100.000,00 TL’den toplamda 500.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek reeskont faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı ... ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile teminat altına alındığını, davalı şirket aleyhine ihtiyati tedbir ve haciz taleplerinin reddinin gerektiğini, şirketin dava öncesi başvuru üzerine sorumluluğuna tekabül eden tüm tazminatı ödediğini, davacılar için trafik sigortası genel şartlarında ve diğer mevzuatta belirlenen usul ve esaslara göre toplam 94.923,00 TL tazminat hesap edildiğini ve ödendiğini, bakiye taleplerin haksız olduğunu, davacıların manevi tazminata ilişkin taleplerinin teminat dışı kalan hallerden olması nedeniyle reddinin gerektiğini, cenaze ve defin masrafları için somut belge ve delillerin gerektiğini, davacının belgesiz fahiş taleplerinin reddinin gerektiğini, dava konusu kazada asli kusurlu tarafın müteveffanın yolcu olarak bulunduğu karşı araç sürücüsü olduğunu, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesinin gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması, aksi takdirde asgari ücret olarak alınması gerektiğini, kaza iş kazası olduğundan SGK tarafından yapılan veya yapılacak peşin sermaye değeri ödemesinin hesaplanacak tazminattan tenzilinin gerektiğini, kaza sırasında yolcu konumunda bulunan davacının zararın ortaya çıkmasında veya artmasında müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının re’sen gözetilerek tespiti halinde hesaplanan tazminattan indirim yapılması gerektiğini, davacı tarafın kaza tarihinden itibaren ticari faiz talebinin yasa ve içtihatlara aykırı olduğunu, faiz başlangıç tarihinin başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olması ve yasal faiz olması gerektiğini savunarak, davanın esastan ve usulden reddini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olaya karışan ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile teminat altına alındığını, kaza nedeniyle davalı şirket tarafından davacılara 31.12.2019 tarihinde 235.012,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, her durumda hesaplanacak tazminat tutarından davalı şirket tarafından yapılan ödemenin güncelleme yapılarak indirilmesi gerektiğini, davacı yanın talep ettiği cenaze ve defin giderleri gibi dolaylı zararlardan poliçe kapsamında sorumluluklarının bulunmadığını, davalı şirketin sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı istenebilmesi için müteveffanın davacıların desteği olduğunun ispatlanması gerektiğini, tazminat hesabının sigorta aktüerleri yönetmeliği uyarınca hazine müsteşarlığınca yetkilendirilen aktüerler tarafından ve TRH 2010 ulusal mortalite tablosunda yer alan verilere göre yapılması gerektiğini, dava konusu olayda hatır taşıması söz konusu olduğunu ve bu nedenle tazminat miktarında ayrıca indirim yapılması gerektiğini, davacıların dava konusu kaza nedeniyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubunun gerektiğini, davalı şirketin sorumluluğunun poliçede belirtilen limit ile sınırlı olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle birden fazla kişinin zarar görmüş olması halinde teminatın paylaştırılmasının gerektiğini, dava konusu tazminatın ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edilmesi gerektiğini savunarak, maddi tazminat davasının reddini savunmuştur.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların davasının usulden reddi gerektiğini, ...’in davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü, ...’nın ise araç maliki olduğunu, kaza meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün kusuru olmaması sebebi ile davacı taleplerinden davalıların sorumlu olmasının mümkün olmadığını, trafik kazası tespit tutanağındaki kusur belirlemesini kesinlikle kabul etmediklerini, kusur oranlarının belirlenmesi için olay yerinde keşif yapılmasını talep ettiklerini, kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsünün yaşı ve reflekslerinin zayıflaması sebebi ile kazanın meydana geldiğini, ... plakalı aracın hızlı seyrettiğinin sabit olduğunu, ... plakalı aracın kavşaktaki geçişini tamamlamış iken ... plakalı aracın sol arka tarafından ... plakalı araca çarptığını ve kazaya sebep olduğunu, olay yerinde yol kusuru ve gerekli işaretlemeleri yapan kurumun da kusuru bulunduğunu, vefat eden desteğin davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araçta hatır için taşınan kişi olduğunu, taşımanın tamamen destek yararına ve ücretsiz yapıldığını, bu sebeple davacıların talep edebileceği tazminat miktarı belirlenirken hatır taşıması olduğu nazara alınarak Yargıtay kararları gereği %20 indirim yapılması gerektiğini, destek ...’nin, ... plakalı aracın ön koltuğunda seyretmekte olup emniyet kemerinin takılı olmadığını, kazanın neticelerinin ve zararın artmasında emniyet kemerinin takılı olmaması sebebi ile müterafik kusurlu olduğunu ve Yargıtay kararları gereği belirlenen zarardan %20 indirim yapılması gerektiğini, davacılar tarafından talep edilen manevi tazminatın fahiş olup sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikte olduğunu, cenaze ve defin gideri taleplerinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını savunarak, davacının davasının arabuluculuk tutanağının geçersiz olması sebebi ile usulden reddini, davasının reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı şirket tarafından 21.02.2020 tarihinde ...’a teminat limitinin tamamı olan 175.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalının sigorta şirketi olmasından dolayı her türlü yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen poliçenin bir meblağ sigortası olduğunu, sorumluluk sigortası olmadığını savunarak, davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının ... plakalı aracının ... Sigorta A.Ş. nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketinin ödeme yaptığı miktarda davalının sorumluluğunu yerine getirdiğini, ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödemenin davalıların sorumluluğundan mahsup edilmesi ve ibraname nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davalının ... plakalı aracının ... Kasko Genişletilmiş Kasko Sigortası Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında sigorta şirketinin 100.000,00 TL manevi tazminat klozu bulunduğunu, bu sebeple dava sonunda davalının ödemek zorunda kalacağı miktarın sigorta şirketine rücu edecek olması sebebiyle davanın ... AŞ’ye ihbarını talep ettiklerini, davacının manevi taleplerinin reddinin gerektiğini, davacının kasko poliçesi kapsamında ... Sigorta A.Ş.'den 5.000 TL manevi tazminat aldığını beyan ettiğini, manevi tazminatın bölünemezlik ilkesi gereğince kısmi olarak manevi tazminatın talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacının ihtiyati haciz / ihtiyati tedbir taleplerinin reddini talep ettiklerini, kazaya karışan araçların Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, Koltuk Ferdi Sigortası gerekse Kasko poliçeleri olup davacının da dava dilekçesinde tazminatlarının yüklü bir miktarını aldıklarını beyan ettiğini, davacının dava sonunda alacaklarını tahsil edememe gibi bir durumun bulunmadığını, davacının maddi tazminat taleplerine ilişkin aktüer hesabının asgari ücret üzerinden yapılması gerektiğini, davalının kazanın oluşumunda kusuru nispetinde sorumlu olduğunu, ceza davasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, hükmedilecek tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacının manevi tazminat taleplerinin fahiş olmakla reddinin gerektiğini savunarak, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olup, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesinin ... A.Ş. tarafından düzenlendiğini, ... plakalı aracın davalı şirket tarafından ‘‘Aracım Güvende Hafif Kasko Sigorta Poliçesi’’ ile sigortalandığını, kasko poliçesi sözleşmesinin █████/2019 ve █████/2020 tarihleri arasını kapsadığını, davalı şirketin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesi açısından sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirket tarafından 26.12.2020 tarihinde davacı vekili Av. ...'ın ... Bankası A.Ş. nezdindeki hesabına 5.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin yaptığı ödemeyle poliçeden kaynaklı tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, bu ödeme yönünden davacının davalı şirket açısından haksız ve kötü niyetli taleplerinin reddinin gerektiğini, mahkeme tarafından aleyhe hükmedilecek bir tazminat kararı çıkması halinde, davalı şirketin poliçe limiti ile sigortalısının kusuru oranında sorumluluğunun bulunduğunu, yapılan ödemelerin faiziyle birlikte tazminattan tenzilini talep ettiklerini savunarak, davanın davalı şirket bakımından reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; bilirkişi raporları hükme esas alınmak suretiyle; “Davacıların davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;

Maddi tazminat talepleri yönünden

1-a)Davacı ... yönünden 505.590,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., ..., ...’ın mirası reddetmeyen mirasçıları, ..., ... A.Ş. ve ... ... A.Ş.’den ve sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş den (hatır taşıması mevcut olmakla ..., ...’nın 379.192,66 TL’lik kısım yönünden kaza tarihi olan 09.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen sorumlu olmak üzere,

...’ın mirası reddetmeyen mirasçıları ve ... yönünden hatır taşıması mevcut olmamakla tüm tazminat miktarından kaza tarihi olan 09.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen sorumlu olmak üzere,

... A.Ş.’nin belirtilen 379.192,66 TL lik tutarın ZMMS limiti dikkate alınarak 66.380,05 TL ‘lik kısmı yönünden ödeme tarihi olan 31.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi le birlikte sorumlu olmak üzere,

... ... A.Ş’nin 505.590,16 TL lik tutarın sigorta limitine göre 170.087,00 TL’lik kısmı yönünden ödeme tarihi olan █████/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere, sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş.’nin ilk 379.192,66 TL’lik kısım yönünden ... teminat limiti olan 59.410,00 TL ile sınırlı █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere ) yukarıda açıklanan sorumluluk tutarları ve limitleri ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

2-Davacı ... yönünden 34.596,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., ..., ...’ın mirası reddetmeyen mirasçıları, ... (... A.Ş.’nin desteğin çocuklarının sigorta şirketince düzenlenen ZMMS ölüm teminatı limitinde ödeme yaptığı sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmakla) ... ... A.Ş.’den ve sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş den (hatır taşıması mevcut olmakla ..., ...’nın 25.947,67 TL TL’lik kısım yönünden kaza tarihi olan 09.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen sorumlu olmak üzere,

... ... A.Ş’nin 34.596,90 TL lik tutarın sigorta limitine göre 11.948,00 TL’lik kısmı yönünden ödeme tarihi olan █████/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere, sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş.’nin ilk 25.947,67 TL’lik kısım yönünden ... teminat limiti olan 5.770,00 TL ile sınırlı ödeme tarihi olan 26.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere) yukarıda açıklanan sorumluluk tutarları ve limitleri ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

3-Davacı ... yönünden 25.264,06 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., ..., ...’ın mirası reddetmeyen mirasçıları, ... (... A.Ş.’nin desteğin çocuklarının sigorta şirketince düzenlenen ZMMS ölüm teminatı limitinde ödeme yaptığı sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmakla) ... ... A.Ş.’den ve sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş den (hatır taşıması mevcut olmakla ..., ...’nın 18.948,04 TL TL’lik kısım yönünden kaza tarihi olan 09.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen sorumlu olmak üzere,

... ... A.Ş’nin 25.264,06 TL lik tutarın sigorta limitine göre 8.540,00 TL’lik kısmı yönünden ödeme tarihi olan █████/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere,

sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş.’nin ilk 18.948,08 TL’lik kısım yönünden ... teminat limiti olan 4.530,00 TL ile sınırlı ödeme tarihi olan 26.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere)

yukarıda açıklanan sorumluluk tutarları ve limitleri ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı ... yönünden 17.855,48 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., ..., ...’ın mirası reddetmeyen mirasçıları, ... (... A.Ş.’nin desteğin çocuklarının sigorta şirketince düzenlenen ZMMS ölüm teminatı limitinde ödeme yaptığı sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmakla) ... ... A.Ş.’den ve sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş den (hatır taşıması mevcut olmakla ..., ...’nın 13.391,61 TL TL’lik kısım yönünden kaza tarihi olan 09.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen sorumlu olmak üzere,

... ... A.Ş’nin 17.855,48TL lik tutarın sigorta limitine göre 6.389,00 TL’lik kısmı yönünden ödeme tarihi olan █████/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere,

sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş.’nin ilk 13.391,61 TL’lik kısım yönünden ... teminat limiti olan 3.4600,00 TL ile sınırlı ödeme tarihi olan 26.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere)

yukarıda açıklanan sorumluluk tutarları ve limitleri ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı ... yönünden 14.769,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., ..., ...’ın mirası reddetmeyen mirasçıları, ... (... A.Ş.’nin desteğin çocuklarının sigorta şirketince düzenlenen ZMMS ölüm teminatı limitinde ödeme yaptığı sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmakla) ... ... A.Ş.’den ve sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş den(hatır taşıması mevcut olmakla ..., ...’nın 11.076,82 TL’lik kısım yönünden kaza tarihi olan 09.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen sorumlu olmak üzere, ...’ın mirası reddetmeyen mirasçıları ve ... yönünden hatır taşıması mevcut olmamakla tüm tazminat miktarından kaza kaza tarihi olan 09.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen sorumlu olmak üzere, ... ... A.Ş’nin 14.769,09 TL lik tutarın sigorta limitine göre 5.293,00 TL’lik kısmı yönünden ödeme tarihi olan █████/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere, sıralı sorumluluk esasına göre ZMMS ‘dan sonra gelmek üzere ... ... Sigorta A.Ş.’nin ilk 11.076,82 TL’lik kısım yönünden ... teminat limiti olan 3.030,00 TL ile sınırlı ödeme tarihi olan 26.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere) yukarıda açıklanan sorumluluk tutarları ve limitleri ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, ... A.Ş yönünden açılan davanın sigorta limiti tutarında ödeme yapıldığı anlaşılmakla REDDİNE

Davacıların Fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin REDDİNE

Manevi tazminat talepleri yönünden

Davacı ... için 60.000,00 TL, ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 40.000,00’er TL manevi tazminatın davalılar ..., ...’ın mirası reddetmeyen mirasçıları, ..., ...’dan kaza tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, Sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere ve █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... Sigorta A.Ş.’den müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,

Davacının ... A.Ş.’den manevi tazminat isteminin söz konusu sigortanın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası olması ve bu kapsamda ödeme yapılması sebebiyle REDDİNE,” karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacılar ve bir kısım davalılar istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, bilirkişi raporunda toplam 747.594,63 TL destekten yoksun kalma zararının tespit edildiğini, ancak mahkemece bu rakamların altında kısmen kabul kararı verildiğini, bilirkişi raporunun bile az olduğunu, ülkedeki ekonomik kriz dikkate alınarak daha yüksek destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının da az olduğunu beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrarla, Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile müvekkil şirket aleyhine ikame edilen davada, █████/2019 tarihinde gerçekleşen ölümlü trafik kazası sonucunda ...'nin hayatını kaybetmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verildiğini, ancak mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, gerekçeli kararın açık ve net olmadığını, tarafların iddia ve savunmalarının araştırılmadığını, kusur oranlarına ilişkin çelişkinin giderilmediğini, ticari faize hükmedilmesinin kabul edilemeyeceğini, manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağını beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrarla, yerel mahkemenin vermiş olduğu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların davasının usulden reddi gerektiğini, yerel mahkemenin davaya konu kazanın müvekkiller yönünden hatıra taşıması ve müterafik kusura ilişkin değerlendirmelerinin yerleşik olduğunu, ancak davacıların talep edebileceği manevi tazminat miktarının değerlendirilirken bu hususun nazara alınmadığını, mahkemenin kendi içinde çeliştiğini, davacı eşin yeniden evlenme ihtimalinin olay tarihine göre değerlendirilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda pasif dönemde vergi hariç hesaplama yapılması gerektiğini, sigorta şirketlerinin ödeme yaptığı tarihte davacıların toplam destek yoksun kalma zararının hesaplanmasında hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmadığını, yerel mahkemenin vermiş olduğu manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, destek emniyet kemerinin takılı olmaması sebebiyle araçtan dışarı fırlamış ve bu sebeple vefat ettiğini, kimsenin kendi kusuru ve ihmali davranışından yararlanamayacağını, reddedilen manevi tazminat taleplerine ilişkin her bir davalı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, avans faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, destek pay oranlarının hatalı alındığını, davacı eşin son nüfus kaydının alınmamış olduğunu, yerel mahkemenin kusur oranlarına göre sorumluluk belirlememesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hatalı belirlendiğini beyanla, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece görevlendirilen bilirkişinin düzenlediği raporda hesaplamanın hatalı yapıldığını, müteveffanın gelirinin fahiş olduğunu, ödemelerin Anayasa Mahkemesi iptal kararından önce yapıldığını, bu nedenle hesaplama yapılırken öncelikle ödeme tarihinde geçerli mevzuatın esas alınması gerektiğini, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli kararının geriye yürümezlik ilkesi gereğince karar tarihinden önce düzenlenen poliçelerde etkili olmadığını, tazminat hesaplamasında uyuşmazlık konusu poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte olan Trafik Sigortası Genel Şartları hükümlerinin esas alınması gerektiğini, aksi halde 19.06.2021 tarihli Resmi Gazete ile yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, progresif rant yöntemi yerine aktüeryal yöntemlerle hesaplama yapılmasının zorunlu olduğunu, teknik faiz oranının %1,8 olarak uygulanması gerektiğini, davalı şirketin ödemelerinin eksik olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... ve davalı ... istinaf dilekçelerinde özetle; murisleri ...’ın █████/2022 tarihinde vefat ettiğini, murise karşı açılan reddi miras davasının sonuçlandığını, dosyadan çıkartılmasını talep ve istinaf etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, ölümle sonuçlanan trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda, hükme esas alınan kusur ve hesap raporunun dosya kapsamına uyumlu, denetime ve hüküm kurmaya elveriş olmasına, davacı eşin evlenme ihtimalinin hesaplama raporuna itiraz ile ileri sürülmeyerek bu hususa ilişkin hesaplamanın davacılar lehine usuli kazanılmış hak oluşturmasına, cevap dilekçesi ile defi olarak ileri sürülecek hatır taşıması indirimi ile takdiri indirimlerden olan müterafik kusur indiriminin sigorta şirketlerince yapılan ödemenin güncellenmesi esnasında hesaba katılamayacağına, taraflar arasında müteselsil sorumluluk esası bulunmakla tarafların iç ilişkilerini etkileyecek kusur oranına göre hüküm kurulmamasında esasa aykırı bir yön bulunmamasına, davalı ...’ya kasko poliçesi kapsamında dava yöneltilmemesine, müteveffanın ölüm nedeninin pelvik kemiği ve çoklu kemik kırığına bağlı iç kanamadan kaynaklanmasına, dolayısıyla ölümün kaza ile illiyetli bulunmasına, eş deyişle 112 ekiplerince müteveffaya boyunluk takılmadığı ve ölümün bu sebeple gerçekleştiğine dair dosyada bir kanıtın bulunmamasına, dava konusu ile arabuluculuk görüşmesinin aynı olduğu anlaşılmakla geçersiz arabuluculuk iddiasına değer verilmemesine, ret gerekçesi ortak olan davalılar için tek vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmasına, müteveffanın gelirinin asgari ücret olarak alınmasının doğru bulunmasına, kazaya karışan araçların kamyon ve turizmde kullanılan minibüs olduğu gözetildiğinde ticari faize hükmedilmesinde hata olmamasına, Anayasa Mahkemesi kararlarının derdest davalara da uygulanacağına, 1,8 teknik faiz uygulamasının sigorta genel şartları ile getirilmesine, bu hususa ilişkin düzenlemenin Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmesine göre taraf vekillerinin bu hususlara ilişkin istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

Bilindiği üzere; 6098 sayılı TBK'nın 49. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Aynı Kanun'un 50/1. maddesi gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Kanun'un 56/2 maddesine göre ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.

Buna göre somut olayda, davacıların eşi ve babası olan ...'nin yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı kazada hayatını kaybettiği olayda, müteveffanın yaşı, davacıların müteveffaya yakınlığı, müteveffanın ani ölümünün davacılar üzerinde bırakacağı şok etkisi ve kayıp duygusunun ağırlığı ile manevi tazminatı belirlemeye yarar diğer kriterler birlikte değerlendirildiğinde mahkemece hükmedilen manevi tazminatın bir miktar düşük olduğuna kanaat edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın "Hükmün kapsamı" başlıklı 297. maddesinin ikinci fıkrasında; "(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." hükmü düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre mahkemece, her bir talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu yön kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilecektir.

Somut olayda, davalı ... yargılama sırasında ölmüş, mahkemece, davacılar vekilinin talebi üzerine mirasçıları davaya dahil edilmiştir. Davaya dahil edilen mirasçıların bazıları tarafından reddi miras talebinde bulundukları ve taleplerinin kabul edildiğine dair beyan dilekçesi ile birlikte gerekçeli karar evrakları sunulmuştur. Bazı mirasçıların davalarının süre yönünden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

O halde mahkemece, davaya dahil edilen mirasçılardan hangilerinin mirası reddetmediği kesin olarak belirlenerek, hangi mirasçı yönünden davanın kabul edildiğinin hüküm fıkrasında açıkça belirtilmesi gerekirken mirası reddetmeyen mirasçılar yönünden davanın kabulü şeklinde infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Ayrıca mirası reddeden ve karar kesinleşen mirasçılar yönünden davada husumetlerinin kalmadığı gözetilerek bu davalılar yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, mirası reddetmeyen mirasçılar yönünden olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi de hatalı bulunmuştur.

Kabule göre de, davacılar vekilince gerek dava dilekçesinde gerekse ıslah dilekçesinde müşterek ve müteselsil tahsile yönelik talepte bulunulmamasına rağmen mahkemece talep aşılmak suretiyle müşterek ve müteselsil tahsile karar verilmesi de yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, Davacılar vekili, Davalı ... Sigorta A.Ş vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalılar ... ve ... vekili, davalı ... ve davalı ...'ın kamu düzeninden sayılan hal kapsamında istinaf başvurularının ESASTAN KABULÜ 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde yeniden esas hakkında karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacılar vekili, Davalı ... Sigorta A.Ş vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalılar ... ve ... vekili, davalı ... ve davalı ...'ın kamu düzeninden sayılan hal kapsamında istinaf başvurularının ESASTAN KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacılar ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalılar ... ve ... vekili, davalı ... ve davalı ...'a İADESİNE,

5-Davacılar ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili, davalılar ... ve ... vekili, davalı ... ve davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,

8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

9-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından tehiri icra talebi kapsamında Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına mehil vesikası için ibraz edilen █████/2023 tarihli ve ... numaralı ... T.A.S. / Şarampol / Antalya'ya ait 1.490.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun yatırana İADESİNE,

10-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından tehiri icra talebi kapsamında Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına mehil vesikası için ibraz edilen █████/2023 tarihli ve ... numaralı ... Bankası A.S. / ... Subesı ait 233.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun yatırana İADESİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi. █████/2026

...