zincirleme trafik kazası sonrası pert olan aracın rayiç bedelinin eksik ödendiği iddiasıyla sigorta şirketine karşı açılan tazminat davasının istinaf incelemesi.

Zincirleme trafik kazası sonrası pert olan aracın rayiç bedelinin eksik ödendiği iddiasıyla sigorta şirketine karşı açılan tazminat davasının istinaf incelemesi.

Özet: Trafik kazasında hasar görerek pert olan aracının piyasa değerinin altında sigorta bedeli ödendiğini iddia eden davacının, sigorta şirketinden kalan tazminatın tahsili talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin reddine karar vermesi üzerine davacının, bilirkişi raporuyla tespit edilen eksik ödemenin ve baskı altında imzalandığını öne sürdüğü ibranamenin geçersizliğinin dikkate alınması gerektiğini belirterek istinaf başvurusu yaptığı, uyuşmazlığın, ödenecek pert bedelinin aracın gerçek rayiç değeriyle uyumlu olup olmadığı ve ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygunluğunun incelenmesini gerektiren bir tazminat davasıdır.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO: █████████

KARAR NO : █████████

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: █████/2023

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı aracın davalıya ... Poliçesi ile sigortalı olup, 29.04.2021 tarihinde müvekkil sevk ve idaresinde iken zincirleme meydana gelen kazada ... plakalı aracın çarpılmanın etkisiyle önünde duran müvekkil- sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın arka kısmına çarpması, ... plakalı aracın da çarpılmanın etkisiyle önünde duran ... plakalı araca çarpması sonucu -müvekkilin hiçbir kusuru olmaksızın- ... plakalı araç oldukça ciddi boyutta maddi zarara uğradığını, 18.05.2021 tarihli ████████ nolu ekspertiz raporunda araçta KDV dahil 67.192,26 TL hasar oluştuğu tespit edilmiş, sonrasında da davalı sigorta şirketince araca total pert işlemi uygulanacağı belirtildiğini, davalı sigorta şirketince pert total kapsamına alınan ve sigorta uhdesinde kalan araç için müvekkile 17.06.2021 tarihinde 138.000,00 TL ödenmişse de davalı sigorta şirketinin müvekkilin aracının gerçek değerini ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkilinin aracı, kaza tarihinde 48.171 km de olup ... kayıtlarına göre ise sadece bir kaza geçirdiği, ancak ağır hasar kaydı olmadığını, rayiç değeri-piyasaların değişimi ve dövizin de yükselmesiyle 300.000 TL yi aşmış olup, aracın rayici tutarında ödenmesi gereken pert tazminatı hesaplanıp ödenen 138.000 TL tenzil edildikten sonra bakiye meblağın davalı sigorta şirketinden tahsili gerektiğini, bakiye pert tazminatının ödenmesi talebiyle 08.04.2022 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuşsa da reddedildiğini belirterek fazlaya ilişkin hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL bakiye pert tazminatının davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazları olduğunu, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacı tarafa araç rayiç bedeli olarak 138,000.00-TL ödeme yapıldığını, ödeme ile müvekkili şirketin sigorta poliçesi hükümlerini tamemen yerine getirmiş olup işbu davada sorumluluğu kalmadığını, kasko poliçesi kapsamında sağlanan teminatın her halükarda ödenmesi gereken bir teminat olmayıp zorunlu mali mesuliyet poliçesinin üstünde kalan zararlar için devreye gireceğini, tazminatının öncelikli olarak sigortalı aracın ... poliçesindeki ... teminatından karşılanması gerektiğini, işbu teminat limitlerinin yetersiz olması halinde teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere ancak bakiye kalan tutar bakımından müvekkili şirketin sorumlu tutulabileceğini, müvekkili şirketin sorumluluğu ancak ve ancak sigortalının kusuru oranında ve ihtiyari mali mesuliyet teminat limiti ile sınırlı olarak doğduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın reddine," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuyla 17.000 TL eksik ödeme yapıldığının saptandığını, bu rapora karşı davalı tarafça süresi içerisinde yapılan hiçbir itiraz bulunmadığını, 18.06.2021 tarihli ibraname başlıklı belge ile davacı ile davalı sigorta arasında imzalanan mutabakatnamede aracın 138.000,00 TL olan bedelini kabul ettiğini ve ibranın gerçekleştiğini; müvekkili aracı pert olduğundan zor durumda kaldığını, bir an önce parasını almak için kendisine dayatılan matbu belgeyi imzaladığını, söz konusu belge bu haliyle TBK da düzenlenen genel işlem koşullarına da aykırı olduğunu, Yüksek Mahkeme içtihatları ve yüksek mahkeme içtihatlarına uygun verilen Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Kararları uyarınca da hasar pert bedeli poliçeler kapsamında olup, poliçe limitleri dahilinde ödenmesi gerektiğini, olayda pert total işlemine tabi tutulan sigortalı araç için ödenen pert tazminatının gerçek rayiçle örtüşmediği aşikar olup mahkemece alınan bilirkişi raporuyla da müvekkile ait aracın rayiç değerinin 155.000 TL olduğu ispatlanmış olduğundan müvekkile ödenmeyen fazlaya dair hak ve talepleri baki kalmak kaydıyla 17.000,00 TL bakiye pert tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dava, ... sigorta poliçesine bağlı olarak trafik kazası nedeniyle oluşan hasar sonucunda pert-total işlemine tabi tutulan araç için yapılan ödemenin yetersiz olduğu iddiasıyla bakiye pert bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir.

Davacıya ait ... plakalı araç davalı sigorta şirketine 31.10.███████.10.2021 başlangıç ve bitiş tarihli olarak ... sigorta poliçesi ile sigortalı olup, söz konusu araç kasko poliçesi ile koruma altında olduğu sırada 29.04.2021 tarihinde trafik kazasına karışmış ve araçta meydana gelen ağır hasar nedeniyle yapılan ihbar sonucunda sigorta şirketi tarafından pert total işlemi uygulanmak suretiyle davacıya 17.06.2021 tarihinde 138.000,00 TL ödendiği ve kayıtsız şartsız ibraname düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ██████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararında; "...Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacı ve davalı ... Şirketi arasında 29.05.2015 tarihli mutabakatname yapıldığı ve anılan mutabakatname gereği davalı sigorta şirketince davacıya 10.06.2015 tarihinde 39.000,00 TL ödeme yapıldığı davacının dava dilekçesi ve davalının cevap dilekçesiyle sabit olduğu görülmektedir. Mahkemece, davacıya mutabakatname gereği 39.000,00 TL ödeme yapılırken davacı tarafından fazlaya ilişkin hakkının saklı tutulduğuna dair herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülüp sürülmediğinin araştırılması gerekmektedir. Ayrıca, davacı dava dilekçesinde talebinin dayanağını kasko sözleşmelerinde uygulanamayacak olan KTK. 111. maddesi olarak belirtmiştir.2918 sayılı KTK'nin hem işletenleri, hem de onların hukuki sorumluluğunu üzerine alan zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bağlayan emredici nitelikteki 111. maddesinin 1. fıkrasında bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersiz olduğu belirtilmiş 2. fıkrasında ise "Tazminat miktarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir" hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır. Görüldüğü gibi madde, ibranamenin iptali için zarar görene yetersizlik, zarar verene de fahişlik iddiası ile iptal hakkı tanımış, iptal sebebi olarak da objektif bir unsur olarak bu yetersizliğin veya fahişliğin açıkça belli olması halini kabul etmiştir. Bu durumdan anlaşılacağı gibi, maddede aşırı yararlanmayı düzenleyen BK'nin 28. maddesinde öngörülen zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmış olması gibi halleri aranmamış diğer bir deyişle sübjektif unsurlara yer verilmemiş, BK’de öngörülen aşırı yararlanmanın şartları aranmaksızın sadece açıkça yetersizlik veya fahişlik objektif unsurunun yeterli olacağı kabul edilmiştir. Ayrıca, davacı tarafından dava dilekçesinde BK.28. maddeye de dayanılmamıştır. KTK.111. maddenin kasko sözleşmelerinde uygulanamayacağı, davacı tarafından, dava dilekçesinde BK'nin 28. maddesine de dayanılmadığı hususu da dikkate alınarak mutabakatname gereği yapılan 39.000,00 TL'lik ödeme kabul edilirken davacı tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülüp sürülmediğinin araştırılarak ihtirazi kayıt ileri sürülmediyse davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." belirlemesinde bulunmuştur.

Somut olayda, davalı şirkete müracaat üzerine açılan hasar dosyası üzerinden eksper incelemesi ile hasar bedeli için 138.000,00 TL ödemenin █████/2021 tarihinde yapıldığı ve kayıtsız şartsız ibraname düzenlendiği, ödemeye göre TBK’da öngörülen aşırı yararlanmanın şartları aranmaksızın sadece açıkça yetersizlik veya fahişlik objektif unsurunun bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece açıklanan gerekçe doğrultusunda verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacı vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,

4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,

5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.█████/2026