Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, ticari olmayan itirazın iptali davasında görevsizlik sonrası davanın açılmamış sayılması kararına yönelik istinaf değerlendirmesi.
Özet: Kambiyo vasfını yitirmiş senede dayalı itirazın iptali davasında ticaret mahkemesi, davalının tacir olmaması ve uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunmaması nedeniyle görevsizlik kararı vermiş; bu kararın kesinleşmesinin ardından yasal sürede dosyanın görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmemesi üzerine davanın açılmamış sayılmasına hükmetmiş olup, davacı bu kararı usul eksiklikleri ve vekalet ücreti oranına itiraz ederek istinaf etmiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2026NUMARASI : ████████ ESAS ████████ KARARDAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas ████████ karar sayılı ek kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde izetle; müvekkili tarafından davalı borçlu aleyhine ... İcra Dairesi'ne ██████████ esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu kambiyo vasfını yitirmiş █████/2023 tanzim tarihli senedi, davaya konu takipten önce █████/2024 tarihinde ... İcra Dairesi'nin ██████████ esas sayılı icra takibi dosyasına tarafları aynı olamak üzere konu olduğunu, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E ████████ K sayılı dosyasında takibin iptali davasının açıldığını ve takibin iptaline karar verildiğini, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E sayılı dosyasının kararına uyularak ... İcra Dairesi'nin ██████████ esas sayılı dosya üzerinden takip açıldığını, ve davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, müvekkilinin alacağının temini bakımından, yargılama sürecinde mal kaçırma ihtimali göz önüne alınarak davalının adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczine, davalı yanın icra dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, borçlu aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davalı vekili, müvekkilinin avukatlık faaliyeti yürüttüğünü, serbest meslek erbabı olduğunu, müvekkilinin ticari işletmesinin bulunmadığını ve tacir sıfatını taşımadığını, avukatlık faaliyetinin TTK anlamında ticari iş olmadığını, davanın ticari dava niteliğinde olmadığından görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi'nin olduğunu, müvekkilinin senet altındaki imzayı inkar ettiğini, senedin adi senet niteliğinde olduğunu, davalı müvekkili tarafından imzalamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :Yerel mahkemece verilen karar ile; " mahkememizce yargılamaya devam edilebilmesi için davanın ticari dava niteliğinde olması gerektiği, bu haliyle davanın TTK'da düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 4/1. maddesine göre nispi ticari dava kabul edilebilmesi için ise her iki tarafın tacir olmasının ve ticari işletmelerinden doğan bir uyuşmazlığın mevcut olmasının gerektiği, davalının tacir olmadığının sabit olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın tarafların ticari işletmelerinden kaynaklanmadığı, ayrıca davaya konu icra takibinin kambiyo vasfı bulunmayan senede dayalı olarak ilamsız icra takibi olduğu ve 6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 11.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemelere göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşılmakla 6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nın 115/2 maddesi gereğince davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, görevli ve yetkili mahkemenin Adana Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna" şeklinde karar verilmiştir. Yerel mahkemenin █████/2026 tarih ve ████████ esas sayılı ek kararı ile;" 10.02.2026 tarihinde verilen görevsizlik kararının kanun yollarına başvurulmayarak 24.03.2026 tarihinde kesinleştiği, kanunda öngörülen 2 haftalık kesin süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi hususunda herhangi bir müracaatta bulunulmadığı anlaşılmakla, HMK'nun 20/1-son cümlesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına" şeklinde karar verilmiştir.DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; dosya görevli mahkemeye gönderilmediğini, herhangi bir ön inceleme duruşması yapılmadığını ve ön inceleme tutanağının imzalanmadığını, bu aşamada davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini karşı taraf lehine hükmedilecek vekalet ücretinin tam değil yarı oranında hesaplanması gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasını beyan etmiştir. DELİLLER :Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı. GEREKÇE :Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalı aleyhine senede dayalı icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafından haksız olarak takibe itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiş olup, davalı ise davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Neticede mahkemece yazılı gerekçeyle görevsizlik kararı verilmiş olup, süresi içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine ilişkin talepte bulunulmadığından █████/2026 tarihli ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İşbu ek karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Bilindiği gibi yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7. maddesinde "Ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar; davanın nakli, davanın açılmamış sayılması yahut görevsizlik veya yetkisizlik kararı verildikten sonra başka bir mahkemede yargılamaya devam edilmemesi durumunda bu Tarifede yazılı ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur. Şu kadar ki, davanın görüldüğü mahkemeye göre hükmolunacak avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemez" hükmü yer almaktadır.Somut olayda; her ne kadar görevsizlik kararından sonra süresi içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine ilişkin talepte bulunulmadığından █████/2026 tarihli ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına dair verilen ek karar usule uygun olsa da, mahkemece hiç duruşma yapılmadan evrak üzerinden görevsizlik kararı verilmiş olup, bu sebeple AAÜT'nin 7. maddesi uyarınca tarifede belirtilen ücretin yarısına hükmedilmesi gerekirken, tarifedeki vekalet ücretinin tamamına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı vekilinin bu sebeple istinaf talebinde haklı olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına, yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına ve davanın açılmamış sayılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2)-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b/2. maddesi uyarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas ████████ karar sayılı EK KARARININ KALDIRILMASINA,3-HMK'nın 353/1-b-3 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,4)-6100 sayılı HMK'nın 20/1. maddesi uyarınca DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, a)-Alınması gereken 732,00.TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.069,80.TL harçtan mahsubu ile fazlaca alınan 337,80.TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya İADESİNE, b)-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, c)-7)-Davalı vekille temsil edildiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT'nin 7. maddesinin 1. bendine göre 22.500,00.TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,ç)-Arabuluculuk Bürosu tarafından T.C. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenmesine karar verilen 4.600,00.TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek HAZİNEYE İRAT KAYDINA, d)-Bu hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının taraflara adesine,İstinaf incelemesi yönünden;1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacıdan peşin alınan 732,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,2)-6100 sayılı HMK'nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 2.002,00.TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı, 540,00.TL dosya gönderme ücreti,60,00.TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.602,00.TL istinaf yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince istinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,5)-HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır