Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin hizmet alım sözleşmesi gereği ödenen işçi alacağı için alt işverenlerden rücuen tazminat talebine dair gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, ana işverenin, alt işverenlerin çalışanı olan bir işçiye ödemek zorunda kaldığı işçilik alacakları tutarını, aralarındaki hizmet alım sözleşmeleri ve iş kanunundan kaynaklanan müteselsil sorumluluk temelinde rücu hakkını kullanarak davalı alt işverenlerden yasal faiziyle birlikte geri talep etmesinden ibaret olup, mahkeme sürecinde sunulan bilirkişi raporları her bir davalı şirketin ödemesi gereken rücu miktarını ve sorumluluk oranlarını detaylı olarak belirlemiştir.
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... VEKİLLERİ : ...DAVALI : 1- ... VEKİLLERİ : ...DAVALILAR : 2- ... 3- ... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 26.05.2016KARAR TARİHİ : 15.02.2024GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların müvekkillerinden iş alan ihale yüklenicileri olduğunu, davalılar çalışanı olan dava dışı İşçi ...' ün Adana 4. İş Mahkemesinin 2014/... E 2015/... K sayılı dosyası ile müvekkillerine karşı dava açtığını, mahkemenin açılan dava ile ilgili olarak kararı neticesinde, kararın Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2015/... E sayılı dosyasına konu edildiğini, müvekkilleri tarafından icra dosyasına 13.01.2016 tarihinde toplam 45.218,01-TL ödeme yapıldığını, iş bu ödemenin davalılar sorumluluğunda olduğunu, bu sebeplerle 45.218,01-TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİDavalı ... ... A.Ş. vekili mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde, davacı müvekkilleri tarafından dava dışı işçiye hakedilen tüm tazminatlarının ödendiğini çalışma ücret döneminin müvekkilleri yanında çalışma dönemini kapsamadığını, kabul anlamına gelmemekle müvekkilleri sorumluluğu kabul edilse dahi ancak hesaplanan tutarın %50'sinin davacı tarafça talepte bulunulabileceğini bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir.Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/... E. 2018/... K. sayılı dosyası görevsizlik kararı nedeniyle mahkememize tevzi edilmiş olduğu görüldü. Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan davalı şirketlerle imzalanan sözleşme ve şartnameleri içerir bir adet CD mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Adana 4. İş Mahkemesine ait 2014/... esas ve 2015/... karar sayılı ilamı mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Davacı vekili tarafından rücu tazminat komisyon kararının mahkememiz dosyasına sunduğu ve dosya arasına alındığı görüldü. Bilirkişi ... 'ya ait 17.05.2020 tarihli raporunda; 13.01.2016 tarihinde 45.218,01-TL ödeme nedeniyle; ..., ..., ... dönemlerinin talep dışı bırakıldığı, davalı ... ... A.Ş'nin ödeme belgesi sunmuş olması nedeniyle hesap dışı bırakıldığı, ... ... A.Ş'nin 6.562,54-TL, davalı ... Bil. ... A.Ş'nin 2.973,57-TL rücu hakkı bulunduğu, geride kalan kısmın davacı üzerinde bırakılması gerektiği yönünde rapor sunulmuştur. Bilirkişi ...'ya ait 14.07.2021 tarihli ek 1 raporunda; genel değerlendirmeler doğrultusunda mevcut deliller ışığında kök raporda değiştirilmesi gereken hususlar bulunmadığı yönünde ek rapor sunulmuştur. Bilirkişi ...'ya ait 11.10.2022 tarihli ek 2 raporunda; 13.01.2016 tarihinde 45.218,01-TL ödeme nedeniyle; FİRMATAM NİPETTEYARI NİSPETTE ... BİLGİSAYAR ... LTD. ŞTİ.7.225,41-TL3.612,71-TL...10.583,62-TL ... BİL. ... LTD. ŞTİ.17.631,98-TL8.815,99-TL... BİL. ... A.Ş3.540,14-TL 38.981,15-TL Rücu miktarı bulunduğu hesaplanmış olup, geriye kalan miktarın bağlantı kurulamadığını ... nezdinde geçen çalışmaya dair miktar olduğu yönünde rapor sunulmuştur. Bilirkişi ... 'e ait 27.12.2022 tarihli raporunda; ¸... Bilgisayar .... A.Ş'den 24.559,31-TL... ... A.Ş'den 3.859,12-TL... Bilgisayar .... A.Ş.'den 10.500,43-TL Davalılardan dava öncesi rücu talebi tespit edilemediğini, davalılar ... ... A.Ş.ve ... ... A.Ş. İş mahkemesi dosyasında ihbar olunan olarak bulunmakta olup bu davalılar yönünden faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi olan 14.01.2016 olabileceği, diğer davalı ... ... A.Ş.yönünden faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceği yönünde rapor sunulmuştur. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve █████████ E.-█████████ K.). Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı kurum ile davalı şirketler arasında ihale yolu ile hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, alt işverenler nezdinde çalışan dava dışı işçi ... tarafından üst işveren olan ... aleyhine Adana 4. İş Mahkemesinin 2014/... E 2015/... K sayılı dosyası ile işçilik alacağının tahsili talepli açılan dava neticesinde verilen kararın Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas sayılı dosyası ile ilamlı takibe konu edildiği, davacı kurum tarafından icra dosyasına 13.01.2016 tarihinde toplam 45.218,01 TL ödeme yapıldığı, işbu davanın ise yapılan 45.218,01 TL'ye istinaden rücuen alacak davası olduğu anlaşılmıştır.Dava dışı işçi ...'ün işçilik alacağı nedneiyle ilamlı icra takibi başlatması nedeniyle davacı kurumca 45.218,01 TL'nin takip dosyasına ödendiği, davacı kurumun davalı şirketler ile ihale şartları dahilinde hizmet alım sözleşmesi akdettiği, her ne kadar iş akdi yüklenici ile işçi arasında yapılmış ve SGK kayıtları da bu hususu doğrulamakta ise de; işveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu kuşkusuz olup, üst işveren ile alt işverenler arasındaki rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Böylelikle, celp olunan SGK kayıtları da dikkate alınarak dava dışı işçi ...'ün davalı alt işverenler nezdindeki çalışma süreleri karşılığı davacı kurumun davalılardan talep edebileceği rücuen alacak miktarı ... Bilgisayar...A.Ş. yönünden 24.559,31 TL, ......A.Ş yönünden 4.294,29 TL ve ... Bilgisayar A.Ş yönünden 10.500,43 TL olduğu; dava dışı işçi tarafından Adana 4. İş Mahkemesinin 2014/... E 2015/... K sayılı dava dosyasında davalılar ... ... A.Ş.ve ... ... A.Ş.'ye ihbar olunduğu ve bu davalılar yönünden faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi olan 14.01.2016 olabileceği, diğer davalı ... ... A.Ş.yönünden ihbar ya da rücuya ilişkin bildirimde bulunulmadığından faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceği anlaşılmıştır. Her ne kadar karar celsesi duruşma zaptında davalılardan ... ... A.Ş yönünden de █████/2016 tarihinden itibaren faiz işiletilmesi zabıtta yer almış ise de yukarıda anılan gerekçeye istinaden sehven yazıldığı ve faizin dava tarihinden itibaren talep olunabileceği anlaşılmakla hükmün 1 no'lu fıkrasında ......A.Ş yönünden sehven belirtilen faiz başlangıç tarihi dava tarihi olarak tashih olunmuştur. Davacı ve davalılar tacir kişilerden olup, ticari iş nedeniyle tacirler arası alacaklarda avans faizi talep olunabileceğinden talep olunacak faiz türü avans faizi olup; davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine ilişkin aşağıda yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;24.559,31 TL'nin █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... BİLGİSAYAR SİS. İLTŞ. YAZ. DON. İNŞ. MÜTH. SAN. TİC.A.Ş'den,4.294,29 TL 'nin █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... TEKNOLOJİLERİ SAN VE TİC A.Ş.'den,10.500,43 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... BİLGİYAR SİS. SAN. TİC. A.Ş.'denAyrı ayrı alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,2-Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 1.667,65-TL den peşin alınan 772,22-TL harcın mahsubu ile bakiye 905,43-TL harcın davalılardan ... BİLGİSAYAR SİS. İLTŞ. YAZ. DON. İNŞ. MÜTH. SAN. TİC.A.Ş'den tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 772,22-TL peşin harcın davalılardan ... BİLGİSAYAR SİS. İLTŞ. YAZ. DON. İNŞ. MÜTH. SAN. TİC.A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine, 4-Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 293,...-TL'nin davalılardan ... TEKNOLOJİLERİ SAN VE TİC A.Ş.'den alınarak hazineye irad kaydına, 5-Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 717,29-TL harcın davalılardan ... BİLGİYAR SİS. SAN. TİC. A.Ş.'den alınarak hazineye irad kaydına,6-AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan ... BİLGİSAYAR SİS. İLTŞ. YAZ. DON. İNŞ. MÜTH. SAN. TİC.A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine, 7-AAÜT gereğince hesaplanan 10.500,43-TL vekalet ücretinin davalılardan ... BİLGİYAR SİS. SAN. TİC. A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine, 8-AAÜT gereğince hesaplanan 4.294,29-TL vekalet ücretinin davalılardan ... TEKNOLOJİLERİ SAN VE TİC A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine, 9-Reddedilen kısım yönünden AAÜT gereğince hesaplanan 5.863,98-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılardan ... BİLGİYAR SİS. SAN. TİC. A.Ş.'ye ödenmesine,10-Davacının yapmış olduğu 3.081,70-TL yargılama giderinden kabul ve red oranları göz önünde bulundurularak 1.673,76-TL'nin davalılardan ... BİLGİSAYAR SİS. İLTŞ. YAZ. DON. İNŞ. MÜTH. SAN. TİC.A.Ş'den, 292,66-TL'nin davalılardan ... TEKNOLOJİLERİ SAN VE TİC A.Ş.'den, 715,62-TL'nin davalılardan ... BİLGİYAR SİS. SAN. TİC. A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına, 11-Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise PTT aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına ),Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, dava müddeabihi ve davacı yönünden davanın reddolunan kısmı, her bir davalı yönünden ise davanın kabul olunan kısmına ilişkin miktarı itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. █████/2024 Katip ... e- imzalıdır Hakim ... e- imzalıdır