Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde çimento fabrikası enerji iletim tesisi yatırım bedeli ile bağlantı anlaşmasından kaynaklanan menfi ve müspet zararların tahsili davası.
Özet: Davacı şirket, çimento fabrikasının enerji ihtiyacını karşılamak üzere davalı adına tesis ettiği iletim hattının bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları kapsamında geri ödenmesi gereken yatırım bedelinin ve oluşan zararların, davalı tarafından faturalardan mahsup edilmeyerek ve gerekli işlemlerin tamamlanmayarak müvekkilinin mağdur edilmesi üzerine, bu bedellerin ticari avans faiziyle birlikte tahsili talebiyle dava açmış, davalı idari yargı ve zamanaşımı itirazlarında bulunsa da mahkeme hukuki uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklandığına hükmederek bilirkişi incelemesi yaptırmış ve bilirkişi davalının finansman yetersizliği durumunda yatırımın kullanıcı tarafından yapılıp geri ödenmesi gerektiğini belirtmiştir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"GEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili tarafından .... ilçesinde tesis edilen çimento fabrikası tesislerinin 40 MW'lik enerji ihtiyacının iletim sisteminden karşılanmasını teminen davalı ile █████/2018 tarihli Bağlantı Anlaşması ve █████/2020 tarihli Sistem Kullanım Anlaşması imzalandığını, ....'nin geçici kabulünün █████/2021 tarihinde yapıldığını, bağlantı anlaşması kapsamında, davalı şirket adına tesis edilen iletim tesisinin geri ödeme işlemleri için müvekkili davacı şirket tarafından davalı ...'a █████/2021 tarihinde başvurulduğunu, ardından █████/2022 tarihinde, yatırım tutarının hesaplanarak, müvekkiline kesilen faturalardan mevzuata uygun şekilde mahsup edilmesinin ihtaren bildirildiğini, sözleşme kapsamında yatırım tutarlarının hesaplanıp iletim hattı için fatura kesilerek davalı tarafından müvekkiline her ay gönderilen iletim hattı faturasından mahsup edilmesi gerekmekte iken yapılmadığını ve müvekkilinin peşinen ödediği ve iade alamadığı yatırım bedeli dolayısıyla büyük zarara uğradığını, bu işlemlerin yapılmaması sebebi ile her ay müvekkili firmadan mahsup etmesi gereken ve ancak davalı tarafından gerekli işlemleri yapılamamış bebeli ile mahsubu yapılamayan tutarların son derece fahiş olduğunu, müvekkilinin hattın devrini yapmaya hazır olduğu halde davalının gereken işlemleri tamamlamadığı belirterek ... 40 MW TM'nin yatırım tutarı ve iletim hattı bedellerinin, davalı yanın sorumluluğu kapsamında, ödeme gününden itibaren günümüz koşularına denkleştirilmiş bedeli ile müvekkili firmanın tüm zarar bedellerinin menfi ve müspet zararlarının belirlenmesini ve 2.000.000,00 TL'nin ticari avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili █████/2025 tarihli talep açıklama dilekçesinde, müvekkilinin ... 40 MW TM nin yatırım tutarı ve iletim hattı bedellerinin, davalı yanın sorumluluğu kapsamında, ödeme gününden itibaren günümüz koşullarına denkleştirilmiş bedelinin/ticari avans faizi ve tüm ferilerinin belirlenmesi ile müvekkil firmaya ödenmesine yönelik talebi için şimdilik; 1.970.000,00 TL; davalı yanın iletim hattını devralmaması sebebi ile söz konusu iletim hattı müvekkil adına göründüğünden, hat üzerinde oluşan her türlü zarar ile iş bu hat sebebi ile 3. kişilerin uğradığı zararlar için şimdilik 15.000,00 TL; ayrıca hattın bakımları da müvekkili firma tarafından yaptırılmak zorunda kalındığından masraflar için şimdilik 5.000,00 TL; müvekkilden haksız tahsil edilen iletim bedellerinden sabit sistem kullanım bedelleri sebebi ile müvekkilimin bu bedelleri kullanmaktan mahrum kalması sebebi ile uğradığı zarar için şimdilik 10.000,00 TL'nin tahsilinin talep edildiği belirtilmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, idari yargı yolu itirazında bulunduklarını, iki yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, bağlantı anlaşması kapsamında tesisleri gerçekleştirilen iletim varlıklarının ödenme yöntemini kapsayan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi'nde iptal davaları sebebiyle mevzuatta değişiklik yapıldığından, yapılan değişiklikler için hesaplama programının en kısa sürede yapılacağını, taraflar arasındaki anlaşma ve yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre geri ödemeye esas yatırım tutarı, kurul kararıyla onaylanan yürürlükteki metodolojiye göre hesaplanarak ödendiğini, fiili yatırım tutarının hesaplamada esas alınması gerektiği yönündeki iddiaların hukuka aykırı olduğunu, talep edilen faizin türüne, oranına ve başlangıç tarihine itiraz ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER VE GEREKÇE :Dava, bağlantı anlaşması kapsamında davalı adına tesis edilen iletim sisteminin yatırım tutarının, ayrıca menfi ve müspet zararların tahsili istemine ilişkindir. Davalı vekili yargı yolu itirazında bulunmuş ise de, dava konusu uyuşmazlık sözleşme ilişkisinden kaynaklandığından itibar edilmemiştir. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; davalı ...'ın yeterli finansmanı bulunmadığı ve/veya ihtiyaç duyulan projenin yatırım programında bulunmadığı, aciliyet gerektiren durumlarda sisteme bağlantı için gerekli yatırımın, bizzat üretim santrali veya işbu davada olduğu gibi tüketim sistemi olan kullanıcıya bir alternatif olarak sunularak kabul edildiği takdirde kullanıcı tarafından yapıldığı, sonrasında da şebeke işletmecisi tarafından tesisi kuran ve/veya maliyetini karşılayan kullanıcıya onaylı metedoloji çerçevesinde yatırım bedelinin hesaplanarak geri ödendiği, taraflar arasında █████/2018 tarihinde, davacı şirkete ait .... ihtiyaç duyduğu 40 MW'lik elektrik enerjisi ihtiyacının karşılanması için, İletim Sistemine Bağlantı Anlaşmasının imzalandığı ve davacı şirket tesisi olan çimento tesislerinin ....'ye bağlanabilmesi için 1 adet 150 KW'lık hat fiderinin donatılarak geçici kabulünün █████/2021 tarihinde yapıldığı Bağlantı anlaşmasında yer almayan 154 KV2X 1272 MCM (OPGW'li) karakteristikli ...'nin anlaşmaya ilave edilebilmesi adına taraflar arasında █████/2024 tarihinde imzalanan ek protokol imzalandığı, sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit metodolojisinin onaylanmasına ilişkin █████/2016 tarihli ve .... sayılı Kurul Kararının .... tarafından █████/2021 tarihli ve .... sayılı kararıyla iptaline karar verildiği, ... iptal kararı üzerine karardaki gerekçeler doğrultusunda yeniden Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi düzenlenerek ...'nın █████/2021 tarihli ve 31689 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, davalı ... tarafından davacıya hitaben █████/2024 tarih ve .... sayılı yazısı ile davacıya ödenecek yatırım tutarının, Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi çerçevesinde 11.540.732,34 TL olarak hesaplandığının bildirildiği, davacı tarafından █████/2024 tarihli ve .... yevmiye numaralı ihtarname ile ihtirazı kayıtla kabul edildiği, davacının talep edebileceği yatırım tutarının, taraflar arasında yapılan █████/2018 tarihli bağlantı anlaşması, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 8/5 maddesi, █████/2018 tarihli bağlantı anlaşması, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 20. maddesi ve Yargıtay uygulamaları dikkate alındığında ...'nın █████/2021 tarih ve 10607 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan ve █████/2021 tarih ve 31689 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni metodolojiye göre hesaplanıp ödenmesi gerekeceği hususunun mahkemenin takdirinde bulunduğu, davalı tarafından bilgisayar programı ile 11.540.732,34 TL olarak hesaplanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarının denetlenebilmesi için, davalı tarafından hesaplamaya esas alınan tüm donelerin dayanak belgeleri ile fiile durum tespit tutanaklarının, ...'na ait faturaların tamamının ve hakediş imalat sayfalarının dosyaya sunulması gerektiği belirtilmiştir. Taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine bilirkişi heyetine SMMM bilirkişi eklenip temin edilen kayıtlar sonrası düzenlenen █████/2025 tarihli ek raporda özetle; sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi'nin ... 'nin █████/2021 tarihli ve .... sayılı kararıyla iptal edildiği, Bağlantı Anlaşmasının md.23 hükümlerinde "Bu anlaşmanın yürürlük tarihinden soraki mevzuat değişiklikleri taraflar için bağlayıcıdır" hükmünün bulunduğu, ... tarafından iptal edilen metodoloji sonrası yeni mevzuatın davacı için bağlayıcı olduğu, mevcut metodolojinin █████/2021 tarih ve 31689 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, yeni Metodolojinin Hesaplama Yöntemi başlıklı 5. Maddesinde "hesaplamanın temelinin emsal ... kilometrik birim fiyatının gerçekleşen ... uzunluğu ile çarpılmasına dayalı olduğu" belirtilerek formülle özetlendiği, formülasyonun uzun, detaylı ve çok sayıda veriye ihtiyaç olması sebebiyle bir bilgisayar programı vasıtasıyla hesaplama yapılması gerektiği, bu amaçla davalı tarafından modüllerden oluşan bir hesaplama yazılımı gerçekleştirildiği, taraflar arasında █████/2024 tarihinde imzalanan Ek Protokol ile ... fiili durumunun ve karakteristiğin net olarak belirlendiği, formülasyonun uzun ve detaylı olması sebebiyle bir bilgisayar programı vasıtasıyla hesaplama yapılmasına ihtiyaç bulunduğu, geri ödemeye esas yatırım bedelinin belirlenmesi için gerekli fiili durum tespitinin █████/2024 tarihinde yapılarak hesaplamanın da █████/2024 tarihinde davacıya bildirildiği, davacı şirket tarafından █████/2021 tarihi itibariyle dekontlarla toplam 18.450,95 TL ödeme yapıldığı, zarar-ziyana ilişkin belgelerin davalı kuruma gönderildiği, davacı şirket ve ... yapımcısı yüklenicisi ...firması arasında █████/2019 tarihinde imzalanmış sözleşmenin 11/2 maddesi hükmü gereğince bu bedellerin yüklenicinin sözleşme fiyatına dahil olduğu, bu bedellerle ilgili davacı şirket taleplerinin uygun olmadığı, davacı şirket tarafından bir liste olarak kaydedilmiş fatura tutarları üzerinden ayrıştırma yapılmasının mümkün olmadığı, .... tarafından düzenlenmiş faturaların denetlenebilir olmadığı değerlendirilmekle birlikte mevcut halleriyle, hesaplamaya dahil edildiği ve davacı tarafından yapılan harcamalarla geri ödemeye esas yatırım bedelinin % 40 KDV tevkifatı sonrası geçici kabul tarihi olan █████/2021 tarihi itibariyle 13.860.551,21 TL olarak hesaplandığı, davacı şirket tarafından bağlantı anlaşması kapsamında tesis edilen ...'nın ve tesislerin bakım onarımına ilişkin olarak harcama yapıldığı öne sürülmekte olup, dosya kapsamında bakım onarıma ilişkin herhangi bir harcama belgesi / sözleşme veya davalı ...'a yapılan enerji kesimi başavurusu veya ....tarafından verilmiş çalışma izin onayı gibi bir izin / bildirim bulunmadığı, bu bedele ilişkin talebin uygun olmadığı, iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim tarifelerinin, ... tarafından her yıl belirlenip onaylandığı, bu tarifelerin belirlenmesinde ve uygulanmasında izlenen yöntemin İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi ile açıklandığı, iletim sistemini kullanan tüm üretici ve tüketicilere kendi coğrafi bölgelerine (tarife bölgesi) karşılık gelen tarifeler uygulanmakta olduğundan davacının bu bedellerle ilgili talep ve itirazların uygun olmadığı, davalı kurum tarafından geri ödemeye esas yatırım bedelinin hesaplanmasında metodoloji ile taraflar arasındaki bağlantı anlaşması ile geçici kabul tarihi arasında .... göre ihale edilerek sözlemesi yapılan 15 adet emsal sözleşmeyle belirlenen parametrelerin ve coğrafi konum katsayısının kullanılarak % 40 tevkifat kesintisi sonucu KDV dahil toplam 12.925.620,22 TL hesaplandığı, yapılan hesaplamada kullanılan parametrelerin metodolojiye uygun olduğu, .... tarafından kararı gerçekçesi doğrultusunda yapılan kararlaştırmalar sonucunda; davacı kayıtlarıyla hesaplanan davalı kurum tarafından hesaplanan 13.860.551,21 TL. - 12.925b620,22 TL = 934.930,99 TL fark tutar olarak hesaplandığı, davacı tarafından rekabet koşullarında teklif alınmadığı, dava dışı ... hak edişlerinde teklif birim fiyatı dışında ödemeler bulunduğu, .... tarafından düzenlenmiş faturaların denetlenebilir ve ayrıştırılabilir durumda olmadığı, davacının iştigal konusu olan çimento üretiminde ticari faaliyetinde bulunabilmek için kendi faydası / faydaları doğrultusunda hattın yapımını üstlendiği, davacı şirket tarafından yapılan harcamalarda kamu yararı ve rekabet şartlarının oluşmadığı, ... kararında bahsedildiği şekilde teknik ve ekonomik anlamda rekabetçi koşulların gerçekleşmediği, davalı ...'ın ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na tabi bir teşekkül olarak, ihtiyacı olan mal veya hizmetlerin alınması amacıyla Kamu İhale Kanunu'na uygun şekilde ihale edip sözleşme yapmak zorunda olduğu, 4734 sayılı Kanun'un 5. Madde hükümlerinde yer alan temel ilkelerle kamu kaynak ve harcamalarının hem teknik hem de finansal açıdan yönetimi söz konusu olup, denetim mekanizmalarıyla da kamu yararı ve hizmetin gerekleri çerçevesinde davalı ... tarafından yürütülen .... ihale sürecinin tam zamanlı bir iş olduğu, davalı kurumun bu alanda mesleki yeterlilik, kariyer, deneyim ve uzmanlıkla teknik birikimle yapısal bir sermaye ile hizmetin gereklerine değer katacak, kamu, yatırımca, tedarikçi / distribütor ilişkileri bazında bir sermayeye ve sosyal yeterliliğe sahip olduğu, kamu yararı ve hizmet gereklerine katkı sağlayacak entellektüel sermayesinin bulunduğu, davacı kayıtları ile █████/2021 tarihi itibariyle 934.930,99 TL olarak hesaplanan fark bedelinin sadece 2021 yılı karı ile karşılaştırılması sonucu, fayda / masraf = 1.015.447,18 / 934.930,99 = 1,08 sonucuna ulaşıldığı, █████/2018 tarihli bağlantı anlaşması ile davacı şirket tarafından üstlenilen hatlarla şirketin ticari faaliyetinde projenin davacı için artımlı değer ürettiği, bu bedelle ilişkin olarak davacının menfi veya müspet zarar talebinin uygun olmadığı, taraflar arasında █████/2018 tarihinde imzalanan Bağlantı Anlaşmasının 23 maddesi hükümlerinde "bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonraki mevzuat değişiklikleri taraflar için bağlayıcıdır" hükmü bulunmakta olup, .... tarafından iptal edilen metodoloji sonrası yeni mevzuatın davacı için bağlayıcı olduğu, taraflar arasındaki Bağlantı Anlaşmasının davacı şirket tarafından ihtirazi kayıtsız imzalandığı tarihin █████/2018 tarihi olduğu, tesisin geçici kabulünün █████/2021 tarihinde yapıldığı ve davacı şirketin ihtirazi kaydının bulunmadığı geçici kabulün █████/2021 tarihinde davalı kurum tarafından onaylandığı, taraflar arasında █████/2024 tarihinde Ek Protokol imzalanarak gerçekleşen hattın karakteristik bilgilerinin fiili durum tespit tutanağı ile net olarak kayıt altına alındığı, işbu protokolle geri ödemeye esas bağlantı yatırımının bedelinin belirlenmesi için gereken hat karakteristiklerin fiili durumunun belirlendiği, protokolde davacının ihtirazi kaydının bulunmadığı, █████/2024 tarihinde davalı kurum tarafından geri ödemeye esas yatırım bedelinin hesaplandığı, bu durumda davacının ticari avans faizi , gecikme faizi taleplerinin uygun olmadığı açıklanmıştır. Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında █████/2018 tarihinde davacı şirkete ait .... Tesislerinin ihtiyaç duyduğu 40 MW'lik elektrik enerjisi ihtiyacının karşılanması için, İletim Sistemine Bağlantı Anlaşması İmzalandığı ve davacı şirket tesisi olan çimento tesislerinin ....'ye bağlanabilmesi için hat fideri donatılarak █████/2021 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı, .... fiili durumunun ve karakteristiğin net olarak █████/2024 tarihli Ek Protokol ile belirlendiği, Bağlantı Anlaşmasında gerçekleşen yatırım tutarının, ... tarafından onaylanan "Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım tutarı Tespit Metodoloji" çerçevesinde hesaplanacağı ve 23. Maddesinde "bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonraki değişiklikler taraflar için bağlayıcıdır" hususlarının kararlaştırıldığı, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunun metodolojinin .... tarafından █████/2021 tarihli ve .... sayılı kararı ile iptal edildiği, yeni metodolojinin █████/2021 tarih ve 31689 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, metodolojide yer alan formülasyonun uzun, detaylı ve çok sayıda veriye ihtiyaç olması sebebiyle bir bilgisayar programı vasıtasıyla hesaplama yapılması gerektiği, bu amaçla davalı tarafından modüllerden oluşan bir hesaplama yazılımı gerçekleştirildiği, █████/2024 tarihli Ek Protokol ile ... fiili durum ve net olarak belirlediğinden geri ödemeye esas yatırım bedelinin bu tarih itibariyle hesaplanarak davacının borçlarından mahsup edilip Aralık 2024 itibariyle, mahsuplaşma işleminin tamamlandığı, geri ödemeye esas yatırım bedelinin hesaplanmasındaki gecikme nedeniyle davalıya yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı, yatırım bedeli yönünden davanın erken açıldığı, diğer zararların kanıtlanamadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, davalı yararına davanın erken açılan yatırım bedeli yönünden maktu vekalet ücreti, reddedilen diğer kısım yönünden nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;Davanın REDDİNE, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca peşin yatırılan 34.155,00 TL harçtan, 615,40 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile fazla alınan 33.539,60 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Davalı vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 60.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE, Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,Dair, Davacı Vekili Av. .... ile Davalı Vekili Av. ....'nin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde .... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere, oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2025Başkan .... Üye .... Üye .... Katip ....