İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, çeke dayalı ihtiyati hacizde yetkisizlik gerekçesiyle kaldırılan hacze karşı yapılan istinaf başvurusunu değerlendiren kararı.
Özet: Karşılıksız bir çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, ilk derece mahkemesinin borçlunun ikametgahı ve muhatap banka şubesinin Karsta bulunması gerekçesiyle İstanbul mahkemelerinin yetkisiz olduğuna karar verip ihtiyati haczi kaldırması üzerine, alacaklı taraf, Yargıtayın ibraz sonrası çek borcunun "götürülecek borç" niteliği kazanarak yetki kurallarını değiştirdiğine dair içtihadına atıfla bu kararı istinaf etmiş ve dosya Bölge Adliye Mahkemesince aynı içtihat doğrultusunda incelenmeye başlanmıştır.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO:████████ EsasKARAR NO:█████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2026 (Ek karar)NUMARASI:████████ D.İş, ████████ KararDAVANIN KONUSU:İhtiyati Haciz (Finans)KARAR TARİHİ:█████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İHTİYATİ HACİZ TALEBİ:İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ...bank Bankası ... Şubesi, ... çek numaralı, █████/2026 tarihli 800.000-TL miktarlı bir adet çekten alacağının mevcut olduğunu, çek vadesinde ve tutarında ödenmediğini beyanla, borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.İHTİYATİ HACİZ KARARI:İlk derece mahkemesince █████/2026 tarihli ara karar ile; talep dilekçesi ve belge asılları ile tüm dosya kapsamına göre; talebin İİK'nın 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu gerekçesiyle, talebin kabulü ile, alacaklının iddia ettiği alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.İHTİYATİ HACZE İTİRAZ:İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili itiraz dilekçesinde; müvekkilinin adresinin Kars olduğunu, İİK'nın 258 ve 50. yollamasıyla HMK uyarınca ihtiyati haciz kararı verebilmeye yetkili mahkemenin borçlunun yerleşim yeri ve ödeme yeri olduğunu, İstanbul Mahkemelerinin yetkisiz bulunduğunu, yetkili Mahkemenin Kars mahkemeleri olduğunu, ihtiyati hacze konu olan çekin, müvekkil tarafından dava dışı ...’a hatır çeki mahiyetinde verildiğini, çeklerin verilmesine dayanak teşkil eden gerçek bir ticari ilişki veya mal/hizmet alımı bulunmamadığını, alacaklı faktoring şirketi, çekin bedelsiz olduğunu ve temel ilişkinin sakatlığını bilebilecek durumda olduğunu, 6361 sayılı Kanun uyarınca faturaya dayalı gerçek bir mal veya hizmet satışından doğduğuna dair tevsik edici belgeleri kontrol etmekle yükümlü olduğunu, bu yükümlülüğe aykırı hareket eden alacaklının, iyiniyetli hamil sıfatını kazanamayacağını, söz konusu çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti amacıyla menfi tespit davası açıldığını ileri sürerek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İHTİYATİ HACZE İTİRAZIN KABULÜ KARARI:İlk derece mahkemesince █████/2026 tarihli ara karar ile; ihtiyati haciz talebine dayanak belgesi çek olup, ihtiyati haciz talebi yönünden yetkinin; çekin keşide yerine, muhatap banka adresine ve borçlunun yerleşim yerine göre belirlenmesi gerektiği, çekin bankaya ibrazı ile götürülecek borç haline dönüştüğünü ileri sürmüşse de; çekin bankaya ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu bulunmadığı, çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı bulunmadığı, borcun halen aranılacak borç olduğu, ihtiyati hacze konu çekte ise muhatap bankanın bulunduğu yerin, çekin keşide yerinin ve borçluların yerleşim yerinin Kars olduğu anlaşıldığından Mahkemenin yetkili olmadığı gerekçesiyle, borçlu ... aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.İSTİNAF İSTEMİ:İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece yetki itirazının kabulüne karar verilmişse de, bu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğu, ekte sundukları Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2025 tarihli, █████████ E. ve █████████ K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı ile kesin olarak ortaya konulduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.GEREKÇE:Talep ihtiyati hacze ilişkindir.Dairemiz önüne gelen somut uyuşmazlık ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair █████/2026 tarihli ara karara ilişkindir. Karar, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; ihtiyati haciz talebinin dayanağı çeke ilişkin olup, itiraz eden tarafından mahkemenin yetkisine ve sair hususlarda ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiş, ilk derece mahkemesince sair itirazlar incelenmeksizin yetki yönünden itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.Yargıtay 11. HD’nin █████/2025 tarihli Bölge Adliye Mahkemeleri Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK’nun 89/1. maddesi hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hale geleceğinin kabulü gerektiğinden, kararı veren İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olup, ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itiraz edenlerin yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Ayrıca ek kararda ihtiyati hacze itiraz edenin sadece yetki itirazına yer verilip, diğer itiraz sebeplerinin yazılmaması da doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenle, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesinin █████/2026 tarihli ek kararının kaldırılmasına, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin, ihtiyati haciz kararına itirazına konu diğer hususlar hakkında karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ D.İş ████████ Karar sayılı █████/2026 tarihli Ek Kararının KALDIRILMASINA,3-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde, ... vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazına konu diğer hususlar hakkında karar verilmek üzere yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde ihtiyati haciz talep edene iadesine, 5-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararla birlikte değerlendirilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.█████/2026