ticari nitelikteki güvenlik hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, ödenmeyen işçilik alacakları nedeniyle duran takip hakkında istinaf kararı.

Ticari nitelikteki güvenlik hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, ödenmeyen işçilik alacakları nedeniyle duran takip hakkında istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, bir güvenlik hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasını özetlemektedir; davacı güvenlik şirketi, davalı okuldan tamamladığı hizmet karşılığı muaccel hale gelen fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken; davalı okul, sözleşme ekindeki teknik şartnameler uyarınca davacının kendi işçilerine ödemesi gereken işçilik hak ve alacaklarını (kıdem, ihbar, yıllık izin vb.) ödemediğini, bu bedelleri kendisinden tahsil etmesine rağmen işçilerine aktarmadığını ve bu nedenle icra takip tarihi itibarıyla davacıya muaccel bir borcunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir; ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporunda davacının alacaklı olduğu tespit edilse de, taraflar arasındaki sözleşmesel yükümlülükler ve işçilik alacakları konusundaki savunmaları dikkate alarak bir karar vermiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: ████████

KARAR NO: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2021

NUMARASI: █████████ Esas - ████████ Karar

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: █████/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen 01.08.2015 tarihli Güvenlik Hizmet Sözleşmesine göre, müvekkili şirketin 3 yıllığına (01.08.2015-01.08.2018 tarihleri arasında) davalı tarafa güvenlik hizmeti verdiğini, müvekkili şirketin, akdedilen sözleşme ile 3 yıl süreyle üstlenmiş olduğu güvenlik hizmetini sözleşme ve hukuka uygun olarak ifa ettiğini ve sözleşme süresinin sona ermesi nedeniyle 01.08.2018 tarihinde projeyi teslim ederek, hizmetini sona erdirdiğini, davalının 57.710,79 TL muaccel hizmet fatura bedellerini ödemediğini bu nedenle müvekkili şirketin 58.948,81 TL muaccel hizmet bedeli alacağı için, davalı taraf aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile takip başlattığını, davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibinde, borca, faize ve takibin tüm ferilerine haksız itirazda bulunduğunu ve takibin durdurulduğunu belirterek davalının itirazının iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı şirket bünyesinde çalıştırılan güvenlik görevlileri tarafından 10.08.2010 tarihinde bir kısım işçilik hak ve alacaklarının ödenmediğinden bahisle hem davacı hem de müvekkili okul aleyhinde Arabulucuya müracaat edildiğini, Arabulucu Av. ... tarafından 30.08.2018 tarihinde gönderilen toplantı davet maili ile davacıların okul kampüsünde görevlendirdikleri 4 adet çalışan tarafından yapılan müracaatlar sonucu ....., ....., ..... ve ..... Dosyalara arabulucu olarak atandığını ve bu dosyalar ile ilgili 03.09.2018 tarihinde tarafların bir araya gelmesi amacı ile toplantı günü verildiğini taraflarına ilettiğini, akabinde davacı çalışanları tarafından İstanbul Anadolu 25 İş Mahkemesi ████████ Esas, ████████ Esas, ████████ Esas ve ████████ Esas sayılı dosyaları ile alacak talepli dava ikame edildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olan Teknik Şartnamenin 3.18. Maddesinde, yüklenicinin çalıştırdığı işçiler nedeni ile ödemesi gereken işçilik hak ve alacaklarından dolayı hizmet alana rücu edilmesi veya muhtemel alacakları/ceza tutarı için yüklenicinin hakedişinden veya teminattan düşüleceği, 3.23. Maddesinde, yüklenicinin çalıştırdığı işçiler nedeni sözleşme bitiminde dahi lüzüm göreceği belgeleri isteyebileceği (davacıdan ilgili işçilerin işçilik hak ve alacaklarının ödendiğine dair belgeler ihyatname ile istenmiştir) ve bu belgeler verilmez ise yüklenicinin doğan alacaklarını ödemeyebileceği, ödeme gecikmelerinden de hiç bir ek ödeme ve faiz vade farkı talep etmeyeceği, 3.35. Maddesinde, yüklenicinin kıdem, ihbar, yıllık izin ve resmi tatil günleri için oluşacak maddi yükümlülükleri ödeyeceği, 3.36. Maddesinde, yüklenicinin yasalara uygun hareket edeceğinin düzenlenmiş olduğunu, davacının sözleşmedeki açık hükümlere riayet etmediği için bu aşamada müvekkilinden her hangi bir alacak talebinde bulunamayacağını, davacı ile imzalanmış sözleşmenin eki olan "Fiyat Teklifi" maliyet analiz tablosu incelendiğinde okul kampüsünde görevlendirilecek davacı çalışanlarına ait kıdem tazminatı, bayram ve resmi tatil mesai ücreti, yıllık izin ücretlerinin tamamının müvekkili okul tarafından davacıya ödendiğini, ancak davacının müvekkilinden tahsil ettiği bu tutarları, ilgili işçilere ödememek sureti ile hukuka ve adalete açıkça aykırı hareket ettiğini, açıklanan sebepler ve taraflar arasında düzenlenmiş sözleşme hükümleri uyarınca icra takip tarihi itibari ile müvekkili okulun davacı şirkete muaccel bir borcunun olmadığını, davacı şirketin sözleşme hükümlerine uygun olarak, çalıştırdığı işçileri ile ilgili doğmuş ve doğacak borçlarını ödemesi ve bu hususun da müvekkili okula belgelemesi sonrasında ancak müvekkili okul bakımından muaccel bir borç ve alacaktan bahsedilebileceğini, bu nedenlerle icra takip tarihi itibariyle müvekkilin davacıya muaccel bir borcu olmadığını belirterek davanın reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, "... Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda her ne kadar davacının davalıdan, defter ve kayıtlar üzerinde yapılan mali inceleme sonucu takip tarihi itibariyle 57.710,79 TL asıl alacak ve 1.095,71 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 58.806,50 TL tutarında alacaklı olacağı şeklinde tespit yapılmış ise de; taraflar arasında akdedilen, "... İşletmesi 2015-█████████-█████████-2018 Öğretim Yılları Güvenlik Hizmetleri Sözleşmesi" ile iş bu sözleşmenin ayrılmaz parçası kabul edilen, "... İşletmesi 2015-█████████-█████████-2018 Öğretim Yılları Güvenlik Hizmetleri Teknik Şartnamesi"nin az yukarıda ayrıntıları yazılı maddeleri incelendiğinde, davacının (yüklenici) personelinin ücretlerini eksiksiz olarak ödeyerek, her ay tahakkuk eden ücret, fazla mesai, avans kesintisi, ek ödeme, sosyal haklar vb. ödeme detaylarını havi bordrosunun imzalı suretini, çalışanlara ait SGK aylık prim ve hizmet belgesi; çalışanlara ait SGK‘dan 4 aylık sigorta primleri bordrosu dahil bahse konu evrakları her ay davalıya (Hizmet Alan) vereceği, bu evraklardan herhangi birinin eksikliği veya zamanında ödenmemesinin aylık faturanın ödenmesini engelleyebileceği, davacının (yüklenici) çalışanlarının, iş ve işçi sağlığı, iş güvenliği, iş kanunu, ücret, ihbar ve kıdem tazminatı, izin, sosyal haklar vb. çalışma mevzuatı ile ilişkili olarak Hizmet Alan’a rücu edilmesi ve/veya Hizmet Alan'ın cezalandırılması veya benzer konularda Hizmet Alan'ın icraya veya mahkemeye verilmesi durumunda, muhtemel alacak ve ceza tutarının hakkedişten veya teminattan düşüleceği, teknik şartnameye bağlı olarak imzalanacak sözleşmenin süresinin bitiminde veya fesih sonrasında davalı (Hizmet Alan), yasalardan doğan sorumluluğunun ortadan kalktığına dair kendisini tatmin edecek ölçüde kanaat sahibi olmak için Yükleniciden 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 90. Maddesi’ne istinaden SGK kurumunun soğuk damgasını ihtiva eden ilişkisizlik belgesini ve kendisinin lüzum göreceği dilediği bilgi ve belgeyi talep etmek hakkına sahip ve muhataplarının da bunları vermekle yükümlü olduğu, bu hususlar yerine getirilinceye kadar yüklenicinin herhangi bir nedenden dolayı olabilecek olan alacağını ödememe irade ve ihtiyarını haiz olduğunun kararlaştırıldığı, dosyamız arasında suretleri yer alan; █████/2018 başvuru tarihli (icra takibinden önce yapılmış) Arabulucuk Son Tutanakları incelendiğinde de; başvurucularının az yukarıda açıklandığı üzere dava dışı işçiler, karşı taraflarının ise dosyamız davacı ve davalıları .... Şti. Ve ... Koleji olduğu, başvuru konusunun ise; İşçi ve İşveren İlişkisinden kaynakladığı ve tüm başvuruların Tüm Talepler yönünden anlaşamama ile sonuçlandığı, ve yine dosyamız mündericatında bir sureti yer alan, İstanbul Anadolu 24. İş Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasının incelenmesinde de; davacısının dava dışı işçi..., davalılarının ise, .... Şti. Ve ... Koleji olduğu, dava konusunun ise işçi alacaklarına ilişkin olduğu ve dosyanın halen derdest durumda bulunduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin sözleşme serbestisi ilkesi kapsamında akdedildiği, ancak hukukumuzda, sözleşme serbestisi ilkelerinin yanında sözleşmeye bağlılık ilkesinin de (Ahde Vefa- Pacta Sunta Servanda) kabul edildiği, bu kurala göre, sözleşmenin yapıldığı andaki gibi aynen uygulanması ve hükümlerine riayet edilmesi gerektiği, sözleşmeye bağlılık ilkesinin, hukuki güvenlik, doğruluk ve dürüstlük kuralının da bir gereği olarak, sözleşme hukukunun temel ilkelerinden birisi olduğu, ancak somut olayda, dava dışı bir takım işçiler tarafından davacı ve davalı yan muhatap gösterilmek suretiyle yapılan işçi alacağına ilişkin alacak başvuruları ve yine işçi alacağına ilişkin açılan dava var iken, yani davacı yanın, az yukarıda yazılı sözleşme ile üstlenmiş olduğu yükümlülüklerini henüz yerine getirmeden, başka bir ifade ile; muaccel bir alacağı henüz doğmamışken davalıdan alacak talep edemeyeceği, bu haliyle de davanın erken açıldığı sonuç ve vicdani kanaatine ulaşıldığı " gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; Davalı tarafından sorumlu tutulma ihtimali olduğu ileri sürülen davalardan, İstanbul Anadolu 25.İş Mahkemesinin ████████ E., 2018 /512 E., ████████ E. ████████ E. sayılı davalar sadece müvekkil şirkete karşı ikame edildiğini ve yerel mahkemece verilen kararlar ....İcra Müdürlüğü’nün ... E, ... E, ... E. sayılı dosyaları ile sadece müvekkil şirket yönünden takip konusu yapıldığını, mahkemece karara gerekçe olarak gösterilen İstanbul Anadolu 24.İş Mahkemesinin ████████ E. sayılı dosyası ile ikame edilen işçilik hak ve alacaklı dava da müvekkil şirket de davalı olduğunu, mahkemece verilen kısmı kabul kararı müvekkil şirket tarafından istinaf edildiğini, davalı tarafın, işçilik alacaklarını gerekçe göstererek ödeme yapmaması, sözleşme ve yasaya aykırı olduğu gibi, gerçekte davalı taraf yönünden böyle bir risk de bulunmadığını, ayrıca mahkemenin açılan bir davayı gerekçe, dava değerine bakmadan gerekçe göstererek müvekkil şirketin dava değerinin çok üstündeki bir alacağının muaccel olmadığına karar vermesi açıkça hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, güvenlik hizmet sözleşmesinden ilişkiden kaynaklanan bakiye hakediş bedeline istinaden başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

.... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası incelendiğinde; davacının 1 adet faturaya istinaden 57.710,79 TL asıl alacak,1.238,02 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 58.948,81 TL alacağın tahsili için takip başlattığı, davalının yasal süresinde ödeme emrine itiraz ettiği, davanın yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişisinden alınan raporda ; Taraflara ait ticari defterlerin usulüne uygun düzenlenmiş olduğu, ancak davalı firmaya ait 01.09.2017-31.08.2018 özel hesap dönemi Envanter defterinin ibraz edilemediği, Tarafların ticari defter kayıtlarının ve BA-BS bildirimlerinin karşılıklı olarak birbirleriyle uyumlu olduğu, Davacı firmanın ticari defterlerinde takip tarihi itibariyle davalıdan 57.710,79 TL alacaklı gözüktüğü, davalının da ticari defterlerinde takip tarihi itibariyle aynı tutarda davacıya borçlu gözüktüğü tespiti yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan Güvenlik Hizmet Sözleşmesi ve sözleşme ekinde yer alan ve sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak kabul edilen ... İşletmesi 2015-█████████-█████████-2018 Öğretim Yılları Güvenlik Hizmetleri Teknik Şartnamesi"nin 3.14. Maddesi ; "Yüklenici, personelinin ücretlerini eksiksiz olarak ödeyecek ve her ay tahakkuk eden ücret, fazla mesai, avans kesintisi, ek ödeme, sosyal haklar vb. ödeme detaylarını havi bordrosunun imzalı suretini, çalışanlara ait SGK aylık prim ve hizmet belgesi; çalışanlara ait SGK ‘ dan 4 aylık sigorta primleri bordrosu dahil bahse konu evrakları her ay Hizmet Alan’a verecektir. Bu evraklardan herhangi birinin eksikliği veya zamanında ödenmemesi aylık faturanın ödenmesini engelleyebilir"

3.18. Maddesi; "Yüklenici, çalışanlarının iş ve işçi sağlığı, iş güvenliği, iş kanunu, ücret, ihbar ve kıdem tazminatı, izin, sosyal haklar vb. çalışma mevzuatı ile ilişkili olarak Hizmet Alan’a rücu edilmesi ve/veya Hizmet Alan’ın cezalandırılması veya benzer konularda Hizmet Alan’ın icraya veya mahkemeye verilmesi durumunda, muhtemel alacak ve ceza tutarı hakkedişten veya teminattan düşülür, karar sonucu Hizmet Alan haklı bulunup ceza tahakkuk etmemesi halinde alıkonulan tutar iade edilir. Hak edişin veya teminatın yeterli olmaması halinde Yüklenici, Hizmet Alan’a söz konusu ödemeyi anında ve defaten yapar. Hizmet Alan, kendi müessesesinde yapılacak çalışmalar sırasında uygulanan işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğü yükümlülüklerine Yüklenici personeli için de uymayı taahhüt eder"

3.23. Maddesi; "İşbu teknik şartnameye bağlı olarak imzalanacak sözleşmenin süresinin bitiminde veya fesih somasında Hizmet Alan, yasalardan doğan sorumluluğunun ortadan kalktığına dair kendisini tatmin edecek ölçüde kanaat sahibi olmak için Yüklenici'den 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 90. Maddesi’ne istinaden SGK kurumunun soğuk damgasını ihtiva eden İlişkisizlik Belgesini ve kendisinin lüzum göreceği dilediği bilgi ve belgeyi talep etmek hakkına sahip ve muhatapları da bunları vermekle yükümlü olup, bu hususlar yerine getirilinceye kadar yüklenicinin herhangi bir nedenden dolayı olabilecek olan alacağını ödememe irade ve ihtiyarını haizdir. Bu hakkın kullanımından doğacak ödeme gecikmelerinden dolayı Yüklenici, hiçbir ek ödeme (nema, faiz, vade farkı vs.) talep edemez"

3.35. Maddesi; "Kıdem, İhbar, yıllık izin ve resmi tatil günleri için oluşacak maddi yükümlülükler Yüklenici tarafından karşılanacaktır" hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda taraflar arasında, akdedilen sözleşme, ekli şartname ile bakiye alacak miktarına ilişkin herhangi bir ihtilaf bulunmaktadır. Davalı taraf, sözleşme kapsamında davacı yüklenici bünyesinde çalıştırılan dava dışı işçiler ile ilgili işçilik alacaklarından davacı şirketin sorumlu olduğunu bu nedenle söz konusu alacaklar ile ilgili doğmuş ve doğacak borçların ödemesi ve bu hususun da belgelemesi sonrasında muaccel bir alacaktan söz edilmesi mümkün olduğundan ödemezlik definde bulunmuştur.

Dosya kapsamına göre; █████/2018 başvuru tarihli Arabulucuk Son Tutanakları incelendiğinde; dava dışı işçiler ..., ..., ..., ... tarafından .... Şti. ile ... Koleji aleyhine işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak nedeniyle arabulucuya başvurulduğu ve tüm başvuruların tüm talepler yönünden anlaşamama ile sonuçlandığı, ancak söz konusu uyuşmazlığa ilişkin açılan davalarda husumetin sadece davacı şirkete yöneltildiği (davacısı ... olan İstanbul Anadolu 25.İş Mahkemesinin ████████ E., davacısı ... olan 2018 /512 E. davacısı ... olan ████████ E. Davacısı ... olan ████████ E E. sayılı davalar),

İstanbul Anadolu 24. İş Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyası incelendiğinde dava dışı işçi... tarafından davalılar .... Şti. ve ... Koleji aleyhine dava dışı işçinin iş akdinin haksız feshi nedeni ile tahakkuk ettiği ve ödenmediği iddia olunan, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücretleri, fazla mesai ücreti, hafta tatil çalışma ücreti, dini ve milli bayram genel tatil çalışmaları ücreti, asgari geçim indirim alacağı ile kötü niyet/ayrımcılık tazminatı alacaklarına ilişkin açılan davanın kısmen kabulü ile fazla çalışma ücreti (davalı ...'nin 5.334,61 TL'sinden sorumlu olmak üzere toplam 5.770,89 TL alacak), genel tatil ücreti (davalı ...'nin 759,61 TL'sinden sorumlu olmak üzere toplam 852,54 TL alacak), yıllık izin ücreti (911,75 TL alacak) yönünden kabulüne, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, hafta tatili, Agi, ayrımcılık tazminatı talepleri yönünden reddine karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği, istinaf aşamasında olduğu görülmüştür.

O halde, taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında çalıştırılan personelin fazla çalışma, yıllık izin, genel tatil ücreti alacaklarından sözleşmenin 3.35 maddesi uyarınca davacı yüklenicinin sorumlu olması ve sözleşmenin 3.18 maddesi "Yüklenici, çalışanlarının iş ve işçi sağlığı, iş güvenliği, iş kanunu, ücret, ihbar ve kıdem tazminatı, izin, sosyal haklar vb. çalışma mevzuatı ile ilişkili olarak Hizmet Alan’ a rücu edilmesi ve/veya Hizmet Alan’ın cezalandırılması veya benzer konularda Hizmet Alan’ın icraya veya mahkemeye verilmesi durumunda, muhtemel alacak ve ceza tutarı hakkedişten veya teminattan düşülür" hükmü uyarınca dava dışı işçi tarafından davalıya da husumet yöneltilerek açılan İstanbul Anadolu 24. İş Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasının akıbeti araştırılarak davacı yüklenici tarafından henüz ödeme yapılmamış ise hükmedilen tazminat miktarı ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti ve işlemiş faiz de dahil olmak üzere takip tarihi itibariyle davalının, davacıya rücu edebileceği miktar tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İSTANBUL .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin ..../███████ tarihli ve 2018/..... Esas 2021/.... Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,

3-Davacının tarafından yatırılan başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, karar harcının istemi halinde davacıya iadesine,

4-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026