İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin ticari konsinye satım sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında mal iadesi ve alacak hesaplamalarına ilişkin ilk derece mahkemesi kararının kısmen kabul/redine dair istinaf kararı.
Özet: Bir ticari (konsinye) satış sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, davacı müvekkiline ait ürünlerin davalıya satıldığını ve iadeler sonrası kalan 49.623,72 TL alacağın ödenmediğini iddia ederken, davalı ise ilişkinin konsinye nitelikte olduğunu, mülkiyetin devredilmediğini ve malların iade edildiğini savunmuştur; ilk derece mahkemesi, davalının takipten önce yaptığı ve davacı tarafından sonradan öğrenilen iadeler nedeniyle asıl alacağı 27.256,97 TL olarak belirleyerek davayı kısmen kabul etmiş, kabul edilen kısım için icra inkar tazminatı, reddedilen kısım için ise davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmetmiş, her iki taraf da kararı istinaf ederek davacı sonraki iadelerin dikkate alınmamasını talep ederken, davalı ise konsinye ilişkinin gereği olarak borcun muaccel olmadığını ve davanın tamamen reddi gerektiğini ileri sürmüştür.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2022NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVA: İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ: █████/2021İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026Davanın kısmen kabulü-reddine ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin █████/2019 tarihli 58.976,40-TL bedelli faturaya konu ürünleri davalıya sattığını, davalının █████/2020 tarihli iade faturasıyla bir kısım ürünleri iade ettiğini, iade mallar düşülerek müvekkilinin davalıdan 49.623,72-TL alacağı kaldığını; davalı borcunu ödemediğinden müvekkilinin █████/2020 tarihli ihtarla sözleşmeyi sonlandırdığını; 49.623,72-TL asıl alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul 2. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takibinin başlatıldığını, ancak davalının takibe itiraz ettiğini; davalının icra takibinden sonra başka iade faturası düzenlediğini, müvekkilinin faturayı █████/2021 tarihinde interaktif vergi dairesindeki haricen araştırmada öğrendiğini ve █████/2021 tarihli ihtarla faturaya itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP: Davalı vekili, taraflar arasındaki ilişkinin ticari mal alış verişi değil, distribütörlük ilişkisi olduğunu, █████/2019 tarihli distribütörlük sözleşmesinin 7.1. maddesinde 50.000-TL ile bedelli ürünlerin müvekkili distribütöre konsinye olarak verileceğinin düzenlendiğini, konsinye satış kapsamında, malların mülkiyeti devredilmediğini, yani malların müvekkiline satılmadığını emanet bırakıldığını, müvekkilinin de satışa aracılık ettiğini, malların bir kısmının davacı üretici tarafından geri istenildiğinden █████/2020 tarihli 9.352,68-TL bedelli faturayla iade edildiğini, ayrıca █████/2020 tarihli sevk irsaliyesiyle davacıya gönderilip teslim edilen ürünler için de █████/2020 tarihli 23.059,56-TL bedelli fatura düzenlendiğini, bu hususların ... mesajlarında görüleceğini, hatta davacının █████/2020 tarihli taşımayı yapan kişiye ödeme yaptığını belirterek, davanın reddine ve %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, davalının █████/2020 tarihli ...16 nolu 23.059,56-TL bedelli iade faturasını e-arşiv portalı üzerinden davacıya teslim ettiği, davacının defterlerinde davalıya kestiği 58.976,40-TL ve davalının davacıya kestiği 9.352,68-TL iade faturasının kayıtlı olduğu ve davalıdan 49.623,72-TL alacaklı göründüğü, █████/2020 tarihli iade faturasının kayıtlı olmadığı, fakat █████/2020 tarihli sevk irsaliyesi ile █████/2020 tarihli iade faturası içeriğinin birbirini doğruladığı, sadece sevk irsaliyesine göre 6 adet 355 model makinenin iade edildiği yazılı olmasına karşın iade faturasında ise 355 model makineden 7 adet yazıldığı, buna göre 1 adet makine bedeli düşülerek iade edilen makinelerin toplam bedelinin 22.366,97-TL olduğu, makinelerin iadesine ilişkin 1.652-TL nakliye bedelini davacının ödediği; buna göre 22.366,97-TL bedelli makinelerin takipten önce davacıya iade edildiği, takipte talep edilen 49.623,72-TL'den bu tutar düşüldüğünde davacının davalıdan 27.256,97-TL alacaklı olduğu, davacının alacağının likit olduğu ve reddedilen tutar bakımından da davacının kötüniyetle takip yaptığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalının (sehven "davacı" yazılmış) icra takibine itirazının kısmen iptaline, takibin 27.256,97-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlar ile devamına, fazla talebin reddine; kabul edilen 27.256,97-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine; reddedilen 22.366,76-TL'nin %20'si oranında kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ : 1- Davacı vekili, davalının icra takibinden sonra kestiği █████/2020 iade faturasının dikkate alınamayacağını, usulünce bildirilmemiş, interaktif vergi dairesinde █████/2021 tarihinde haberdar olunan faturaya █████/2021 tarihli ihtarla itiraz edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.2- Davalı vekili, sözleşmenin 7.1. maddesinde 50.000-TL sınırlı ürünün müvekkiline konsinye verileceğinin düzenlendiğini, konsinye satışın özelliği gereği mal bedellerinin muaccel olmadığını, davadan sonra yapılan sözleşme feshinden sonra mal bedelinin değil iadesinin istenebileceğini; sundukları ... mesajlarından bir kısım malların davacının gönderdiği nakliyeciye teslim edildiğini; distribütörlük sözleşmesi dikkate almadan borç hesaplandığını ileri sürerek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE :Dava, ticari (konsinye)satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılmış icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Davaya konu İstanbul 2. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, alacaklı davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan takipde, 49.623,72-TL asıl alacağın %10 ve değişen oranlarda reeskont-avans faiziyle tahsili istenilmiştir.Davacının 2020 yılı cari hesap ekstresinde, hesabın kdv dahil 58.976,40-TL bedelli █████/2019 tarihli faturanın kaydı ile açıldığı, davalının █████/2020 tarihli 9.382,68-TL bedelli iade faturası kayıtlı olup başkaca hareket bulunmamaktadır. Davalının icra dairesinin yetkisine itirazı mahkemece karara bağlanmamış ise de, TBK'nın 89. maddesi kapsamında davacının yerleşim yeri icra dairesi de yetkili olduğundan, davalının bu itirazı yerinde olmadığından usulü hata sonuca etkili bulunmamıştır.Davacının, davalıya gönderdiği █████/2020 tarihli ihtarda, davalının aldığı malların bedelini ödemediği, sözleşmeye uymadığından icra takibi başlatıldığı, sözleşmenin devamının çekilmez hale geldiği ve █████/2019 (2020 yazılmış) tarihli distribütörlük sözleşmesinin feshedildiği bildirilmiştir. Yine,█████/2021 tarihli ihtarda, davalının kestiği ...016 nolu faturanın █████/2021 tarihinde vergi dairesindeki incelemede görüldüğü, faturaya ilişkin bilgilendirme yapılmadığı, mal iadesine ilişkin irsaliye de bulunmadığı,usulüne uygun tebligat olmadığından öğrenme tarihinden itibaren itibaren faturaya itiraz edildiği bildirilmiştir.Davalı cevap dilekçesi ekinde, davacı adına düzenlediği..016 nolu █████/2020 tarihli kdv dahil 23.059,56-TL bedelli e-arşiv faturası ile █████/2020 tarihli "teslim alan ... ...-imza" olan irsaliyeyi; ...'in davacıya kestiği █████/2020 tarihli taşıma faturasını, davacının ...'e 1.652-TL ödeme yaptığına ilişkin dekontu; distrübütörlük sözleşmesini,... görüşmelerini sunmuştur. Taraf çalışanları arasındaki ... yazışmalarından, █████/2020 tarihli davacı mesajında "Salı öğleden önce araç geliyor. Bize stokta gözüken 66 ürünü yüklüyorsun 10 ad 225 27 ad 250 9 ad 280 10 ad 355 10 ad 400 - Geri kalanların ödemesini yap bir zahmet hesap kapansın - Bayilik devam ediyor. Müşteri olursa bizden termin alıp ödeme"; davacının █████/2020 tarihli mesajı "Sende kalanlar ve satılanlar 4 adet 400 12 adet 355 10 adet 280 8 adet 250 6 adet 225 bunlar senin malların" şeklindedir.28.11.2019 tarihli "Distrübütörlük Sözleşmesi'nin 1. maddesinde, davalının davacı ürünlerinin Ege ve İç Anadolu Bölgesindeki tek satıcısı olduğu; 3. maddesinde ürünleri kendisi ad ve hesabına satacağı; 7.1. maddesinde, alınan 50.000-TL ürünün konsinye olarak davalıya verileceği, alınan ürün karşılığının tamamının teminat senedi ile garanti altına alındığı, senedin ciro edilemeyeceği; 16.1. maddesinde, taraflardan birinin sözleşmeye aykırılığı halinde diğer tarafın yazılı olarak uyaracağı, aykırılık devam ederse fesih hakkı doğacağı kararlaştırılmıştır.Bilirkişi heyeti kök raporunda, davacının ticari defterlerinde █████/2019 tarihli 58.976,40-TL bedelli davacı faturasının, davalının █████/2020 tarihli 9.352,68-TL faturasının kayıtlı olduğu, davacının 49.623,72-TL alacaklı göründüğü; davalının usulüne uygun tutulan 2020 yılı ticari defterlerinde, davacıya kestiği █████/2020 tarihli 9.352,68-TL ve █████/2020 tarihli 23.059,56-TL bedelli faturaların kayıtlı olduğu,█████/2020 tarihli e-arşiv faturasının davacıya e-arşiv portalı üzerinden teslim edildiği, itiraz etmediği ve bilgisi dahilinde olduğu, fatura içeriği malların irsaliyeyle taşımacı ...'e teslim edildiği;█████/2022 tarihli faturanın kabulü halinde davacının davalıdan 26.564,16-TL alacaklı göründüğü bildirilmiştir.Davacı tarafından düzenlenen 58.976,40-TL bedelli faturanın konsinye ürün ler için düzenlendiği bir kısım ürün iadesinden sonra 49.623,73-TL davacı alacağı kaldığı ve bu miktar için takip başlatıldığı anlaşılmaktadır. ... yazışmalarından icra takibinden önce davacının, davalıdan bir kısım malları göndermesini talep ettiği, kalan mallar için ödeme yapılarak hesabın kapatılmasını istemesi üzerine bir kısım malların yine 03.11.2020 tarihli sevk irsaliyesi ile davacıya iade ettiği anlaşılmaktadır. Davacı, takipten sonra davadan önce sözleşmeyi feshettiğine dair █████/2020 tarihli ihbarı davalıya göndermiştir. Davalı feshe itiraz etmemiştir. Davalı sevk irsaliyesi ile iade ettiği ürünler dışındaki ürünleri davacıya iade etmediği gibi, iade etmesi gerekmediğine ilişkin savunmada bulunmamıştır. Davalı, uhdesinde bulunan iade etmediği ürün bedellerini davacıya ödemekle yükümlüdür. Davacının bir kısım ürünlerin iadesini istediği, davalının da bu isteğe uyarak bir kısım malları iade ettiği arlaşılmakla kalan iade edilmeyen mal bedellerinin muaccel olduğunun kabulü gerekir. Davalının, davacının talebi üzerine █████/2020 tarihli irsaliyeyle taşıyıcıya teslim ettiği mallar davacıya teslim edilmiştir. Davacının isteğiyle iade edilen mallara ilişkin davalı tarafından düzenlenen iade faturası geçerli olup, davacının iade ve teslim aldığı ürünlerin ayrıca bedelini icra takibi ile talep etmesi haklı değildir. Faturanın icra takibinden sonra düzenlenmesinin malların iade alınmasına göre önemi bulunmamaktadır. İade ve teslim alınan 355 model üründen faturada 7 adet yazılı olmasına rağmen, irsaliyede 6 adet yazıldığından, bu ürün 1 adet fiyatının düşümüyle bulunan tutarın kabul edilmesi yerindedir. Açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin ileri sürdüğü istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davanın kısmen kabulüne dair kararda isabetsizlik bulunmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,Alınması gereken 1.861,92-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 465,48-TL harcın mahsubu ile kalan 1.396,44-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,Taraflarca yapılan istinaf yargı giderinin üzerilerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026