belediye tarafından hakedişten kesilen işçilik alacaklarının, ana yüklenici şirket tarafından alt yüklenicilerden rücuen tahsiline ilişkin 2. asliye ticaret mahkemesi davası.

Belediye tarafından hakedişten kesilen işçilik alacaklarının, ana yüklenici şirket tarafından alt yüklenicilerden rücuen tahsiline ilişkin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi davası.

Özet: Bir büyükşehir belediyesiyle yaptığı iş kapsamında, alt yüklenici firmaların işçilik alacaklarını ana yüklenicinin (davacı) hakedişinden kesmesi sonucu toplam 39.268,30 TL ödemek zorunda kalan davacı, bu tutarın kalan 25.464,40 TLsi için, hizmet alım sözleşmelerine dayanarak davalı alt yüklenici şirketlerden faiziyle birlikte rücuen tahsilini talep etmektedir; davalı alt yüklenici ise, alacakların zamanaşımına uğradığını, ödemelerin yapıldığını, ilgili işçilik alacaklarının kendi firmasıyla değil, kapanmış başka bir şirketle veya tazminat hakkı doğurmayacak kısa süreli çalışmalarla ilgili olduğunu savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

...

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

................

...................

..............

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Rücuen Tazminat)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... ... ... İşl. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan "... Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refiijler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde davalı taşeron firmalarda çalışan ve... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı açılmış davada karar ilamlarının icrası sonucu toplam 39.268,30 TL'nin taraflarınca ödendiğini, müvekkilinin çalışmış olduğu davalı taşeron şirketlerle müvekkili şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca davacı idare tarafından ödenen işçilik alacakları için toplam 39.268,30 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsilinin gerektiğini, bu nedenle davalı şirketler ile birlikte ...Hafriyat İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne başvurulduğunu, bahsi geçen şirket tarafından toplam 13.803,90 TL davacı şirkete ödeme yapıldığını, davalı şirketlerin ise rücu talebini kabul etmediğini, kalan 25.464,40 TL'nin davalı şirketlerden rücuen tahsilinin gerektiğini, ... 46. İş Mahkemesi ████████ E. ████████ K. sayılı ilamı sonucunda ... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu 39.268,30 TL ödendiğini, davacı şirket faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptığını, davalı şirketlerde davacı şirketin taşeronları olarak çalıştıklarını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçinin işçilik alacakları için... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı dava açıldığını, iş bu davalar neticesinde davacı işçinin işçilik alacaklarının... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödendiğini, toplam 39.268,30 TL ödeme tutarının davacı şirketin hakediş alacaklarından 11.01.2023 tarihinde kesildiğini, müvekkili şirketin taşeron davalıların işçilerine... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödenen tutarı hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, davacı şirketin yapmış olduğu ödemenin davalılarla yapılan Hizmet Alım Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri ile Eki Teknik Şartnameler uyarınca davalı şirketler tarafından davacıya ödenmesinin hüküm altına alınmasının talep edildiği ileri sürülerek, fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 25.464,40 TL rücuen alacak miktarının... Büyükşehir Belediyesi tarafından davacı şirketin hak edişinden kestiği █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı ...... Yapı İnş. Pey. Taah. Emlak Mim. Müh. Müş. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafça mevcut davaya konu edilen ve dayanak oluşturduğu iddia edilen... 46. İş Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dosyası kapsamın da davalı şirkete ihbar olunan sıfatıyla bildirimde bulunulduğu, tüm savunmaların detaylı belirtildiğini, özlük dosyalarının sunulduğunu ve tarafları açısından herhangi bir hüküm tesis edilmediğini, gerek İş Mahkemesi dosyasından gerekse mahkemeye sunulan evraklardan da anlaşılacağı üzere dava dışı olan ... davalının kapanmış olan ve ticaret sicilinden de kapanışı yapılan ... Grup Yapı Ltd. Şti.'de 14.04.2011-21.02.2012 arası 10 ay 7 gün, 22.02.2012-30.09.2012 arası 7 ay 8 gün ve son olarak da 15.08.2014-14.02.2016 arası 17 ay 29 gün çalıştığını, tüm maaş ve alacaklarının ödendiğini, bu ödemelerin davalının diğer şirketi olan ...... Yapı İnş......Ltd. Şti. tarafından ödendiğini, çünkü diğer davalı firma ... grubun kapandığını, ticaret sicilinden kaydının silindiğini, yine söz konusu kişinin diğer firma olan ...... Yapı ....Ltd.Şti'de 15.02.2016-31.05.2016 tarihlerinde toplamda 3 ay 15 gün çalışması bulunduğunu, bu çalışma dönemlerinde 1 yılı doldurmadığı ve kısa süreli çalışmaları olduğundan bahisle herhangi bir tazminata hak kazanamayacağının aşikar olduğunu, dosya kapsamında yer alan alacakla ilgili olarak zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafın dosya kapsamında iddia ettiği rücu alacaklarının İş Kanunundan kaynaklanan kıdem, ihbar ve diğer tazminatlara ilişkin olduğunu, dava dışı kişinin davacı firmada hak etmiş olduğu bir tazminat bulunmadığını, hak edilen tazminatların tam ve eksiksiz olarak dava dışı kişiye ödendiğini, dava dışı kişinin kanunen hak ettiği veya doğmuş bir tazminatının söz konusu olmadığını, dolayısıyla davacının taleplerinin davalı şirket uhdesinde doğmasının hukuken mümkün olmadığını, dava dışı olan kişinin davalı şirket bünyesinde çalışma sürelerinin açık olduğunu, ödenen miktarların belli olduğunu, davacı yanın ödediğini iddia ettiği miktarların rücuen davalı şirketten talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun olarak tebligat yapılmasına rağmen, iş bu davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Eldeki dava, üst işveren sıfatıyla ödendiği ileri sürülen işçilik haklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir. Bu kapsamda taraflar arasındaki çekişmenin, davacının, dava dışı işçi ...'a... 46. İş Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararına binaen işçilik alacakları nedeniyle ödemek zorunda kaldığı işçilik haklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi ve ekleri uyarınca davalılardan rücuen tahsili koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

Yargıtay'ın konuya ilişkin emsal içtihatları uyarınca da, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu kabul edilmektedir (Bkz. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi █████/2020 tarihli, █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamı).

Bu açıklamalar çerçevesinde eldeki dava dosyası incelendiğinde, davanın rücuen alacak istemine ilişkin olduğu, bu kapsamda taraflar arasındaki çekişmenin, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında, dava dışı ...'a yapılan işçilik ödemelerinden hangi tarafın sorumlu olduğu, hizmet alım sözleşmesi hükümlerine göre davacının işçiye yaptığı ödemeyi davalılardan rücuen talep edip edemeyeceği, edebilecekse ne kadarını talep edebileceği noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede Mahkememizce nitelikli hesap bilirkişisine dosya tevdi edilmiş ve bilirkişiden tarafların iddiaları, savunmaları, celp edilen... 46. İş Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı, yapılan ödemeler, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi hükümleri ve dosyadaki sair tüm deliller incelenmek suretiyle, iş mevzuatı değerlendirilerek davacının davalılardan alacağının olup olmadığı konusunda rapor tanzim etmesi istenmiştir. Bilirkişi tarafından kök ve ek rapor dosyaya sunulmuştur. Tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporu uyarınca, dava dışı işçi ... tarafından... 46. İş Mahkemesi'nin ████████ Esas Sayılı dosyası ile işçilik alacaklarına ilişkin dava dışı... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na dava açıldığı, açılan dava neticesinde mahkemece ...'ın 8.173,60 TL kıdem tazminatı, 3.788,40 TL ihbar tazminatı, 5.412,00 TL yıllık izin alacağı, 1.008,65 TL fazla çalışma, 449,00 TL ulusal bayram ve genel tatil alacağı, 1.988,91 TL hafta tatili alacağı olmak üzere işçilik alacakları bulunduğunun tespit edildiği, verilen kararın kesinleştiği, kesinleşen ilama binaen... 17. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyasından dava dışı... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na karşı takip başlatıldığı, başlatılan takip neticesinde dava dışı Büyükşehir Belediyesi tarafından █████/2022 tarihinde 35.244,72 TL ödeme yapıldığı, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan ödemenin de gecikme faiziyle birlikte █████/2023 tarihinde davacının hak edişlerinden kesildiği görülmektedir. Davacı da eldeki davada bu ödemeden taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalıların sorumluluğunun bulunduğunu beyan ederek bu ödemeyi rücuen davalılardan talep etmiştir. Gerçekten de davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında hizmet alım sözleşmesi akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşme ve sözleşmelere ilişkin idari şartnamelerin ilgili maddelerinde personellerle ilgili işçilik ücretleri ve bu uğurdaki zararların yüklenici tarafından karşılanacağının ve bu yönde yüklenicilerin sorumluluğunun düzenlendiği, davacının işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, bu sebeple davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı kurum ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesindeki düzenlemelerin esas alınması gerektiği, bu bağlamda ödenen işçilik alacakları nedeniyle davacının davalılara rücu hakkı bulunduğu, işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden son alt işverenin sorumlu olacağı, kıdem tazminatı alacağı yönünden davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları sürelerle orantılı olarak, ulusal bayram, genel tatil alacağı yönünden ise dava dışı işçiyi çalıştırdıkları sürelerle sınırlı olmak üzere sorumlu olacakları, yine davalı alt işverenlerin fer'i mahiyetinde yapılan (harç, yargılama gideri, faiz, vekalet ücreti, masraf vb.) ödemelerdeki sorumluluk paylarının da asıl alacak miktarlarından sorumluluk oranlarına göre belirleneceği, bilirkişi raporunun bu esaslar uyarınca tanzim edildiği, bu nedenle denetime açık, anlaşılır ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, her ne kadar davalılardan ... ... Ltd. Şti. vekili tarafından zaman aşımı definde bulunulmuşsa da, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olduğu, bu nedenle on yıllık zaman aşımı süresinde alacağın talep edilebileceği, davacı tarafça rücuya esas ödemelerin 2023 yılında yapıldığı, davanın ise aynı yıl, yani 2023 yılında açıldığı görülmekle, on yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığı dikkate alınarak, ödenen işçilik alacakları ve ferilerinin 5.020,65-TL'sinden davalılardan ... .... Ltd. Şti'nin, 1.043,89 TL'sinden davalılardan ... .... Ltd. Şti'nin, 17.680,01-TL'sinden davalılardan ... .... Ltd. Şti.'nin (... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün █████/2024 tarihli cevabi yazısından adı geçen şirketin tüm aktif ve pasifleriyle ... Enerji ... Ltd. Şti.'ne devrolunduğu anlaşılmıştır) ve 1.719,83 TL'sinden davalılardan ... .... Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu tespit edilmiş ve dava bu davalılar yönünden yukarıda açıklanan nedenlerle kabul edilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-DAVANIN KABULÜNE,

2-5.020,65 TL'nin davalılardan ... .... Ltd. Şti.'den ödeme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

3-1.043,89 TL'nin davalılardan ... .... Ltd. Şti.'den ödeme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

4-17.680,01 TL'nin davalılardan ... ... Ltd. Şti.'den (bütün aktif ve pasifleriyle ... Enerji Gıda ... Ltd. Şti.'ne devrolmuştur) ödeme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

5-1.719,83 TL'nin davalılardan ... .... Ltd. Şti.'den ödeme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

6-Alınması gerekli 1.739,47 TL harçtan peşin alınan 434,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.304,6‬0 TL harcın (257,22 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 53,48 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 905,79 TL'sinin ... ... Ltd. Şti.'den, 88,11 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den ) davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

7-Davacı tarafından yatırılan 434,87 TL peşin harcın (85,74 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 17,83 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 301,93 TL'sinin ... ... Ltd. Şti.'den, 29,37 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den ) davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 25.464,38 TL vekalet ücretinin (5.020,65 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 1.043,89 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 17.680,01 TL'sinin ... ... Ltd. Şti.'den, 1.719,83 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den ) davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

9-Davacı tarafından yapılan 5.938,25‬ TL ( 38,40 TL vekalet harcı, 269,85 TL başvurma harcı, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 2.130‬,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin (1.170,81 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 243,43 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 4.122,95 TL'sinin ... ... Ltd. Şti.'den, 401,06 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den ) davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,

11-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.280,00 TL arabuluculuk giderinin (646,70 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 134,46 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den, 2.277,31 TL'sinin ... ... Ltd. Şti.'den, 221,53 TL'sinin ... .... Ltd. Şti.'den ) davalılardan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,

Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. █████/2025