Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz kararına yönelik, alacağın taşınır rehni ile teminat altına alındığı iddia edilen istinaf başvurusunun değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrakta, alacaklının vadesi gelmiş ve rehinle teminat altına alınmamış çeke dayalı alacağı için talep ettiği ihtiyati haciz kararının, borçlunun mevcut alacağın taşınır rehni ile teminat altında olduğu iddiasıyla yaptığı itirazın ilk derece mahkemesince, söz konusu alacağın rehin kapsamına girdiğine dair kayıt veya emare bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, borçlunun bu ret kararına karşı yaptığı istinaf başvurusu ele alınmakta olup, Bölge Adliye Mahkemesi, ihtiyati haczin hukuki dayanaklarını ve borçlunun sunduğu teminat iddiasının yeterliliğini ilgili kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirmektedir.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : .KARAR NO :.T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN .ÜYE :.ÜYE :.KATİP :. İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA. ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEK KARAR TARİHİ .NUMARASI : .İHTİYATİ HACİZ İSTAYEN DAVACI :.DAVA : İhtiyati HacizKARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025 Davalı ....Tic. A.Ş. tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Alacaklı vekili dilekçesinde; müvekkilinin borçlulardan yukarıda yazılı belgelere istinaden alacaklı olduğunu, borcun vadesi geçtiği halde ödenmediğini ileri sürerek borçlular aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ .... TARİHLİ D. İŞ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, "İbraz edilen belge asılları incelenmiş, ayrıntısı yukarıda yazılı belgelerin muaccel bir alacağın varlığı gösterdiği, borcun ödendiğine dair bir emare bulunmadığı, alacaklının borçlulardan ...TL alacaklı göründüğü, borcun vadesi geçtiği halde ödenmediği anlaşılmıştır. Borcun rehin veya ipotek gibi bir yolla teminat altına alındığına dair bilgiye de ulaşılamamıştır. Mahkememizce takdir olunan %15 teminatın alacaklı tarafından mahkeme veznesine depo edilmesi karşılığında talebin kabulü ile, borçlular aleyhine ihtiyati haciz kararı vermek gerekmiştir" karar verilmiştir.Karara karşı, itiraz eden borçlu vekili █████/2025 tarihli dilekçesiyle taraflar arasında düzenlenen ve █████/2026 tarihine kadar geçerli olan taşınır rehni sözleşmesi gereğince ihtiyati hacze konu edilen alacak rehinle teminat altına alındığı mevcut alacak rehinle temin edilerek güvenceye alındığından ihtiyati haciz uygulanmasında hukuki bir yarar bulunmadığını ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ 27.06.2025 TARİHLİ EK KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, "Talepte bulunan alacaklının kambiyo senetlerinden çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunduğu taşınır rehni sözleşmesi incelendiğinde cari hesap borcuna karşılık 35.000.000,00 TL'lik taşınır rehni düzenlenmiş olduğu, taşınır rehni içerisinde talebe konu çeke ilişkin alacağın yer aldığına dair herhangi bir kayıt bulunmadığı, itiraz eden taraf her ne kadar █████/2025 tarihli ihtarnamede taşınır rehninden bahsedildiğini iddia etmiş ise de, söz konu ihtarnamede 62.997.582,89 TL'lik alacaktan bahsedildiği, bu ihtarnameden 35.000.000,00 TL'lik cari hesap borcunun teminatına ilişkin rehnin talebe konu çeki de kapsadığına dair sonuç çıkartılması mümkün olmadığından borçlu tarafın iddialarının bu aşamada yargılamayı gerektirdiğinden itirazın reddine " karar verilmiştir.Karara karşı, borçlu .... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde itiraz sebeplerini tekrar etmiş ve alacağın rehinle teminat altına alındığını ileri sürmüştür. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ile ilk derece mahkemesi kararının haklı ve yerinde olduğunu savunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:Kambiyo senedine (çek) dayanarak başlatılan, icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin derdest davada, yerel mahkemece davacı yanın ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, verilen karara ilişkin olarak davalı yanlarca yine az yukarıda yazılı sebeplere dayanarak İstinaf kanun yoluna başvurulmuş olduğu anlaşılmıştır. Hukuk Muhakeme Kanununun 341. maddesi gereğince istinaf kanun yolu açık olan ve istinaf incelemesi açısından yasal şartları taşıdığı anlaşılan eldeki davada, İstinaf incelemesi, Hukuk Muhakeme Kanunu'nun 355. maddesinin amir hükmü gereğince resen nazara alınması gereken ve kamu düzenine aykırılık teşkil eden haller dışında; taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülen iddia ve savunma kapsamında kalan ve istinaf dilekçesinde ortaya konulan istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmıştır. Dava; kambiyo senedine (çek) dayanarak başlatılan, icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Talep ise; Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ D.İş-████████ Karar sayılı dosyası üzerinden verilen ve esas davanın açılması ile birlikte itirazı inceleyen Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen kararının kaldırılması ve itirazın kabulü istemidir. Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257 inci maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder"; 258 inci maddesinde; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."; 265 inci maddesinde ise; "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz." hükümlerine yer verilmiştir. Tüm bu açıklamalar kapsamında somut olay incelendiğinde ise; davanın, kambiyo senedine (çek) dayanarak başlatılan, icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın ise; D. İş dosyası üzerinden verilen ihtiyati haczin kabulü kararı ile esas davanın açılması ile birlikte ihtiyati hacze itirazı inceleyen ve itirazın reddine ilişkin olarak verilen yerel mahkeme ara kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplandığı, İİK’nın 257 inci maddesinde hangi sebeplerle ihtiyati haciz kararı verilebileceğinin düzenlendiği, İhtiyati haczin yasal koşulları açısından alacağın varlığı, miktarı ve muacceliyeti hususlarının kesin ispatından ziyade yaklaşık ispat kuralları çerçevesinde gözetilmesi gerektiği, somut dava özelinde bakıldığında da; davacı yanca İbraz edilen belgelerden, alacağın varlığının yaklaşık ispat ölçüsünde ispatlandığının anlaşıldığı, İstinaf kanun yoluna başvuran tarafça her ne kadar █████/2025 tarihli ihtarnamede taşınır rehninden bahsedildiği iddia edilmiş ise de, yerel mahkemece de itiraza ilişkin verilen ek kararda isabetli olarak tespit edildiği ve Dairemizce de itibar edildiği üzere; söz konu ihtarnamede 62.997.582,89-TL'lik alacaktan bahsedildiği, bu ihtarnameden 35.000.000,00-TL'lik cari hesap borcunun teminatına ilişkin rehnin talebe konu çeki de kapsadığına dair sonuç çıkartılması mümkün olmadığı, dolayısıyla da davalı- borçlu tarafların iddialarının bu aşamada yargılamayı gerektirdiği, ayrıca sunulan belgelerden rehin miktarının güncel borç miktarından fazla olduğunun anlaşıldığı, yine rehinin takip konusu bedele mühasır olduğunu gösteren bir delilin de ibraz edilmediği anlaşıldığından, yerel mahkemece verilen ihtiyati haciz kararında ve sonrasında verilen itirazın reddine ilişkin kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle de; davalı ..... A.Ş. vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince, oybirliği ile esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davalı ... Tic. A.Ş. vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-) İstinaf eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın m. 362/1-f hükmü uyarınca kesin olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. █████/2025 Başkan... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır