Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin gerekçeli kararında, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında iş makinesi kira ve operatörlük ücretleri ile makine hasarının giderilmemesi nedeniyle sözleşme feshine ilişkin uyuşmazlık değerlendirilmiştir.
Özet: Davacı, davalı şirketle imzaladığı iş makinesi kiralama ve operatörlük hizmet sözleşmesi kapsamında, davalının kendisine ait ekskavatörün kira bedelleri ile kendi operatörlük ücretini zamanında ödememesi, sözleşme dışı talepleriyle kırıcı aparatıyla çalıştırılması sonucu makaralar, tırnaklar ve pimde oluşan hasarları gidermeyerek müvekkilini mağdur etmesi üzerine, gönderdiği ihtarnamelerle sözleşmeyi haklı nedenle feshetmiş ve ödenmeyen alacaklar ile iş makinesindeki hasarların tazminini talep etmiştir.
T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████.........................DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ... ile davalı şirket ... Danışmanlık Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 08.12.2021 tarihli iş makinası kira sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile birlikte müvekkilinin de kiralanan bu iş makinesinde operatör olarak çalıştırılmasının kapsama alınarak hem iş makinesinin kiralandığını hem de müvekkilinin bu makine üzerinde makine operatörü olarak hizmet görmesi hususunda anlaştıklarını, anılan bu hizmet alım sözleşmesi kapsamında iş makinesinin aylık kira bedeli olarak 35.000,00 TL belirlendiğini, müvekkilinin makine başında operatör olarak aylık çalışması ücreti karşılığının ise 7.000,00 TL olarak belirlendiğini, iş bu "hizmet alım sözleşmesi" ile davacı müvekkilinin sahibi olduğu iş makinesini (ekskavatör), davalı şirketin ... İnşaat ... hızlı tren şantiyesinde çalıştırılmak üzere naklettiğini ve kendisinin de iş makinesinde sözleşmenin başladığı tarihte operatör olarak işe başladığını, tarafların ayrıca davacı müvekkilinin sahibi olduğu ve davalı şirkete kiraya verdiği iş makinesinde aylık 7.000 TL ücret karşılığında operatör olarak çalışması hususunda yapılan anlaşma kapsamında davacı müvekkilin iş makinesi operatörü olarak davalı şirket nezdinde SGK girişinin de yapıldığını, kira sözleşmesine konu olan iş makinesinin, sözleşme tarihi olan 08.12.2021 tarihinde sözleşmede çalışma yeri olarak gösterilen ... İnşaat ... hızlı tren şantiyesinde davalı şirket tarafından çalışmaya başlatıldığını ve davacı müvekkilinin de aynı tarihte, aynı makinede iş makinesi operatörü olarak çalışmaya başladığını, müvekkilinin sözleşme kapsamındaki tüm edimlerini yerine getirmesine karşın, davalı şirketin, ilerleyen sürece rağmen edimlerini yerine getirmediğini, sözleşme uyarınca ödemesi gereken aylık kira bedellerini, operatör ücretlerini gereği gibi ve zamanında ödemediğini, çalışmadan kaynaklı iş makinesinde oluşan hasarları gidermediğini, iş makinesinde oluşan hasarların giderilmesi için ödemeler yapmadığını, böylece davalı şirketin edimlerini gereği gibi ve zamanında yerine getirmeyerek ve bedelleri ödemeyerek davacı müvekkilini mağdur ettiğini, davalı şirketin sözleşmede belirlenen aylık kira yanında yapılan iş karşılığı ödeme şartlarına uymaması sebebiyle davacı müvekkili tarafından davalı şirkete ... 3. Noterliği'nin 16.03.2022 tarihli, 01430 yevmiye numaralı ihbarnamesi gönderilerek, sözleşme gereği ödenmesi gereken ancak ödenmemiş olan alacağın ödenmesi, aksi halde sözleşmenin 10 ve 11. maddeleri uyarınca feshedileceğinin ve işin bırakılacağının ihtaren bildirildiğini, davacı müvekkilinin davalı şirkete ihbarname göndermesinden sonraki süreçte, sözleşmeye konu iş makinesinin normal şartlarda kova aparatıyla çalışması gerekirken, bu süreçte davalı şirketin talep ve talimatıyla iş makinesinin %80 kırıcı olarak çalıştırıldığını, davalı yanın talep ve talimatıyla gerçekleştirilmek zorunda kalınan, sözleşme kapsamı dışında kalan iş makinasının %80 kırıcı olarak çalıştırılması nedeniyle de müvekkiline ait iş makinesindeki makaraların, tırnakların ve pimin zarar gördüğünü ve iş makinesinin çalışamaz duruma geldiğini, müvekkilinin, iş makinesinde işverenin talep ve talimatıyla sözleşme kapsamı dışında bu şekilde çalıştırılması nedeniyle iş makinesinde oluşan bu hasarı davalı şirket yetkilisine bildirdiğini, davacı müvekkilinin, davalı yanın talep ve talimatı kapsamındaki çalışması nedeniyle, iş makinesinde, çalışma koşullarından kaynaklanan hasar ve zararlar meydana geldiğini, iş makinesinin hasar görmesi sebebiyle makinenin çalışamayacağını, çalışmaya devam edebilmesi için hasar gören parçaların değiştirilmesi gerekliliğinin şirket yetkilisine iletildiğini ve makinenin son durumunu videoya çekerek davalı şirket yetkilisine gönderdiğini, ancak davalı şirket tarafından iş makinesi hasarının giderilmesi ile ilgili edimlerin yerine getirilmediğini, davalı yanın hasarı giderme edimlerini yerine getirmek bir yana, bu durumu umursamadığını ve bahse konu bu hasarın giderilmesi için hiçbir çaba gösterilmediğini, davalı şirketin sözleşmedeki ödeme şartlarına uymayarak kira bedellerini ödememesi, iş makinesinde davalı şirketten kaynaklanan hasar ve bu hasarın giderilmemesi ve geçen süre boyunca müvekkilin mağduriyetinin artması sebebiyle davacı müvekkilinin, davalı şirkete gönderdiği .... 3. Noterliği'nin 12.04.2022 tarihli, 01984 yevmiye numaralı ikinci ihbarnamesiyle sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini bildirdiğini, sözleşmenin davacı müvekkili tarafından haklı olarak feshedildikten sonra da sözleşmenin 11. maddesi uyarınca ödeme şartları da gerçekleşmediğinden davalı şirkete kiraya verilen iş makinesinin davacı müvekkili tarafından işten çekildiğini, davalı şirket tarafından sözleşme dışı ve anormal koşullarda çalıştırılması sebebiyle ve makinedeki zarar /hasar gören parçaların değiştirilmemesi sebebiyle 2022 yılı 18 temmuz ayına kadar iş makinası çalışamaz durumda/atıl kaldığını, sözleşme maddeleri kapsamında davalı yanın kira ödeme sorumluluğu iş makinasının çalışmadığı /atıl kaldığı aylar için de devam etmekte ise de şu ana kadar bu kiraların ödenmediğini, böylece davalı yanın sözleşme kapsamında temmuz 2022 tarihine kadar kira ödemesi gerektiği halde müvekkiline ödeme yapmadığını, davalı yanın talimatı, talebi doğrultusunda ve sözleşme kapsamı dışındaki çalıştırılmadan kaynaklı iş makinasında hasar gören makaralar , tırnaklar ve pim, her türlü uyarıya rağmen hasarın giderilmesi ve onarımı davalı yanca yapılmadığını, bu nedenle iş makinasında oluşan bu hasarların onarımının daha sonra temmuz ayında (18 Temmuz 2022) davacı müvekkili tarafından yapılmak zorunda kalındığını, davacı müvekkilinin davalı şirket nezdinde çalıştırılırken oluşan hasar ve zararı gidermek için 30.000 TL de masraf yapmak zorunda kaldığını, böylece davalı yanın ediminden kaynaklı olarak iş makinası temmuz ayına kadar çalışamaz durumda kaldığı gibi iş bu makinayı çalışır hale getirmek için davacı müvekkilinin 30.000 TL de masraf yapmak zorunda bırakıldığını, sözleşmenin başlangıç tarihi olan 08.12.2022 tarihinden, sözleşmenin davacı müvekkili tarafından haklı olarak feshedilme tarihi olan 12.04.2022 tarihine kadar sözleşmeye konu olan iş makinesinin davalı şirket tarafından çalıştırıldığını ve davalı yandan kaynaklı olarak 18 temmuz 2022 tarihine kadar atıl durumda kaldığını, bunun yanında davacı müvekkilinin de bu iş makinesinde sözleşmenin kurulduğu tarihten fesih bildirimi tarihine kadar ekskavatör operatörü olarak çalıştığını, bu çalışma süresi içerisinde davalı şirket tarafından müvekkili hesabına 60.500,00 TL ödeme yapıldığını, davalı şirket tarafından davacı müvekkilin ... Bank hesabına yapılmış olan ödemeleri gösteren hesap özetinden de görüleceği üzere, taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davalı şirket tarafından davacı müvekkiline; "Eks kira" açıklamasıyla 24.02.2022 tarihinde 25.000 TL ve 6.04.2022 tarihlerinde 10.000 TL olmak üzere toplamda yalnızca 35.000 TL kira bedeli ödendiğini davalı şirket tarafından tarafından yapılan diğer (11.02.2022, 17.02.2022, 22.02.2022 ve 7.04.2022 tarihli havaleli ödemeler), tarafların da mutabakatıyla davacı müvekkilinin muaccel hale gelmiş operatör çalışma ücreti alacaklarına mahsup edildiğini ve muhasebeleştirildiğini, davalı şirket bahse konu sözleşmedeki ödeme şartlarına uymayıp kira bedellerini ödemeyerek, operatör ücretlerini de eksik ve geç ödeyerek, iş makinesinde sebep olduğu hasarın onarımını yapmayarak ve onarım bedelini de karşılamayarak davacı müvekkilini haddinden fazla mağdur ettiği gibi bahse konu kira sözleşmesinin 5. Maddesinde yer alan "Makinanın gidiş-geliş nakliyesi kiralayan firmaya aittir." şartına da uymayarak, iş makinesinin nakliye bedelini de ödemediğini, davacı müvekkilinin KDV hariç 12.500 TL. nakliye bedeli ödemek zorunda kaldığını, bu bedelin de davalı yanca verilen ödenme sözlerine rağmen müvekkiline halen ödenmediğini, davacı müvekkilinin kira bedellerine ve nakliye bedeline ilişkin davalı şirkete kesmiş olduğu faturaları, davalı şirketin muhasebe birimine ilettiğini ve davalı şirket tarafından bu faturalara itiraz edilmeyerek, faturalar kesinleştiğini, davalı şirketin, genel kapsamıyla izah edilen bu hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan borcunun bir kısmına mahsuben davacı müvekkiline, borçlusunun davalı şirketin olduğu 03.04.2022 düzenleme tarihli, 30.04.2022 vade tarihli 70.000 TL. bedelli bir tane senet verdiğini, bahse konu bu senedin, davalı şirketin davaya ve icra takibine sebebiyet vermeksizin ödeme yapabileceği düşüncesi ile davacı müvekkil tarafından iyi niyetli olarak iş bu dava tarihine kadar icra takibine konulmadığını, müvekkilinin, yukarıda belirtilen alacaklarla birlikte, sözleşmenin başlangıç tarihinden feshine kadar olan süreçte aynı zamanda sözleşmeye konu iş makinesinde sigortalı olarak aylık 7.000 TL. ücretle 5 ay ekskavatör operatörü olarak çalıştığını, davalı şirketin yapmış olduğu ödemelerden yalnızca 24.02.2022 ve 06.04.2022 tarihli Eks kirası açıklamasıyla yapılmış olan ödemelerin kiraya ilişkin olduğunu, kira açıklamasıyla yapılmayan diğer ödemelerin ise davacı müvekkilinin operatör ücreti alacağına ilişkin olduğunu ve davalı şirketin iş makinesini sözleşme dışında anormal koşullarda çalıştırması sebebiyle iş makinesinde meydana gelen hasarı ve bu hasar zararlarını karşılamadığını, davacı müvekkilinin bu zarar sebebiyle 30.000 TL masraf yaptığını, dolayısıyla davalı şirketten aynı zamanda masraf alacağının da bulunduğunu, sözleşmenin fesih tarihinden itibaren yürütülecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davacı müvekkilinin kira sözleşmesinden kaynaklanan iş makinesinin sözleşme ile belirtilen 6 aylık kira bedeli ile makinenin hasar görmesi nedeniyle çalışamadığı, atıl kaldığı aylara ilişkin kira bedeli de eklenerek, nakliye bedeli ve makinede oluşan hasarlar ile zarar ziyan bedeli ile bakiye operatör ücretleri alacaklarının tespiti ile bu alacakların davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin ... Danışmanlık Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, enerji ve inşaat alanlarında faaliyet gösterdiğini, davacı ... ....Şİnin ise 08.10.2021 14.04.2022 tarihleri arasında şirket bünyesinde, Halkalı - ... Hızlı Tren Hattı projesi kapsamında ...'deki şantiyede ücret karşılığı çalışmış eski işçisi olduğunu, davacı ile müvekkili firma arasında 08.12.2022 tarihli bir iş makinesi kiralama sözleşmesi olduğu gibi, aynı zamanda bir iş sözleşmesi de mevcut olduğunu, müvekkili şirketin davalının sigorta girişini bizzat gerçekleştirdiğini, hizmet alım sözleşmesi değil iş sözleşmesi akdedildiğini, işçilik alacakları için açılan davalarda 7036 ve 4857 Sayılı Kanunlar gereği İş Mahkemelerinin görevli olduğunu, dolayısıyla davanın bir kısmını işçilik alacağı talebini teşkil ettiğini, işçilik alacaklarına yönelik talebin görevsiz mahkemeye yöneltildiğini ve 7036 Sayılı Kanun'un 3. Maddesi gereği Dava Şartı Arabuluculuğa başvurulmadığı gözetilerek öncelikle görevsizlik kararı verilmesini, ardından da arabulucuya başvurulmadan dava açılması nedeniyle herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket her ne kadar davacıya karşı borçlarının tamamını ifa etmişse de bir an için davacıya borcu olduğu kabul edilse dahi, bu alacak davacı tarafından belirlenebilir bir alacak olduğundan davacı tarafın belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili firmanın davacıya 08.10.2021 ile 14.04.2022 tarihleri arasında hak ettiği iş makinesi kira bedelleri ile işçilik ücretlerini yatırdığını, 03.04.2022 düzenlenme tarihli 70.000 TL bedelli güvence senedi verdiğini, müvekkili firmanın davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı yanın her ne kadar müvekkili firmanın davacının iş makinesinde çalışmadan kaynaklı zararları gidermediğini belirtse de müvekkili firma iş makinesinde çalışmaya bağlı deformasyona uğrayan değiştirilebilir parçaları davacıya tedarik ettiğini, gerek davacının zarara uğramasını gerekse de işin aksamasının mümkün olduğunca önüne geçmeye çalıştığını, müvekkili şirketin iş makinesinde oluşan hasarlara ilişkin sorumluluklarını yerine getirmediği iddiasının kötü niyetli olduğunu, öte yandan 14.04.2022 tarihinde, işi yarıda bırakıp kullanımına bırakılan yakıt ve parçaları alarak iş yerini terk eden davacı hakkında müvekkili firmanın şikayeti üzerine ... 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nde ████████ E. Numarası ile Hizmet Nedeniyle Görevi Kötüye Kullanmak suçundan dava açıldığını, yapılan soruşturma kapsamında alınan ifadesinde müvekkili şirket tarafından kullanımına bırakılan yakıt, filtreler ve yedek parçaları almak suretiyle şirketin kendisine olan borcunu tahsil ettiğini, şirket ile olan alacak verecek meselesi için kullanımına bırakılan eşyaları izinsiz olarak aldığını beyan ettiğini, işbu ceza dava dosyasının celp ve tetkikini ve bilirkişi incelemesinde kullanılmasını talep ettiklerini, ayrıca davacı tarafın şirketin talep ve talimatıyla iş makinesinin %80 kırıcı olarak çalıştırıldığını belirtse de müvekkili şirketin, hızlı tren projesinde alt yüklenici olarak çalışmaya başladığı tarihten bu yana, sözleşme gereği taş duvar imalatlarını yaptığını, Asıl yüklenici ... İnşaat Turizm ve Sanayi AŞ. ile akdettiği sözleşmede herhangi bir değişiklik meydana gelmediğinden ve müvekkil firmanın yaptığı işin nev'i değişiklik arz etmediğinden, müvekkili şirketin talimat vererek iş makinesinin kullanım şeklinin değiştirilmesi gibi bir durum söz konusu olmadığını, iş makinesi kira süresi boyunca kiralanma amacına uygun bir şekilde kullanıldığını, müvekkili şirketin taş ocaklarında ve şantiyelerde faaliyet gösterdiğini, makine sahibi davacı tarafından da sözleşmenin yapıldığı tarihte bilinen bir husus olduğunu, işleyen her makine gibi iş makinesinde de yıpranmalar meydana gelmesinin doğal olduğunu, anormal koşullarda çalışıldığı iddiasının dayanaksız olduğunu, davacının 18.07.2022 tarihine kadar iş makinesinin âtıl kaldığını ve makinenin atıl durumda olmasından müvekkili firmanın sorumlu olduğunu belirttiğini, ancak ... 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ████████ E. Sayılı dosyasından da anlaşılacağı üzere davacının 14.04.2022 tarihinde kullanımına bırakılan, müvekkil şirkete ait eşyaları ve iş makinesini de alarak iş yerini terk ettiğini, iş makinesinin atıl kalmasının müvekkili firmaya izafe edilebilir bir husus olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasındaki operatörlü iş makinesi kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı taraf dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında █████/2021 tarihli iş makinesi kira sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme uyarınca kendisinin de iş makinesinde operatör olarak çalıştırılmasının kararlaştırıldığını, sözleşmeye uygun olarak iş makinesini belirlenen yere naklettiğini ve aynı tarihte operatör olarak çalışmaya başladığını, sözleşme kapsamındaki tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davalının ödeme yükümlülüğüne uymadığını ve iş makinesini sözleşme dışı işlerde çalıştırdığını, sözleşmeye aykırılık hallerinin devam etmesi nedeniyle sözleşmeyi feshettiğini belirterek sözleşme kapsamındaki alacaklarının tahsilini talep ettiğini beyan etmiştir. Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalı tarafça yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmuştur. Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davacının arabuluculuk yoluna başvurmadan eldeki davayı açtığını, usulüne ilişkin itirazların yerinde görülmemesi halinde davacıya hak etmiş olduğu tüm ücretleri ödediğini, davacıya borcu olmadığını, davacının işi yarıda bırakarak kendisine teslim edilen eşyaları da alıp gittiğini, bunun üzerine davacı hakkında şikayetçi olduklarını ve ... 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 31. maddesi uyarınca Mahkememizce davacı vekiline dava dilekçesindeki taleplerini kalem kalem somutlaştırması için süre verilmiş ve davacı vekili █████/2022 tarihli dilekçesiyle (1) kira sözleşmesinden kaynaklı ödenmeyen kira bedelini, (2) iş makinesindeki hasarlar nedeniyle atıl kalmasından kaynaklı kira bedelini, (3) nakliye bedelini, (4) iş makinesindeki hasarın giderilmesi için yapılan giderleri ve (5) bakiye operatör ücretlerini talep ettiklerini beyan etmiştir. Bu itibarla eldeki davanın iş makinesi kiralama sözleşmesinden kaynaklı kira bedeli, iş makinesinin kullanılamadığı süre boyunca mahrum kalınan kira geliri, taşıma bedeli ve oluşan hasar nedeniyle yapılan masraflar ve bakiye operatör ücretine ilişkin maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun, taraflar arasındaki iş makinesi kiralama sözleşmesinden kaynaklı olarak davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, aracının sözleşme dışı işlerde çalıştırılıp çalıştırılmadığı, bu nedenle davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshedip etmediği, bakiye kira ve hizmet, araçta oluştuğu ileri sürülen hasar nedeniyle tazminat ve nakliye bedeli alacağının olup olmadığı, mahrum kaldığı kira geliri bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Davanın esasına girmeden önce davalı vekilinin mahkememizin görevsiz olduğu noktasındaki itirazı değerlendirilmiştir. Her ne kadar davalı taraf görev itirazında bulunmuş ise de, uyuşmazlığın operatörlü iş makinesi kira sözleşmesinden kaynaklandığı ve tacirler arasındaki karma nitelikteki bu sözleşmeden kaynaklı davalarda mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmekle, görev itirazı yerinde görülmemiştir. Mahkememizce davanın iddiaları ve davalının savunmaları kapsamında davacının alacak talebinin yerine olup olmadığı noktasında öncelikle davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi yoluna gidilmiştir. Bu kapsamda Mahkememizce Kayseri Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, taraflar arasındaki ticari ilişkinin ne zaman başlayıp, ne zaman sona erdiği, davacının dava tarihi itibari ile davalıdan kira, hizmet ve nakliye bedeli alacağının olup olmadığı, ayrıca kiraya konu iş makinesi ile ilgili olarak tamirat, nakliye bedeli ödeyip ödemediği, bunların defter ve kayıtlarda yer alıp almadığı yönlerinden rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Bilirkişi tarafından rapor dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında █████/2021 tarihinde başlayan ticari ilişki kapsamında davacının davalıya toplam 135.110,00 TL bedelli fatura tanzim ettiği, davalı tarafça yapılan 60.500,00 TL ödeme dikkate alındığında davacının davalıdan bakiye 74.610,00 TL alacaklı olduğu görülmüştür. Davacının defter ve kayıtları incelendikten sonra bu kez Mahkememizce resen seçilen makine mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesap bilirkişisinden oluşturulan bilirkişi kuruluna dosya tevdi edilmiş ve taraflar arasındaki sözleşme, davacının defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde alınan bilirkişi raporu, tanık beyanları ve ceza dosyası içeriği ile tüm deliller değerlendirilerek, davacının davalıdan dava tarihi itibariyle alacağı bulunup bulunmadığı yönlerinde rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle, davacı tarafça düzenlenen 135.110,00 TL tutarındaki faturaların davalının da ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının yapmış olduğu 60.500,00 TL ödeme bulunduğu belirlenmiştir. Yapılan tüm bu açıklamalar ışığında eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacı ile davalı arasında █████/2021 tarihli operatörlü iş makinesi kira sözleşmesi bulunduğu noktasında uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık, davacının sözleşmeyi haklı olarak feshedip feshetmediği, sözleşme uyarınca alacağı bulunup bulunmadığı hususundan kaynaklanmaktadır. Davacı tarafından davalıya keşide edilen ... 3. Noterliği'nin █████/2022 tarihli 1430 yevmiye numaralı ihtarnamesinde davacının davalıya üç günlük süre vererek sözleşmeden kaynaklı alacaklarının ödenmesini talep ettiği, ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğini ihtar ettiği görülmektedir. Gerçekten de tarafların ticari defter ve kayıtları incelendiğinde davacı tarafça davalı adına düzenlenen toplam 135.110,00 TL bedelli faturaların hem davacı defterlerinde hem de davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, her iki tarafında ticari defterlerine göre davalının davacıya 60.500,00 TL ödemede bulunduğu, bu itibarla davacının davalıdan sözleşmeden kaynaklı alacağı bulunduğu, bu alacakların ödenmemesi üzerine davacı tarafça davalı adına bu kez ... 3. Noterliği'nin █████/2022 tarihli 1984 yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiği ve alacakların ödenmemesi nedeniyle sözleşmenin tek taraflı feshedilmiş olduğunun belirtildiği, bu itibarla davacının sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, ... 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen ve davacının mahkumiyetine karar verilen dosyada suç tarihinin █████/2022 tarihi olması nedeniyle sözleşmenin feshindeki haklılık durumunun bu yargılamadan etkilenmeyeceği, tarafların ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu üzere davacının iş makinesi kira alacağına ilişkin 135.110,00 TL'lik fatura alacağının davalı tarafça yalnızca 56.000,00 TL'lik kısmının ödendiği, her ne kadar davalı tarafça yapılmış 4.500,00 TL'lik bir ödeme daha gözükse de ödemenin açıklamada açıkça maaş ödemesine ilişkin olduğunun belirtildiği, bu itibarla davacının bakiye 79.100,00 TL alacağı bulunduğu, yine taraflar arasındaki sözleşmenin 5. maddesinde iş makinesinin gidiş geliş nakliye bedelinden davalının sorumlu olacağının açıkça hüküm altına alındığı, bu itibarla davacı tarafça nakliye bedeli olarak ödenen ve faturası dosyaya sunulan 14.300,00 TL'lik ödemenin davalıdan talep edilmesinin yerinde olduğu görülmekle, davacının davası bu alacak kalemleri yönünden kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra, davacının mahrum kalınan kira geliri, iş makinesinde meydana gelen hasarın onarımı için yapılan masraflar ve bakiye operatör ücreti talepleri yönünden yapılan değerlendirmede ise, bilindiği üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 4. maddesinde ve diğer Kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, bu bağlamda, davanın alacak talebine ilişkin olduğu, bu türdeki davaların TTK'nın 5/A maddesi gereğince arabuluculuğa tabi olduğu, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, davacı vekilince arabuluculuk son tutanağını dosyaya sunulduğu ve arabuluculuk dosyasının celbedildiği, yapılan incelemede arabuluculuk son tutanağında yalnızca dava konusu sözleşmeden kaynaklı kira bedelleri ile nakliye ücretinin uyuşmazlık konusu yapıldığı, diğer alacak kalemleri yönünden ise herhangi bir arabuluculuk başvurusu bulunmadığı görülmekle, davacının arabuluculuk yoluna gitmeden talep ettiği mahrum kalınan kira geliri, iş makinesinde meydana gelen hasarın onarımı için yapılan masraflar ve bakiye operatör ücreti kalemleri yönünden davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Nihayet belirtmek gerekir ki, davacı tarafından davalının davadan önce Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi hükmüne uygun olarak miktar ve ödeme talebini içerecek şekilde temerrüte düşürüldüğüne ilişkin delil sunulmadığı gözetilerek faiz dava ve ıslah tarihinden itibaren başlatılmış ve dava ile ıslah edilen bedeller dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 79.110,00 TL iş makinesi kira bedeli ile 14.300,00 TL nakliye bedeli olmak üzere toplam 93.410,00 TL'nin 61.100,00 TL'sinin dava tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren, bakiye 32.310,00 TL'nin ıslah tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gerekli 6.380,84 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 2.358,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.022,43 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafından yatırılan 2.358,41 TL peşin ve ıslah harcının davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,6-Davacı tarafından yapılan 7.962,70 TL (80,70 TL başvurma harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 870,50 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 5.328,14 TL'lik kısmının davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,8-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE, 9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.043,85 TL'nin davalıdan, 508,61 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 ... ¸