Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, ciro yoluyla iktisap edilen çeke dayalı ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararının istinaf başvurusunu, borcun esasına yönelik itirazlar nedeniyle esastan reddetmiştir.
Özet: Bir ihtiyati haciz davasında, alacaklının yazılı belgelere dayanarak talep ettiği ihtiyati haciz kararına karşı borçlu vekilinin yaptığı itirazlar değerlendirilmiştir; ilk derece mahkemesi yüzde 15 teminat karşılığında haczi kabul edip borçlu itirazlarını reddederken, borçlu vekili ise menfi tespit davasının devam ettiğini, alacaklının alacağı olmadığını ve çekin bedelsiz kaldığını iddia ederek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, alacaklının ciro yoluyla hamil olduğu çeki ibraz ederek alacaklı olduğunu yaklaşık ispatladığını, borçlunun itirazlarının borcun esasına ilişkin olup genel mahkemede tartışılması gerektiğini ve menfi tespit davasının ihtiyati hacze engel teşkil etmediğini belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının yerinde olduğuna hükmetmiş ve davalı vekilinin istinaf başvurusunu oy çokluğuyla esastan reddetmiştir.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ...HUKUK DAİRESİDOSYA NO :.KARAR NO : .T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...) *KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA.. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEK KARAR TARİHİ : .NUMARASI : .DAVACI : ... -... VEKİLİ : Av. ... .DAVALILAR : 1 -... -... VEKİLİ : Av. ... . : 2 -... -... ...DAVA : İhtiyati Haciz KARAR TARİHİ : .KARAR YAZIM TARİHİ : .Davalı ... vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Alacaklı vekili dilekçesinde, müvekkilinin borçlulardan yazılı belgelere istinaden alacaklı olduğunu, borcun vadesi geçtiği halde ödemediklerini ileri sürerek borçlular aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ ... TARİHLİ D. İŞ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, yüzde 15 teminat mukabilinde talebin kabulüne karar verilmiştir.Karara karşı, davalı ... vekili itiraz etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ 03.06.2025 TARİHLİ EK KARARININ ÖZETİ: İtiraz üzerine mahkemece "itirazların ihtiyati hacze itiraz aşamasında değerlendirilmesi mümkün olmadığı gerekçeleriyle itiraz edenin yerinde görülmeyen itirazlarının reddine" karar verilmiştir. Karara karşı davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı ... vekili istinaf dilekçesi ile; itiraz dilekçesini tekrarla, soruşturma dosyasında alacaklı....'ın ikrarının bulunduğunu, menfi tespit davasının halen devam ettiğini, alış veriş kapsamında çekin ...'e verildiğini, çekin iade edileceğini ancak edilmediğini, Furkan'ın İsmail'in çalışanı olduğunu, çekin ne suretle onun eline geçtiğini bilmediğini, ...'ın bir alacağı olmadığını, kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Talep, ihtiyati haciz istemine yöneliktir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. Madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)'nun 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesine uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir. İİK'nın 265/3. maddesinde ise, Mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği, düzenlenmiştir.Somut olayda, ihtiyati haciz talebine konu çekin onaylı örneğinin dosyaya sunulduğu, buna göre ihtiyati haciz talep edenin ciro yoluyla hamil olarak göründüğü, çekin arka yüzünde, süresi içinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı nedeniyle işlem yapılmadığı, bu aşamada ihtiyati haciz talep edenin alacaklı olduğu hususunu yaklaşık olarak ispat ettiği anlaışlmaktadır. İtiraz eden borçlu ihtiyati haciz kararına dayanak çekin keşidecisi olup, beyan ve itirazlarının İİK'nun 265. madde kapsamında olmadığı, borcun esasına ilişkin itirazlar olduğu, çek keşidecisi borçlunun çek lehtarı ile arasındaki temel ilişkiye bağlı olarak çekin bedelsiz kaldığı, dolayısıyla çeki ciro yoluyla iktisap eden alacaklıya karşı da bedelsiz kaldığı yönündeki iddialarının, alacaklının da hasım olarak gösterilerek genel mahkemede açılacak davada tartışılabilecek iddialar olup, somut olayda keşidecinin lehtara karşı açtığını beyan ettiği menfi tespit davasında verilen ödeme yasağı kararının ihtiyati haciz kararı talep edilmesine ve verilmesine engel olmayacağından,( bkz. Yargıtay 11 HD █████████ E-█████████ K., Yargıtay 19 HD ██████████ E-██████████ K.,) ilk derece mahkemesince itiraz eden borçlu bakımından verilen ihtiyati haciz kararının ve karara itiraz uyarınca itirazın reddine ilişkin kararın yerinde olduğu kanaatiyle borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca oy çokluğu ile esastan reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-) Davalı ... vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-) İstinaf eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın m. 362/1-f hükmü uyarınca KESİN olmak üzere, OY ÇOKLUĞUYLA karar verildi.█████/2025 Başkan... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır MUHALEFET ŞERHİ Özü itibariyle çoğunluk görüşü mutat uygulamaya paralel ve gerekçeleri itibariyle doğru ise de olay özelinde farklı bir durum söz konusudur. İhtiyati hacze konu edilen ve dayanak belge olarak sunulan çekin "karşılıksız" işlemine tabi tutulmadığı görülmektedir. Bankaya ibraz edilen çekin arkasına, yine bir mahkeme tarafından verilmiş ödeme yasağı bulunduğu yazılmıştır. İhtiyati haciz talepleri incelenirken dayanak belgelerin iddiayı ispata yeter olup olmadığı hakim tarafından denetlenmelidir. Bir mahkemenin başka bir mahkemeden verilen ihtiyati tedbiri işlevsiz hale getirecek şekilde karar vermesi uygun değildir. En azından çekteki ödeme yasağı nazara alınarak, tedbiri veren mahkemeden gerekli araştırma yapılmalı, çekin ortaya çıktığı o dosyaya ihbar edilmeli, olayın özelliğine göre ihtiyati haciz verilmemesinin acil ve güncel bir zarara neden olacağı değerlendiriliyorsa, bu da gerekçeye yazılmalıdır. Değişik iş üzerinden verilen ihtiyati haciz kararı, esas üzerinden verilen tedbiri işlevsiz hale getirmiştir. Karşılıksızdır şerhi yazılmamış çekin muaccel bir alacağı yeterince ispat ettiği tartışmalıdır. Bu çekin normal takibe konu edilmesi ile doğması muhtemel zarar, bir mahkeme kararının yok sayılmasının doğuracağı kamusal zarardan fazla değildir. Bu nedenle ihtiyati haciz talebinin reddedilmesi gerektiği görüşündeyim. ... Başkan ...