adana bölge adliye mahkemesi: asıl işverenin alt işverenin işçilik alacaklarını ödemesi sonucu açtığı rücuen tazminat davasında eser sözleşmesi kapsamında sorumluluk değerlendirmesi.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi: Asıl İşverenin Alt İşverenin İşçilik Alacaklarını Ödemesi Sonucu Açtığı Rücuen Tazminat Davasında Eser Sözleşmesi Kapsamında Sorumluluk Değerlendirmesi.

Özet: Asıl işveren konumundaki davacı şirketin, alt işveren davalı şirketin işçisine ödemek zorunda kaldığı ücret alacakları nedeniyle açtığı rücuen tazminat davasında, davacı ödediği 74.020,88 TLnin avans faiziyle tahsilini talep ederken, davalı asıl işverenin kendilerine borçlu olduğunu ve işçileri fazla çalıştırıp işlere zarar verdiğini iddia ederek davanın reddini istemiştir. İlk derece mahkemesi, asıl işveren ve alt işveren arasındaki müteselsil sorumluluğu kabul etse de, rücu ilişkisinin kapsam ve niteliğinin taraflar arasındaki eser sözleşmesi hükümleri ile diğer yasal kurallara göre çözümlenmesi gerektiğini belirtmiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ███████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ███████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

Başkan :

Üye :

Katip :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ...

NUMARASI : ... Esas Ve ... Karar

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :█████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :█████/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas Ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, ... ilçesinde bulunan ... Serbest Bölge 'de kurulu işyerinde gemi imal ve onarım işleri yaptığını, teknolojik olarak uzmanlık gerektiren çeşitli konularda işin yapımını eser sözleşmesi ile yaptırmakta olduğunu, ... kod no 'lu gemi imal projesinde raspa ve boya işleri davalıya yaptırılmak üzere sözleşme yapıldığını, işin bitiminde davalının 6 çalışanın ... Noterliği 'nin ... tarihli ... y. no'lu ihtarnameyi göndererek yaklaşık 1 yıldır ücret bile alamadıklarını ileri sürdüğünü, ödenmesini davacıdan istediklerini, öğrenildiğine göre bu kişilerin davalının yanına çalışmalarını sürdürürken davalının yönlendirmesiyle davacıdan işçilik alacaklarını istediklerini, davalının işçilerinden ... tarafımıza ve davalı ... şirketine karşı, .... İş Mahkemesi 'nin ... E. sayısında kayıtlı alacak davasını açıldığı, davanın kabul edildiğini, karar taraflarınca istinaf edildiğini, ...'ın, .... İcra Dairesi 'nin ... E. sayısında kayıtlı ilamlı icra takibini açınca, taraflarınca icra dosyasına 56.990,32.TL nakdi teminat yatırılarak tehir-i icra kararı alındığını, ... Bölge Adliye Mahkemesi 24.H.D. 'nin ... E. ... K sayılı aleyhe kesin kararından sonra, alacaklıya ödenmek üzere nakdi teminata ilave olarak, yine davacı müvekkili tarafından ... tarihinde icra müdürlüğünün hesabına 17.030,56.TL ödendiğini, davalının, işçisinin alacaklarını yasa gereği hesaplayarak ödemediği, iş şartlarını uygulamadığı,nı kötüniyetle icra baskısı altında davacının ödemesine neden olduğu için davacının toplam 74.020,88.TL ödemek zorunda kaldığını, bu bedelleri rücuen talep etmek gerektiği, bu nedenle açılan davanın kabulüne davacı müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan 74.020,88.TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden, 1.571,68.TL'nin dava tarihinden itibaren olmak üzere; toplam 75.592,56.TL 'nin fazlaya dair ve sair haklar saklı kalmak kaydıyla, avans faiziyle beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, bu nedenle yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, davalı firmanın, ... tarihinde davacı firma ile ... kod nolu geminin raspa boya işlerinin yapımı konusunda sözleşme imzaladığı, iş bu sözleşme özel uzmanlık gerektiren işlerden olmayıp iş hukuku anlamında tarafların üst işveren ve alt işveren olma sıfatına helal getirmediği, yapılan sözleşme ile davalı firma yüklenmiş olduğu işlerin bedelini tamamlama ölçüsünde hak edişler olarak alacağı, davalı firma üstlenmiş olduğu işleri eksiksiz yerine getirmesine rağmen davacıdan hak edişi olan 15.463,97.TL ödemeyi alamadığı, ayrıca davalının davacı firma tarafından ... Gemisinin işlerinin yapımında çalıştırılmış ve 22.500.TL'lık bedeli de tahsil edemediği, tüm bunlara rağmen davacı, davalı firmanın bilgisi ve izni olmadan işçileri fazla çalıştırdığı, davalı firmanın görevi gereği yerine getirmiş olduğu iş alanlarına daha sonra kaynak işleri yaptırıldığı, tamamlanan işlerin deforme edilmiş ve işçilerden davacının kendi kusuru ile oluşan deformasyonların tekrar düzeltilmesi istenmiş, iş yaptırıldığı, fazla çalışma karşılığında davalı firma işçileri ve davalı firmaya ödeme yapılmadığı, bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas Ve ... Karar sayılı kararında, asıl işveren olarak davacı şirket ile alt iş veren olarak davalı şirket müteselsil olarak asıl iş veren-alt işveren ilişkisi kapsamında sorumlulukları bulunmakta ise de; bu sorumluların (asıl işveren-alt işveren olarak) sorumluluk sınırı, niteliği ile kapsamının belirlenmesinde kendi aralarındaki eser sözleşmesi hükümleri gözönünde tutulması gerektiğini, asıl iş verenle alt iş veren arasındaki sözleşme; 6098 sayılı TBK.'nun 470-486 maddeleri kapsamında eser sözleşmesi niteliğinde olmakla, rücu ilişkisi taraflar arasındaki bu sözleşme hükümleri ile ilgili diğer yasal kurallara göre çözümlenmesi gerektiğini, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı içtihadında da; dava dışı işçiye karşı asıl işveren-alt işveren olarak sorumluluk sınırı, niteliği ile kapsamının belirlenmesinde kendi aralarındaki temel hukuki ilişki hükümlerinin gözönünde tutulması gerektiğini, dava dışı işçi ..., davacının işçisi olmayıp davalı yüklenicinin iş yeri siciline kayıtlı işçisidir ve davacının müteselsil sorumluluğu İş Kanunu'nun 36.maddesindeki düzenlemeden kaynaklandığını, buna göre yapılarak davalı yüklenicinin kendi işçisinin işçilik alacaklarının tamamından sorumlu olduğu ve yasal sorumluluğu nedeniyle ödemek zorunda kalan davacı iş sahibinin davalı yükleniciden ödediği miktarı rücu etme hakkı bulunduğundan, davacı tarafın icra dosyasına ödediği ödemeler ve kesinleşen .... iş mahkemesinin kararı doğrultusunda davanın tamamının kabulüne ve her ne kadar taraflar tacir olsa da rücuya konu alacak işçilik alacağı olduğundan yasal faiz işletilerek açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ekinde yer alan ve ... tarih, ... y. no'lu .... Noterliği 'nden gönderilen "işçilik giderleri" konulu ihtarnamedeki açıklamalarından anlaşılacağı üzere davalının işçilik giderlerini kötü niyetle ödemeyerek davacı müvekkiline yüklenmesini sağlamaya çalıştığını, bu kötü niyetin bir başka kanıtı da, dava dışı işçinin kazandığı .... İş Mahkemesi 'nin ... E. sayısında kayıtlı birlikte davalı olarak yer aldığıkları davada aleyhe verilen kararı istinaf etmesi gerektiğini, dolayısıyla, sadece sözleşmeye aykırılık değil aynı zamanda yasaya aykırılık ve kötü niyetle haksız fiil gerekçelerine de dayandığını, avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletmesiyle ilgili olmasının yeterli olduğunu, alacaklının haksız fiil dahil her türlü nedenden doğan alacağı için avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkı bulunduğunu, bu nedenlerle avans faizi yerine yasal faize hükmedilmiş olması, kararın bu kısmının avans faizi şeklinde düzeltilmesini gerektiğini, faize ilişkin hükmün düzeltilmesini yasal faiz yerine avans faizine karar verilmesi talep etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemeye açıldığını, yetkili mahkeme müvekkil firmanın merkezinin bulunduğu ... Mh. ... Cd. No:... ... /... adresinin bağlı bulunduğu yargı yeri olan ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yerel mahkemenin yetkisizlik itirazını incelememiş olduğunu ve bu konuda karar vermemiş olduğunu, taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesine konu olmadığını, yerel mahkemenin .... İş Mahkemesi'nin ... E. ve ... K. sayılı kararında tanımlı alt işveren üst işveren tanımını kabul etmiş olsa da taraflar arasında yapılmış sözleşmenin niteliği itibarı ile eser sözleşmesi olarak kabulünün yasal dayanağının bulunmadığını, tarafların yapmış oldukları sözleşmeleri iş hukukunun temel kriterlerine uygun olarak yapmış olmakla yapılan yargılamanın işin gereği eser sözleşmesi olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede işçilik alacaklarına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığını, her ne kadar davacı yan ve müvekkil firma arasında düzenlenen sözleşmede işçi alacaklarına yönelik bir hüküm bulunmasa da, işçi alacakları üst-alt işverenin ortak sorumluluğu altında olduğunu, açıklanan nedenlerle, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas Ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, dışı işçiye ödenen tazminatların davalılardan tahsili talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, dava dışı işçi ... tarafından işçi alacakları tazmini talepli açılan davada davanın kabulüne karar verildiği, verilen kararın Yargıtay ilamı ile onandığı, dava dışı işçi tarafından davacı hakkında ilamlı takibi başlatıldığını, davacının asıl alacak ve ferileriyle birlikte toplam 75.592,56 TL ödeme yapıldığını, dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarından davalıların tam sorumlu olduğunu ileri sürerek ödenen bedelin rücuen davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı rücuen tazminat davasına davacının eylemlerinin sebebiyet verdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve işbu karara karşı davacı vekili ve davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, taraflar arasındaki "... Tersanesinde İnşa Edilecek 725 adet Tanker Boya İşlerinin Projelere Uygun Olarak Yapılması" sözleşmesi bulunduğu, dava dışı işçi ..., davacının işçisi olmayıp davalı yüklenicinin iş yeri siciline kayıtlı işçisi olduğu, davacının müteselsil sorumluluğu İş Kanunu'nun 36.maddesindeki düzenlemeden kaynaklandığı, davalı yüklenicinin kendi işçisinin işçilik alacaklarının tamamından sorumlu olduğu ve yasal sorumluluğu nedeniyle ödemek zorunda kalan davacı iş sahibinin davalı yükleniciden ödediği miktarı rücu etme hakkı bulunduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesince davacının dava dışı işçinin açtığı işçi alacakları davası nedeniyle ödediği işçi alacakları ve ferilerinin davalıdan tahsiline karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmedeki yetki hükmü ve HMK 17. Maddesi gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğu, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ancak somut olayda taraflar tacir olup bu nedenle avans faizine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile yasal faize karar verilmesinin yerinde olmadığı davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, mahkemece kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1-a)- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

b)- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas Ve ... Karar sayılı karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,

4-Davanın KABULÜ ile,

74.020,88.TL rücu tazminatının ... tarihinden, 1.571,68.TL tazminatın dava tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 5.163,72.TL nisbi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan toplam 1.290,94.TL harcın mahsubu ile bakiye 3.902,78.TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

6-Davacı vekili tarafından yatırılan toplam 1.290,94.TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davacı vekilinin sarf ettiği emek ve mesaisi dikkate alınarak 45.00,00.TL vekalet ücreti takdiri ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davacı vekili tarafından sarf edilen toplam 884,50.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9-Arabuluculuk asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 1.320,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına

10-HMK.'nın 333.maddesi uyarınca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

İstinaf incelemesi yönünden;

1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya İADESİNE,

2-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 220,70.TL istinaf başvurma harcı, 93,50.TL tebligat gideri olmak üzere toplam 314,20.TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 5.163,72 TL istinaf karar harcın peşin alınan 1.291,00.TL harcın mahsubu ile bakiye 3.872,72.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

4-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına

5-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve kullanılmayan gider avansının ilk derece mahkemesine İADESİNE,

5-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın dairemizce taraf vekillerine tebliğine,

Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır