Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, temizlik hizmetinde ana yüklenicinin alt işveren çalışanına ödediği işçilik alacakları ile kıdem tazminatının rücuen tahsili davası.
Özet: Davacı kurum, temizlik hizmeti aldığı davalı alt işverenlerin çalışanı aleyhine açılan işçilik alacakları davası sonucu ödemek zorunda kaldığı tazminatı (işçilik ve kıdem alacakları), söz konusu bedelden davalıların sorumlu olduğu gerekçesiyle rücuen tahsil etmek üzere dava açmış; davalılar ise savunmalarında, ilgili hizmet sözleşmelerinde bu tür bir sorumluluğun bulunmadığını, işçilik davasının kendilerine ihbar edilmediğini, zamanaşımı ve görevsizlik itirazlarıyla birlikte asıl işverenin müteselsil sorumluluğunu öne sürerek davanın reddini talep etmiş, mahkemece tarafların delilleri toplanmıştır.
T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : █████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kendileri ve davalılar ..... Eğitim arasında temizlik hizmeti alımına ilişkin sözleşme olduğu, bu hizmetin davalılar tarafından verilmesi sırasında davalılar nezdinde çalışan dava dışı .....'in kendilerine karşı işçi alacağı için İstanbul Anadolu ...... İş Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyasında dava açtığı ve işçilik alacaklarının hüküm altına alındığı, söz konusu alacakların İstanbul Anadolu ...... İcra Dairesi'nin ..... esas sayılı icra takip dosyasında aleyhlerine icra takibi başlatılmak suretiyle tahsil edildiği ve işçiye 127.616,09 TL ödeme yapıldığı, söz konusu bedelden davalıların sorumlu olması sebebiyle davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı .... Grup İnşaat Taahhüt Otomotiv Turizm Gıda Emlak Temizlik Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekili 03.01.2023 tarihli cevap dilekçesinde; davanın dayanaktan yoksun olduğunu, 4734 Sayılı Kanunun 62. Maddesi uyarınca alt işverene rücu edilemeyeceğini, 4857 Sayılı İş Kanunun geçici 9. Maddesi uyarınca ihtilaf hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararının verilmesi gerektiğini, davacı idare ile akdedilen sözleşme ve şartnamede davacı kurum tarafından ödenen işi alacakları ve kıdem tazminatından alt işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığı, asıl ve alt işverenin müteselsil sorumlu olduğu, ancak rücu ilişkisinin sözleşmesel bir rücu ilişkisi olması sebebiyle süre ve devir tarihindeki ücret kapsamında sorumluluğun doğabileceği, kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarından sorumlu olmadıklarını, işçilik davasının kendilerine ihbar edilmediğini, davanın reddine karar verilmesini, Mahkemenin re'sen gözeteceği nedenlerle, rücu davasında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olduğundan mahkemenin görevsizliğini, mahkeme aksi kanaatte ise arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddini, zamanaşımı nedeniyle davanın reddini, aksi halde yasal olmayan talep nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..... Temizlik Hizmetleri A.Ş vekili 19.01.2023 tarihli cevap dilekçesinde; davacı taleplerinin kabulünün mümkün olmadığı, işçilik alacağının hüküm altına alındığı Mahkeme ilamının dikkate alınması gerektiğini, kendilerinin ihbar tazminatı ve kıdem tazminatından sorumlu olmadığını, kendilerinin son yüklenici olmadığını, ihbar tazminatından son yüklenicini sorumlu olduğunu, davacı idare ile akdedilen ihale sözleşmesi ve eki şartnamede idare tarafından ödenen işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını, ayrıca ödenen tüm bedelin yüklenicilerden rücu edilemeyeceği, işçiye yapılan ödemelerden alt işverenler ile yarı yarıya sorumlu olduğunu, davanın reddine karar verilmesini, mahkemece resen göz önüne alınacak sair sebeplerle, zamanaşımı def’inin kabul edilmesini, usule, yasaya ve hukuka aykırı ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ..... Eğitim Organizasyon Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde; İstanbul Anadolu ..... İş Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyanın kendilerine ihbar edilmediğini, davaya konu alacakların kabul edilmediği gibi kıdem tazminatına ilişkin yapılan ödemenin özellikle kabul edilmediğini, dilekçesinde belirtilen mevzuat hükümleri gereğince işçilik alacaklarından sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını, işçilik ve kıdem alacaklarından üst işverenin sorumlu olduğunu, davanın reddine karar verilmesini, öncelikle usuli itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddini, mahkemece esasa yönelik incelemeye geçilmesi halinde ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı .... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davaya konu işçilik alacağının ödendiği belirtilen işçinin kendileri nezdinde çalışmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemekle işçinin her bir işveren nezdinde çalıştığı süre yönünden işverenin sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemekle işçilerinin gecikmeksizin kendileri tarafından ödendiğini, bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini, davanın zamanaşımı bakımından reddini, neticeden davanın müvekkili şirket bakımından reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı .... İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonim Şirketi ile davalı ..... Temizlik Gıda Elektronik Makine Teknik Servis Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi davaya cevap vermemiştir. Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, Davacı kurumdan dava dışı işçiye ait personel dosyası, Davalı şirketlerden işçinin çalıştığı dönemlere ait kayıtlar, İstanbul Anadolu ..... İş Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası, İstanbul Anadolu ...... İcra Dairesi'nin ..... esas sayılı icra takip dosyası, SGK kayıtları celbedilmiş ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Dosyaya sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda, tüm delillerin takdir ve değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere davacının haklı görülmesi halinde davalılardan talep edebileceği dava konusu alacağının sadece kıdem tazminatı yönünden hesaplandığı gibi olabileceğine ilişkin tespitlerini bildirmiştir. Yapılan itirazların değerlendirilmesi için alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda, tüm delillerin takdir ve değerlendirmesi mahkemeye ait olmak üzere davacının haklı görülmesi halinde, davalılardan talep edebileceği dava konusu alacağın tabloda belirtilen miktarlarda olabileceğine ilişkin tespitlerini bildirmiştir.Rapordaki çelişkilerin giderilmesi için atanan yeni bilirkişiden alınan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı İdarenin, dava dışı işçi .....’den dolayı İstanbul Anadolu ..... İcra Müdürlüğünün .... E sayılı dosyasına ödemek zorunda kaldığı toplam 127.616,09 TL’nin Sözleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan tahsili talebine ilişkin olarak; davalılardan sorumlu olanların sorumlu olduğu miktarlar Davalı .... Tem. Hiz. A.Ş'nin 19.816,76-TL, Davalı ..... Grup İnş. Taah. Oto. Tur. Gıda. Eml. Tem. San ve Tic. Ltd. Şti'nin 38.308,20-TL, Davalı ...... Tem. Gıda. Elek. Mak. Tek. Ser. Hiz. San ve Tic. A.Ş'nin 11.517,70-TL, Davalı ..... Ey. Org. Kağıt San ve Tic. A.Ş'nin 2.682,21-TL Davacı tarafın dava dışı işçinin çalışmalarının geçtiği aşağıdaki dava dışı işverenlere davasını yöneltmediğinden bu işverenler yönüyle sorumluluğun bulunmadığı, ..... Kurumsal Hiz. Ltd. Şti’ye ,..... Sos. Hiz. Ltd. Şti, ..... Tem. Hiz. İnş. Teks. Ür. San. Ve Tic. AŞ, ..... Konut İmar Plan Tur. Ulaş. Ve Tic. AŞ dava dışı işçinin davalı ...... AŞ (bu işyerinde 1 gün çalışma göründüğü, bu çalışma işçin asıl-iptal-ek bildirgesi verildiği ve söz konusu hizmetin davalı ..... Sos. Hiz. Ltd. Şti ile iç içe olduğu) işyerinde çalışması olmadığından bu işveren yönüyle sorumluluğun olmadığı, dava dışı işçinin davalı ..... İnsan Kayn. Ve Hiz. AŞ işyerinde çalışmasının olmadığından bu işveren yönüyle sorumluluğun olmadığı sonuç ve kanaatini belirtmiştir. Tüm dosya ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde;açılan dava üst işveren davacının alt işveren (taşeron) davalılara karşı açtığı rücuen alacak davasıdır. Davalıların taşeron olarak çalıştırdığı dava dışı işçi .....’in işçilik alacaklarından kaynaklı açtığı dava uyarınca İstanbul Anadolu ..... İş Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyada ilamın kesinleştiği ve de İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nin ..... esas sayılı icra takip dosyası, ile icra takibine konu edildiği anlaşılmıştır. İcra dosyasına davacı taraf ödemede bulunmuş, alt yüklenici davalıların sorumluluk miktarının tespiti ile rücu talebine yönelik iş bu davayı açmıştır. 4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da, davacı ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren-taşeron ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rucüen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.(T.C.YARGITAY13. Hukuk Dairesi E.: ██████████ K: ██████████ ) Hizmet sözleşmelerinde, ihale evraklarında teknik ve idari şartnamelerde ve diğer taraflar arasında karşılıklı düzenlenen belgelerde yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm olan hallerde, asıl işveren ödemiş olduğu miktarın tamamını, ilgili alt işverenden rücuen tahsilini talep edebilirken alt işverenin, asıl işverenden rücu imkanı yoktur. Sözleşme değerlendirilirken işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır. Buna göre, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir. (Y.13. HD. █████/2018 T, ██████████ E.-█████████ K. ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, █████████ E.- █████████ K. ve █████/2017 tarih, █████████ E. █████████ K. sayılı ilamları) Dava dışı işçinin davalı şirket bünyesinde çalıştığı dönemlere yönelik davalı tarafın ödemesi gereken tazminat kalemleri ve de yukarıda içtihatta anlatıldığı üzere yargılama giderleri █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda;;Davacının dava dışı işçiden dolayı ödemek zorunda kaldığı tutardan dava dışı işçinin hizmetinin geçtiği davalı alt işverenler nezdindeki sürelere tekabül eden kısmın davalılardan tahsili talebine ilişkin olarak; davalılardan sorumlu olanların sorumlu olduğu miktarlar Davalı ..... Tem. Hiz. A.Ş'nin 19.816,76-TL, Davalı ..... Grup İnş. Taah. Oto. Tur. Gıda. Eml. Tem. San ve Tic. Ltd. Şti'nin 38.308,20-TL, Davalı ....Tem. Gıda. Elek. Mak. Tek. Ser. Hiz. San ve Tic. A.Ş'nin 11.517,70-TL, Davalı ..... Ey. Org. Kağıt San ve Tic. A.Ş'nin 2.682,21-TL olarak belirlendiği,dava dışı işçinin davalı .... İnsan Kayn. Ve Hiz. AŞ işyerinde çalışmasının olmadığından bu işveren yönüyle sorumluluğun olmadığı tespit edilmiş ise de getirtilen sicil kayıtlarına göre .... Sos. Hiz. Ltd. Şti'nin yeni ticaret ünvanının ....İnsan Kayn. Ve Hiz. AŞ olduğu sabit olmakla bu davalı şirketin de 23.066,97-TL'lik kısımdan sorumlu olduğu, tespit edilen bedeller doğrultusunda davalılar yönünden açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği fakat dava dışı işçinin davalı ..... AŞ işyerinde 1 gün çalışma göründüğü, bu çalışma için asıl-iptal-ek bildirgesi verildiği ve söz konusu hizmetin davalı .... Sos. Hiz. Ltd. Şti ile iç içe olduğu tespit edildiğinden işyerinde çalışması olmadığından bu işveren yönüyle sorumluluğun olmadığı ve bu davalı yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği ahlaşılmış olmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜNE,1-Davalı ..... A.Ş yönünden açılan davanın REDDİNE, 2-Diğer davalılar yönünden açılan davada;95.391,85-TL rücuen tazminatın,a) Davalı ..... Tem. Hiz. A.Ş'nin 19.816,76-TL'sinin █████/2022 tarihindenb) Davalı .....Grup İnş. Taah. Oto. Tur. Gıda. Eml. Tem. San ve Tic. Ltd. Şti'nin 38.308,20-TL'nin █████/2022 tarihindenc) Davalı ..... İnsan Kaynakları ve Hizm. A.Ş'nin 23.066,97-TL'nin █████/2022 tarihindend) Davalı ..... Tem. Gıda. Elek. Mak. Tek. Ser. Hiz. San ve Tic. A.Ş'nin 11.517,70-TL'nin █████/2022 tarihinden e) Davalı ...... Ey. Org. Kağıt San ve Tic. A.Ş'nin 2.682,21-TL'nin █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.516,22-TL karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 2.179,37-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.336,85-TL karar harcının (davalı .... A.Ş. hariç) diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin (davalı .... A.Ş. hariç) diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davalı ..... A.Ş. kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar üzerinden hesaplanan 32.224,15-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,6-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 2.179,37 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.260,07 TL harcın (davalı ..... A.Ş. hariç) diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan 20.843,00 TL yargılama giderinin (davalı ..... A.Ş. hariç) diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davalı .... A.Ş. tarafından yapılan 575,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine, 9-Davalı .... Temizlik Hizmetleri A.Ş. tarafından yapılan 600,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 10-Davalı ..... Eğitim Organizasyon Sanayi Ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan 600,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 11-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 3.280,00 TL' nin (davalı ..... A.Ş. hariç) diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,12-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili, davalı ..... vekili ve davalı ..... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ..... ☪ e-imzalıdır. ☪ Hakim .... ☪ e-imzalıdır. ☪