Adana BAM 3. Hukuk Dairesinin trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı ve araç mahrumiyet tazminatı davasında ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında, davacı vekilinin trafik kazası sonucu pert olan aracı ve araç mahrumiyeti nedeniyle ilk olarak 1.000 TL, ıslahla 77.000 TL talep etmesi üzerine, ilk derece mahkemesince sigorta şirketi aleyhine araç mahrumiyeti reddedilerek, diğer davalılardan 60.000 TL hasar ve 2.000 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline dair kısmen kabul kısmen ret kararı verilmiş; bu karara karşı davacı vekili sovtaj bedeli ve araç hurdasının kendilerine bırakılmaması, davalı vekilleri ise zararın bir kısmının ödenmiş olması, illiyet bağının ispatlanamaması ve bilirkişi tespitlerinin gerçeği yansıtmaması gerekçeleriyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.
T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBaşkan :Üye :Üye : Katip :İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ...NUMARASI : ... Esas, ... KararDAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 1- ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av....DAVALI : 3- ... VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların iddia ve savunmalarının özeti: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili ...'ün sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Caddesi ile ... Caddesi kesişiminde çarpışması sonucu müvekkili ... ve araç içerisinde bulunan müvekkilleri ... ve ...'ün ağır bir şekilde yaralandığını, ayrıca müvekkilinin maliki bulunduğu ... plakalı aracın kullanılamaz hale geldiğini, araca ilişkin pert total değerinin ve araç mahrumiyet tazminatı olmak üzere toplam 1.000,00-TL'nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. ISLAH: Davacı vekili 1.000,00 TL olarak talep etmiş oldukları miktarı ... tarihli ıslah dilekçesi ile 77.000,00 TL'ye çıkararak ıslah etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ ... TARİHLİ KARARI: Davalıların tamamına yönelik olarak hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin talep olunduğu görülmekle; davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ancak meydana gelen trafik kazası oluşan doğrudan zararlara ilişkin olup, araç mahrumiyetinin yansıma bir zarar olduğu ve karayolları zorunlu mali mesuliyet poliçesi kapsamında olmadığı anlaşılmakla dava sigorta şirketi yönünden araç mahrumiyet bedeli talebinin reddine karar verilmiş olup; meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracının pert olması nedeniyle sovtaj değerinin tenzili sonucu bakiye hasar bedeli olarak 60.000,00 TL'nin davalılardan .... ve ...'dan kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılardan ...'den ise Karayolları Trafik Kanununun 99/2 maddesi gereğince ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrüre mahal verilmeksizin müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ve davacının araç mahrumiyet bedeli talebi yönünden de davalılardan işleten .... ve araç sürücüsü ...'dan 2.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline dair davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar vermiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davacı vekili; Mahkeme kararını kabul etmediklerini, müvekkilinin maliki olduğu aracın kullanılmaz hale geldiğini, verilen kararda araç sovtaj bedeli yönünden aleyhlerine hüküm kurulduğunu, sovtaj bedeli ödendi ise hükümde reddin doğru olmadığını, dosyada alınan kök rapor ve ek raporda bedellerin tespit edildiğini, yine bilirkişi raporlarında dava konusu aracın tamiri yerine pert edilmesinin daha ekonomik olacağını ve dava konusu aracın pert yapılmasının gerektiğinin tespit edildiğini, Yargıtayca pert aracın hurdasının kime bırakılacağına ilişkin seçimlik yetkisinin tanındığını, aracın kendilerinde kalmasını talep ettiklerini, müvekkili açısından hak kayıplarının bulunduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep ettikleri anlaşılmıştır.Davalı ... vekili katılma yolu ile istinaf dilekçesinde özetle; Dava konusu borcun müvekkili adına ödenerek icra dosyasının kapatıldığını, .... Tarafından zararın 48.000,25 TL'sinin davacı vekili hesabına ... tarihinde yatırılmış olduğunu, davacı vekilinin kötü niyetli olarak almış olduğu bu ödemeyi hiçbir şekilde dava dosyasına beyan etmemiş olduğunu, zararı kabul anlamına gelmemek kaydı ile zararın 48.000,25 TL'sinin sigorta şirketi tarafından ödenmiş olması nedeniyle kararın bu yönü ile kaldırılması gerektiğini, kaza ile zarar arasındaki illiyet bağının ispat edilemediğini, bilirkişilerce yapılan tespitlerin belirlenen zararların bir kısmının dava konusu kaza neticesinde olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda zarar tespit edilirken piyasa değerinin üzerinde tespit yapıldığını, aracın değerinin piyasa rayicinin üzerinde belirlendiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep ettikleri anlaşılmıştır.Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkeme kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dosyada dava aşamasında hasar ödemesi yapılmış olduğunu, yapılan ödemenin tenzil edilerek hasar bedelinin belirlenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe tazminat limiti kadar olup kararda müvekkili şirketin limitle sorumlu tutulmadığını, araç mahrumiyet bedeli yönünden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep ettikleri anlaşılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasar nedeniyle araç pert total değeri ve araç mahrumiyet bedelinin tazmini talebine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davacı vekili, davalı .... Vekili ve (katılma yoluyla) davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekilinin maddi tazminat miktarına yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;Davacı vekili aracın sovtaj bedelinin zarardan mahsup edilmesinin hatalı olduğunu, davanın ıslah edilen 75.000,00 TL üzerinden tam kabulü gerektiğini ve davalı lehine 15.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin de yerinde olmadığını ileri sürmüş ise de; davacının dosya kapsamında alınan beyanlarında ve istinaf dilekçesinde seçimlik hakkı olarak aracın hurdasının kendi uhdesinde kalmasını tercih ettiğini belirtmiş olup bu durumda aynı zamanda hem aracın hurdasının kendi uhdesinde bırakılıp hem de aracın hurda bedelinin (sovtaj bedeli olan 15.000,00 TL'nin) de davalıdan tahsili talebi yerinde olmadığından davacı vekilinin bu yönlü istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.Diğer yandan davacı vekili aleyhe hükmedilen vekalet ücretine yönelik istinaf yoluna başvurmuş ise de; Yargılama harç ve giderleri, kural olarak davada haksız çıkan tarafa, yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir (HMK m. 326/I). Davayı kazanan taraf, davayı bir vekil aracılığı ile takip etmişse, haksız çıkan taraf, yargılama gideri olarak vekalet ücreti ödemeye de mahkum edilir. Buna göre, davanın kısmen reddine karar verilen miktar nedeniyle davalı lehine (reddedilen miktar 15.000,00 TL üzerinden) vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde görülmekle davacı vekilinin bu yönlü istinaf başvurusu da yerinde görülmemiştir.Davalı .... Vekilinin ve davalı ... vekilinin ödemeye ve poliçe limitine yönelik istinaf başvurularının birlikte incelenmesinde;Davalı sigorta vekili dava nedeniyle yargılama aşamasında ... tarihinde davacıya 48.000,25 TL hasar bedeli ödemesi yapılmış olduğunu, davacının bu hususu beyan etmediğini, diğer yandan sorumluluklarının poliçe teminat limiti ile sınırlı olup bu hususun hükümde gösterilmemiş ve poliçe limitinin de aşılmış olmasının hatalı olduğunu, yapılan ödeme mahsup edildiğinde sorumluluklarının 1.999,75 TL üzerinden olduğunu ileri sürmüş, davalı ... vekili ise sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılmış olması nedeniyle hükmün kaldırılması gerektiğini savunmuştur.Dosya kapsamı ve davalı vekilince dosyaya sunulan dekont ve belgeler incelendiğinde, dava açıldıktan sonra davacıya hasar bedeli olarak 48.000,25 TL ödenmiş olduğu, kazanın ... tarihinde yaşandığı nazara alındığında davalı sigortanın poliçe teminat limitinin 50.000,00 TL olduğu, buna göre davalı sigortanın bakiye poliçe teminat limitinin 1.999,75 TL olduğu, diğer yandan davalı sigorta tarafından davacıya yapılan ödemenin diğer davalılara da sirayet ederek borçtan yapılan ödeme miktarınca müşterek müteselsil borçluların da kurtulacağı, buna göre hükmü istinaf eden diğer davalı ...'ın sorumluluğunun da (60.000,00 TL - 48.000,25 TL) = 11.999,75 TL ile sınırlı olacağı, (ancak diğer davalı ... hükmü istinaf etmediğinden bu davalı yönünden 60.000,00 TL üzerinden verilen kararın kesinleşmiş olacağı) bu nedenlerle davalılar vekillerinin bu yönlü istinaf başvurularının yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.Davalı ... vekilinin bilirkişi raporuna yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;Davalı vekili, kaza ile zarar arasında illiyet bağının ispat edilemediğini, hesap raporunun hatalı olduğunu, aracın değerinin piyasa rayici üzerinde belirlendiğini, sovtaj bedelinin ise düşük hesaplandığını ileri sürmüştür.Davacı tarafça araç pert total değeri/ hasar bedeli talep edilmiş olup; onarım masrafları, taşıtın riziko tarihindeki değerinin belli bir oranına ulaşır ya da taşıt onarım kabul etmezse taşıt tam hasara uğramış sayılır. Yargıtayın yerleşmiş uygulamaları dikkate alındığında araç tamir bedeli araç bedelinin yarısını aştığında aracın pert sayılması ve buna göre karar verilmesi gerekir. Aracın pertinin uygun olması halinde de davalı taraf ayrıca hasar bedelinden sorumlu olmaz.Aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın olay tarihindeki 2. el piyasa rayiç değeri ile sovtaj değeri arasındaki farkın gerçek zararı oluşturduğu ortadadır.Mahkemece alınan ... tarihli hesap raporu incelendiğinde; dosyada mevcut hasarlı araca ait fotolar, kaza krokisi ve kaza tutanağındaki kazanın meydana geliş şekli ve ekspertiz raporunda yer alan parçaların listesi incelendiğinde aracın karıştığı kaza sonucunda aracın ön kısmından hasarlanmış olduğu, araçta oluşan hasarın kaza ile uyumlu olduğu, araç ilgili olarak dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde ve yapılan piyasa araştırması sonucu ve ikinci el araç satış sitelerinden alınan değerler ışığında tespit konusu aracın modeli, markası, tipi, kullanılmışlık düzeyi, kilometresi, yaşı, kullanım şekli göz önünde bulundurularak hasardan önceki piyasa rayiç değerinin 125.000,00TL ile 135.000,00TL aralığında olduğu, alınan veriler değerlendirilerek 130.000,00TL’nin tespit konusu aracın rapor tarihi itibariyle işlem görmemiş haldeki piyasa rayiç değeri olabileceği, enflasyon etkisi, araç piyasa koşullarının değişimi ile birlikte değerlendirildiğinde davaya konu aracın emsallerinin piyasa rayiç değerinin kaza tarihi olan ... tarihinde hasardan önceki piyasa rayiç değerinin yaklaşık 75.000,00TL olduğu, benzer hasar durumuna sahip eşdeğer araçlar (ön, sağ ve sol kısmından ağır hasarlı) dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucunda sovtaj değerinin yaklaşık 15.000,00TL tutarında olduğunun belirlendiği, dava konusu aracın kaza sonrası yapılan inceleme sonucu tamiri için gerekli olan yedek parça ve işçilik KDV dâhil bedelleri aracın piyasa rayiç değerine göre ekonomik olmayacağından dolayı ve tamiri yerine pert edilmesinin daha ekonomik olacağı için dava konusu aracın pert yapılması gerektiği, aracın hasarsız haldeki piyasa rayiç değeri 75.000,00TL ile aracın hasarlı haliyle piyasa rayiç değeri olan 15.000,00TL'nin farkının (60.000,00TL) aracın pert total değeri olarak hesaplandığı belirtilmiş olup rapor hüküm kurmaya elverişli, açıklayıcı ve yeterli görülmekle davalı vekilinin bu yönlü istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince hasar bedeli yönünden 60.000,00 TL miktarla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe teminat limiti nazara alınarak sorumluluğunun 1.999,75 TL ile sınırlı olduğu, hükmü istinaf eden diğer davalı ...'ın sorumluluğunun da ödemenin sirayeti nedeniyle 11.999,75 TL ile sınırlı olacağı ve hükmü istinaf eden işbu davalılar yönünden belirtilen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı .... vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353/1-b-2 maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının düzelterek yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun REDDİNE, davalı ... vekilinin ve davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353.maddesinin 1.fıkrası (b) bendinin 2.maddesi uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla; 3-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,-Meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracının pert olması nedeniyle sovtaj değerinin tenzili sonucu bakiye hasar bedeli olarak 60.000,00 TL'nin davalılardan .... ve ...'dan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılardan ...'den ise ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrüre mahal verilmeksizin müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalılardan ....'nin sorumluluğunun 11.999,75 TL ile davalılardan ...'nin sorumluluğunun 1.999,75 TL ile sınırlı tutulmasına)Fazlaya ilişkin hasar bedeli tazminatı talebinin REDDİNE,4-Davacının araç mahrumiyet bedeli talebi yönünden; davalılardan .... ve ...'dan 2.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,-Davacının davalılardan ...'ye yönelik araç mahrumiyet bedeli tazmini talebinin reddine,5-a-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.235,22 TL karar harcından, peşin yatırılan 80,70 TL ve 1.300,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.380,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 2.854,52 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, (davalılardan ....'nin sorumluluğunun 956,324TL ile davalılardan ...'nin sorumluluğunun 236,60 TL ile sınırlı tutulmasına)b-)İlk derece mahkemesince ... günlü karar ile davalıdan tahsiline karar verilen harcın davalıdan tahsil edilmemiş olması ve fakat harç tahsil müzekkeresi çıkartılmış olması halinde söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin ilk derece mahkemesince istenilmesine, dairemiz kararına göre yeniden harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,c-)Harç tahsil edilmiş ise tahsil edilen miktarın Dairemizce tahsiline karar verilen bakiye harçtan mahsup edilmesine, fazla yatan kısmın iadesine,6-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 1.300,00 TL ıslah harcı ve 2.417,50-TL yargılama giderin toplamı olan 3.878,90 TL'nin kabul-red oranı göz önüne alınarak hesaplanan 3.103,12 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalılardan ....'nin sorumluluğunun 1.620,62 TL ile davalılardan ...'nin sorumluluğunun 993,10 TL ile sınırlı tutulmasına) bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalılardan ....'nin sorumluluğunun 17.900,00 TL ile davalılardan ...'nin sorumluluğunun 1.999,75 TL ile sınırlı tutulmasına)9-Reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılardan ....'ne ve ...'ye ödenmesine, 10-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının bulunması halinde ilgililerine iadesine, İstinaf giderleri açısından;11-Davalı .... Ve .... tarafınca yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,12-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubuyla, bakiye 304,40 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 13-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,14-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama ve dosya gönderme ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına,15-Davalı .... Tarafından yapılan 215,00 TL istinaf yargılama ve dosya gönderme ücretinin davacıdan alınarak davalı ....'ye verilmesine,Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361. maddesi gereğince; Dairemizin kararının taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'ne, yahut temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine veya Dairemize gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesi'ne verilebilecek bir dilekçe ile YARGITAY'A TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi. █████/2026 Başkan Üye Üye Katipe-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdırİş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.