Danıştay 8. Dairesi, otobüs terminali cinayetinde güvenlik zaafiyeti ve ağır hizmet kusuru iddiasıyla büyükşehir belediyesi aleyhine açılan maddi manevi tazminat davası temyiz kararı.
Özet: Şehirlerarası otobüs terminalinde meydana gelen ölüm olayı sonrası, saldırganların güvenlik önlemlerini (X-ray cihazını) atlayarak ve çıkış kapısından girerek cinayeti işlemesi nedeniyle davacı yakınlar tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi otogar idaresinin güvenlik zaafiyeti ve ağır hizmet kusuru olduğunu kabul etmiş, ancak olayın tasarlanarak ve kan gütme saikiyle işlenmesini dikkate alarak üçüncü kişilerin kusur oranını %90 olarak belirlemiş ve idarenin ödeyeceği maddi ve manevi tazminat miktarını bu oranda tenkis ederek davacıların taleplerini kısmen kabul etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACILAR)1- ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... VEKİLİ : Av. ... UETS adresi vardır. 2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av.... UETS adresi vardır.İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacılar tarafından, █████/2017 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Şehirlerarası Otobüs Terminalinde meydana gelen E.A, F.A ve F.A'nın davacıların yakını olan ...'u öldürmesi olayında, sanıkların X-Ray cihazını bertaraf ederek otogara giriş yapmaları, sanığın silahlı olarak otogarın çıkış kapısına kadar gelebilmesi ve çıkış kapısından içeriye girmesinin güvenlik zaafiyeti olduğu, davalı idarenin ağır hizmet kusuru olduğundan bahisle; eş ... için 664.072,28-TL maddi, 100.000,00-TL manevi; çocuk ... için 41.891,47- maddi, 70.000,00-TL manevi; çocuk ... için 70.000,00-TL manevi; çocuk ... için 70.000,00-TL manevi; baba ... için 42.235,79-TL maddi, 50.000,00-TL manevi; kardeş ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...2. İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa ilişkin olarak idarenin otogarın güvenliğinin sağlanması konusunda yetki ve sorumluluğunun bulunduğu, giriş kapısında olan x-ray cihazının etkili bir şekilde kullanılması için çıkış kapısından girişlerin engellenmesi gerektiği, üçüncü kişilerin hileli davranışlarının ve ağır kusurlarının idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırmasının mümkün olmadığı, güvenliğin üçüncü kişilerin hileli davranışlarına ve kötü niyetli kişilere karşı etkili işlemesi gerektiği, davacıların yakınının ölümüne neden olan olayda idarenin açıkça güvenlik zaafiyeti ve hizmet kusuru bulunduğu, davacıların yakınının kan gütme saiki ile tasarlayarak kasten öldürülmesi ve olayın oluş şekli gözetildiğinde, idarenin kusuru yanında 3. kişinin kusurunun da bulunduğu, bu nedenle tazminat miktarının 3. kişinin kusuru nedeniyle %90 oranında tenkis edilmesi gerektiği, sonucuna varıldığı; davacıların maddi tazminat istemleri yönünden; davacılar ..., ... ve ...'un müteveffanın desteğinden yoksun kaldıkları miktarın tespiti amacıyla, teknik ve özel incelemeyi gerektiren bu konuda bilirkişi tarafından hazırlanan █████/2022 tarihli raporda; ... için 664.072,28-TL, ... için 41.891,47-TL, ... için 42.235,79-TL destekten yoksun kalma zararının olduğu tespitine yer verildiği, █████/2017 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Şehirlerarası Otobüs Terminalinde meydana gelen E.A, F.A ve F.A'nın davacıların yakını olan ...'u öldürmesi nedeniyle kusurlu sorumluluk ilkesi gereği meydana gelen zararları tazmin yükümlülüğüyle davalı idarenin sorumluluğu bulunduğu, bilirkişi incelemesi sonucu bulunan maddi zarardan, üçüncü kişilerin %90 müterafik kusur oranı karşılığı düşüldükten sonra ödenecek tazminat olarak; müteveffanın eşi davacı ...'un 66.407,23-TL, kızı davacı ...'in 4.189,15-TL, babası davacı ... için 4.223,57-TL olmak üzere toplamda 74.819,95-TL maddi tazminat istemlerinin kabulü, 673.379,59-TL maddi tazminat istemlerinin ise reddi gerektiği sonucuna varıldığı; davacıların manevi tazminat istemleri yönünden; davacıların müteveffaya olan yakınlık dereceleri, yaşı, medeni hali, sosyal ve ekonomik durumu gibi hususlar, davacıların olay nedeniyle duydukları üzüntü ve acıyı etkileyeceğinden, davacılar için farklı miktarlarda manevi tazminat ödenmesi gerektiği, yapılan değerlendirme sonucunda; davacılardan eş ... için 100.000,00-TL çocuk ... için 70.000,00 TL, çocuk ... için 70.000,00-TL, çocuk ... için 70.000,00-TL, baba ... için 50.000,00-TL, kardeş ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın davacıların manevi zararı olduğu sonucuna varıldıktan sonra, üçüncü kişinin %90 müterafik kusur oranı karşılığı düşüldükten sonra ödenecek tazminat olarak; eş ... için 10.000,00-TL çocuk ... için 7.000,00-TL, çocuk ... için 7.000,00-TL, çocuk ... için 7.000,00-TL, baba ... için 5.000,00-TL, kardeş ... için 2.500,00-TL olmak üzere toplam 38.500,00-TL manevi tazminat isteminin kabulü, 346.500,00-TL manevi tazminat isteminin ise reddi gerektiği sonucuna varılarak; davanın maddi tazminat yönünden kısmen kabulüne ve ölenin eşi davacı ...'un 66.407,23-TL, kızı davacı ...'in 4.189,15-TL, babası davacı ... için 4.223,57-TL olmak üzere toplamda 74.819,95-TL'nin idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara verilmesine, fazlaya dair maddi tazminat isteminin reddine, aşan faiz isteminin de reddine, davanın manevi tazminat yönünden kısmen kabulüne ve ölenin eşi ... için 10.000,00-TL çocuk ... için 7.000,00-TL, çocuk ... için 7.000,00-TL, çocuk ... için 7.000,00-TL, baba ... için 5.000,00-TL, kardeş ... için 2.500,00-TL olmak üzere toplam 38.500,00-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat isteminin reddine, aşan faiz isteminin de reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinafa konu kararın, maddî tazminata yönelik davacıların istinaf istemleri yönünden; idarenin otogarın güvenliğinin sağlanması konusunda yetki ve sorumluluğunun bulunduğu, giriş kapısında olan x-ray cihazının etkili bir şekilde kullanılması için çıkış kapısından girişlerin engellenmesi gerektiği, üçüncü kişilerin hileli davranışlarının ve ağır kusurlarının idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırmasının mümkün olmadığı, güvenliğin üçüncü kişilerin hileli davranışlarına ve kötü niyetli kişilere karşı etkili işlemesi gerektiği, davacıların yakınının ölümüne neden olan olayda idarenin açıkça güvenlik zaafiyeti ve hizmet kusuru bulunduğu ve takdiren kusur oranının %30 olarak belirlendiği, Ağır Ceza Mahkemesi kararı gerekçesi, davacıların yakınının kan gütme saiki ile tasarlayarak kasten öldürülmesi ve olayın oluş şekli gözetildiğinde idarenin kusuru yanında 3. kişinin kusurunun da bulunduğu, bu nedenle davalı idarenin durumunun tüm bu şartlar göz önünde bulundurularak tazminat miktarının 3. kişinin kusuru nedeniyle %70 oranında tenkis edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı, █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda; ... için 664.072,28-TL, ... için 41.891,47-TL, ... için 42.235,79-TL destekten yoksun kalma zararının olduğu tespitine yer verildiği, davacıların yakını olan ...'un öldürülmesi nedeniyle kusurlu sorumluluk ilkesi gereği meydana gelen zararları tazmin yükümlülüğüyle davalı idarenin sorumluluğu bulunduğundan, bilirkişi incelemesi sonucu bulunan maddi zarardan, üçüncü kişilerin %70 müterafik kusur oranları dikkate alınarak müteveffanın eşi davacı ...'un 199.221,68.-TL, kızı davacı ...'un 12.567,44.-TL, babası davacı ... için 12.670,74.-TL olmak üzere toplamda 224.459,86.-TL maddi tazminat istemlerinin kabulü, 523.739,68.-TL maddi tazminat istemlerinin ise reddi gerektiği sonucuna ulaşıldığı; istinafa konu kararın, manevi tazminata yönelik davacıların istinaf istemleri yönünden; olayın oluş biçimi, kamuoyunda yarattığı infialden ötürü meydana gelen, manevî zararlarına karşılık müteveffanın eş ... için 30.000,00.-TL çocuk ... için 21.000,00.-TL, çocuk ... için 21.000,00.-TL, çocuk ... için 21.000,00.-TL, baba ... için 15.000,00.-TL, kardeş ... için 7.500,00.-TL olmak üzere toplam 115.500,00.-TL manevi tazminat isteminin kabulü, 269.500,00.-TL manevi tazminat isteminin ise reddi gerektiği gerekçesiyle, davalı idarenin maddi ve manevi tazminatın esasına yönelik istinaf başvurusunun reddine, davacıların maddi ve manevi tazminata dair istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, 748.199,54 TL maddi tazminat isteminin 224.459,86.-TL'lik kısmının kabulüne, 523.739,68.-TL'lik kısmının ise reddine, 385.000,00 TL manevi tazminat isteminin 115.500,00-TL'lik kısmının kabulüne 269.500,00.-TL kısmının ise reddine, kabulüne karar verilen toplam 224.459,86-TL'lik maddi ve toplam 115.500,00-TL manevi tazminatın; davalı idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, zararının hükmedilenden çok daha fazla olduğu, zararın tamamından idarenin sorumluluğunun bulunduğu, bilirkişi raporunda hesaplanan miktar üzerinden %70 oranında yapılan 3. kişinin kusuru yönünden yapılan tenkisin hatalı olduğu, maddi ve manevi tazminatın düşük tayin edildiği, davalı idare tarafından, olay nedeniyle faillerin yakalanıp yargılandığı ve ceza aldıkları, dolayısıyla davacıların sanıklara karşı adli yargıda tazminat davası açmaları gerektiği, ölüm olayı ile idarenin faaliyetleri arasında illiyet bağı bulunmadığı, dolayısıyla idareye atfedilebilir herhangi bir kusur bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz istemlerinin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın taraflara Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.