Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, eser sözleşmesine aykırılık nedeniyle solunum kalıbı teslim edilmeyip iade edilen ürünlerin bedel iadesi ve zararların tazmini talebiyle açılan davada ticari defterlerin incelenmesi ara kararı.
Özet: Davacı şirketin, davalıdan sipariş ettiği solunum kalıplarının sözleşme hükümlerine aykırı olarak teslim edilmemesi veya işlevsiz olması nedeniyle yaptığı ön ödemelerin iadesi ve uğradığı zararın tazminini talep ettiği, davalının ise usulüne uygun cevap sunmadığı bu eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında mahkeme, uyuşmazlığın çözümü ve iddiaların ispatı amacıyla tarafların ticari defterlerinin ibraz edilerek, bu kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına yönelik bir ara karar almıştır.
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026KARARIN YAZILMA TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkilleri şirket ile davalı şirket arasında Solunum Kalıbı satın alınması konusunda anlaşıldığını davalıya ön ödeme yapıldığını, alınan ekipmanların çalışmadığını bu nedenle ön ödemenin iadesinin talep edildiğini, ürünlerin iade edildiğini ,belirterek sözleşme edimleri yerine getirilmediğinden sözleşmenin feshine ve yapılan ödemenin ticari reeskont faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi, ayrıca uğranılan zararın da tespiti ile tazminine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı tarafından cevap sunulmamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava konusu uyuşmazlığın; taraflar arasında düzenlenmiş sözleşme kapsamında teslim edilmesi beklenen ürünlerin zamanında teslim edilmemesi yapılan ön ödemelerin geri iadesinin istenilmesine ilişkin olup bahse konu ürünlerin teslimi husunun gerçekleşip gerçekleşmediği, teslim edilen ürünlerin çalışıp çalışmadığı sözleşme şartlarını karşılayıp karşılamadığı, sözleşme kapsamında ödemelerin yapılıp yapılmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Somut olayda davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde davalı şirket ... ile 01.11.2023 tarihli MES ... nolu fatura ile 552.911,40 TL tutarında solunum kalıbının alınmak istendiği, 25.08.2023 ve 08.11.2023 tarihlerinde toplam 270.634,70 TL ödeme yapıldığı, davalının belirlenen tarihte ürünleri teslim etmemesi üzerine yani bir ifa gününün belirlendiği ancak belirlenen yeni günde de ürünlerin teslim edilmemesi nedeniyle 17.01.2024 tarinde ... nolu iade faturasının düzenlendiği bu hali ile ödemiş olduğu bedellerin ve yeni makine almak zorunda kalması nedeniyle uğramış olduğu zararların tazmini talep ettiği görülmekte iken davalı tarafından usule uygun cevap dilekçesinin sunulmadığı anlaşılmıştır. Dosyada mübrez tutanaklar incelendiğinde malların eksiklikler nedeni ile teslim alınmadığı yeni bir ifa süresinin verildiği verilen sürede de emtiaların hazır edilmemeleri ve önceden gönderilenlerde eksiklikler nedeniyle malın kabul edilmeyerek iade edilmesi doğrultusunda iade faturanın düzenlendiği anlaşılmıştır. Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (4721 sayılı TMK m. 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (6100 sayılı HMK m. 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. İspat yükü kendisinde olmayan diğer taraf da ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir. HMK'nın 222/1 inci maddesi gereğince; mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Yasa koyucu bu madde ile tacirlerin ticari işletmeleriyle ilgili işlemlerinden kaynaklanan davalarda tarafların delilleri arasında açıkça ticari defterlere dayanılmamış olsa dahi hakimin re'sen ticari defterleri inceleyebileceği ilkesini kabul etmiştir. Aynı ilke TTK'nın 85 inci maddesinde; "Malvarlığı Hukukuna ilişkin olan özellikle de mirasa, mal ortaklığına ve şirket tasfiyesine ilişkin uyuşmazlıklarda mahkeme ticari defterlerin teslimine ve bütün içeriklerinin incelenmesine karar verebilir." denilmek suretiyle, HMK 222 inci madde hükümlerine paralel olacak şekilde teyit edilmiştir. TTK'nın 83/2 inci maddesinde ticari defterlerin ibrazı hakkında HMK'ya atıf yapılmış ancak defterlerin ibrazından kaçınmanın yaptırımı düzenlenmemiştir. Yine HMK'nın 222/3 üncü maddesinde tarafların ticari defterlerini mahkemeye biraz usulü düzenlenmiş ancak ibraz edilmemesinin yaptırımı gösterilmemiştir. Bu nedenle doktrinde bu durumda belgelerin ibraz mecburiyetine ilişkin HMK 219 ve 220 inci maddelerinin uygulanacağı kabul edilmektedir. (....) TTK'nın 222/4 üncü maddesi gereğince açılış ve kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları sahibi aleyhine delil olur. Ticari defterleri aleyhine delil olarak kullanan taraf defterlerindeki kayıtların aksini iddia ve ispat edebilir. Ancak karşı tarafın kendi aleyhine delil olan ticari defterlerindeki kayıtların aksini sadece kesin delillerle ispatı gerekmektedir. Yine bir tarafın ticari defterlerinin tamamı kanuna ve usulüne uygun tutulmakla birlikte içerdikleri kayıtlar yönünden karşı tarafın iddialarını doğrulaması halinde bu kayıtlarda sahibi aleyhine delil teşkil eder. Bu kapsamda taraflara ticari defterlerini sunması ve defterlerde mevcut kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına yönelik ara karar kurulmuştur. Taraf iddiaları kapsamında ilgili vergi müdürlüklerinden BA/BS formlarının istendiği, tarafların ticari defterlerinin sunulması ve akabinde dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesine yönelik ara karar kurulduğu, davalının ticari defterlerini sunmadığı gibi yerinde inceleme de talep etmediğinin anlaşılması üzerine yalnızca davacı ticari defterlerinin incelenerek rapor hazırlanmak zorunda kalındığı görülmüştür. ....... tarihli bilirkişi raporunda "Davacının dosya kapsamında incelenen 2023,2024,2025 yılı ticari defterleri ve dosya münderecatındaki evraklara göre, davacının, dava konusu 60 Adet 1 Takım Akordiyon Solunum Kalıbı satın alınması yönelik davalıya ön ödeme olarak banka kanalıyla, 25.08.2023 tarihinde 185.175,20 TL 08.11.2023 tarihinde 85.459,50 TL tutarlarla yaptığı detayları rapor içerisinde sunulu para transferlerinden kaynaklı, dava tarihi 21.05.2025 tarihi itibariyle Davacının Davalıdan 270.634,70TL Alacağı olacağı" şeklinde tespitin gerçekleştiği anlaşılmıştır. Dosyada mübrez bilgi ve belgeler ışığında yapılan değerlendirmede; taraflar arasında 20.000,00 USD tutarında solunum kalıbına ilişkin geçerli sözleşmenin yapıldığı, sözleşme kapsamında bedelin yarı bedeline tekabül eden kısım 270.634,70 TL bedelin █████/2023 ve █████/2023 tarihlerinde yapılan ödemeler ile davalıya ödendiği, davalı tarafından sözleşmede belirlenen tarihte ürünlerin hazır edilmemesi nedeniyle yeni bir ifa gününün belirlendiği, hazırlanan ürünlerde eksikliklerin bulunması nedeniyle kabul edilmeyerek yine davalıya gönderildiği ve akabinde belirlenen ifa tarihinde ürünlerin teslim edilmemesi nedeniyle ödenen bedelin iadesinin talep edildiği, işbu talebin ve taraflar arasındaki ilişkinin bilirkişi incelemesi neticesinde ispatlandığı davacının 270.634,70 TL alacaklı olduğu ancak bir diğer talebi olan uğranılan kar kaybının davacı tarafından ispatlanamaması nedeniyle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile Davacı tarafından ödenen bedel 270.634,07 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek olan değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 18.487,01.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 4.820,59-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 13.666,42.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 615,40.-TL başvurma harcı ile 4.820,59.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan 18.000,00 TL bilirkişi ücreti 110,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 18.110,00.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 17.363,04.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,5-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,7-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.451,52.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydınaDair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ..... ¸e-imzalıdır Hakim .... ¸e-imzalıdır