Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, hizmet sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasında görev, zamanaşımı ve ticari dava niteliğinin incelendiği gerekçeli karar.
Özet: Bu dava, davacı şirketin kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanan ödenmemiş alacağı için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılmış olup, davalı borcun ödendiğini ve itirazın iptali davası ile temel alacak için öngörülen hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu savunarak davanın reddini isterken, mahkeme tarafların tacir veya esnaf niteliğini inceleyerek uyuşmazlığın ticari dava olup olmadığı ve kendi görev alanı dahilinde bulunup bulunmadığı hususlarını değerlendirmektedir.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████ KararHAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... VEKİLİ : ...DAVALI : ... VEKİLİ : ...DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2024GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili şirkete borcunu ödemediğini, Adana 6. İcra Dairesinin 2014/... Esas sayılı takip dosyasına davalının itiraz ederek takibin durdurulduğunu, borçlunun Adana 6. İcra Dairesinin 2014/... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazların iptaline, %20 inkar karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, itirazın iptali dava açma süresi itirazın tebliği tarihinden itibaren 1 yıl olarak belirlendiğini, öngörülen 1 yıllık sürenin niteliği gereği hak düşürücü süre olduğunu, sürenin dolduğunu, elektrik abone sözleşmesinden kaynaklı alacak 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, davacı şirketin dava dilekçesinde dayandığı faturalar 2008 ve 2011 tarihli olduğunu, davanın █████/2023 tarihinde açıldığını, 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, müvekkilinin takip dosyasına borcunun bulunmadığının, borçlarının tamamını ödediğini, davanın esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesine, Adana 3. Genel İcra Dairesi'ne, Adana 2. Genel İcra Dairesi'ne, Çukurova Vergi Dairesi'ne, Adana Ticaret Sicil Müdürülüğü'ne, Adana Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ne, ... Şirketi'ne, ... Şirketi'nden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.Dava, kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanan alacağa ilişkin olarak icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanun'unun 3’üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir. Ayrıca TTK’nun 1463.maddesinde de, önce 17.maddeye gönderme yapılarak, Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17.maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.Gerçekten, 19.02.1986 tarih 19024 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile T.T.K.'nun 1463.maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre; Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usul Kanunu'nun 177.maddesinin 1.fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar sayılacağı kabul edilmiştir.Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanan alacağa ilişkin olarak icra takibine yönelik itirazın iptali davası olduğu, Adana Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkeremize cevaben davalının müdürlüklerine kayıtlı olmadığının bildirildiği, Seyhan Vergi Dairesi yazı cevabında davalının ödevli █████/2007 tarihinde başlamış olduğu Oyun Makinelerinin İşletilmesi ve Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Bilgisayarların, Çevre Donanımlarının ve Yazılımlarının Perakende Ticareti faaliyetlerine █████/2009 tarihinde terk ettiğini, 2007-2009 yıllarında faal olduğu işletme usulüne göre kayıtlarını tuttuğu, uyuşmazlık konusu ödenmemiş tüketim bedellerinin talep edildiği dönemde davalının tacir sayılmasını gerektirir nitelikte vergi mükellefiyeti kaydının bulunmaması ve davalının işletme hesabına göre defter tutuyor olmasına rağmen Vergi Usul Kanunu'nun 177.maddesinin 1.fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmadığı faaliyetinin esnaf sınırında kaldığı, dosya kapsamında davalıya ait abonelik sözleşmesininde davacı tarafça dosyaya ibraz edilmediği anlaşıldığından taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde kabul edilemeyeceği, abonelik sözleşmesi bulunmadığından tüketici mahkemelerinin görev alanına da girmeyeceği dikkate alınarak uyuşmazlık konusunun 6102 sayılı TTK'dan düzenlenen işlerden olmadığından mutlak ticari iş niteliğinde de olmadığı, sonuç olarak 6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 11.maddesinin 2. fıkrasındaki düzenlemeler nazara alındığında taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde 6100 sayılı HMK'nın 2.maddesi uyarınca genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla davanın HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, görevli ve yetkili mahkemenin Adana Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nın 115/2 maddesi gereğince davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,2-6100 sayılı HMK.nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili ADANA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 3-6100 sayılı HMK.nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına (tebliğ ile beraber), 4-6100 sayılı HMK.nın 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,5-6100 sayılı HMK.nın 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise, talep halinde mahkememizce verilecek ek kararla dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacıların yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmesine, Dair, davacı ve davalı vekili yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinden mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2024Katip ...¸ Hakim ...¸5070 Sayılı Yasa hükümleri uyarınca elektronik imza ile imzalanmıştır.