Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinden kambiyo senedine aval verenin, asıl borcun zamanaşımı nedeniyle sorumluluğunun sona erdiğinin tespiti talepli menfi tespit kararı.
Özet: Davacı, aleyhine kambiyo senedinden kaynaklanan icra takibine dayanak gösterilen bonoda aval veren sıfatıyla yer alması ve lehine aval verdiği asıl borçlu şirketin borcunun zamanaşımına uğraması nedeniyle kendisinin de borçlu olmadığının tespiti talebiyle menfi tespit davası açmış; mahkeme, davalı alacaklının cevap vermediği uyuşmazlıkta, Türk Ticaret Kanununun zamanaşımını kesen sebeplere ilişkin özel hükümleri, bu kesintilerin yalnızca hakkında işlem yapılan kişiyi etkilediği ilkesi ve alacaklının icra takip sürecinde asıl borçluya yönelik işlemlerindeki eksiklikler ışığında davacının sorumluluğunun devam edip etmeyeceği hususunu ayrıntılı olarak incelemiştir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine .... Esas sayılı dosyası ile davacı alacaklı tarafından kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, müvekkili aleyhine 10.04.2018 düzenleme , 29.03.2019 ödeme tarihli ve 200.000,00 TL bedelli bono takip dayanağı gösterilerek davalı tarafça 18.02.2020 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davacı müvekkilinin takibe konu bonoda diğer borçlu ... ... LTD. ŞTİ. Lehine aval verdiğini, davaya konu .... esas sayılı takip dosyasında lehine aval verilen şirketin borcu zaman aşımı nedeniyle sona erdiği için aval veren davacının da borcu sona erdiğini, bu sebeple müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu icra dosyasında alacaklının haciz işlemlerine devam etmemesi amacıyla icra dosyasının durdurulmasına karar verilmesinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile, müvekkilinin .... esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20 'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı adına usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı halde davaya cevap vermediği görüldü. DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; davacının davalının takibe geçtiği ....Esas sayılı takip dosyasında diğer borçlu lehine aval veren olarak sorumlu olduğundan ve lehine aval verdiği diğer borçlunu borcu zaman aşımı nedeni ile sona erdiğinden borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı tarafından davaya cevap verilmediğinden dava dilekçesindeki tüm hususlar uyuşmazlık konusu olmakla birlikte, özellikle asıl borçlunun borcunun zaman aşımı nedeni ile sona ermesi halinde davacının sorumluluğunun devam edip etmediği, davacının davalıya borçlu olup olmadığı borçlu ise borcunun miktarı davacı lehine kötü niyet tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı ilişkin olduğu tespit edildi.DELİLLER: Beklenen ....Hukuk mahkemesinin.... sayılı ilamının .... sayılı ilamı ile onandığı ve kesinleştiği görüldü. .... Esas sayılı dosyasının dosyamız arasına alındığı görüldü. Cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Uyuşmazlık; kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibinde zamanaşımı itirazına ilişkindir.Davacının kefil olduğu keşideci yönünden beklenen .... Hukuk mahkemesinin .... sayılı ilamının .... sayılı ilamı ile onanmış olup kararda da dikkat çekildiği üzere; Borçlar Kanunu’nun 133. maddesine nazaran daha özel nitelikte bulunan TTK' nın 662. maddesinde zamanaşımını kesen sebepler “dava açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesi” şeklinde sınırlı olarak sayılmıştır. Öte yandan, alacaklı tarafından takibin devamını sağlamaya yönelik olarak yapılan icra takip işlemleri de zamanaşımını keser. Ne var ki TTK'nun 663. maddesi uyarınca zamanaşımını kesen işlem kimin hakkında yapılmışsa, ancak ona karşı hüküm ifade eder ve zamanaşımının kesilmesi ile kesildiği tarihten itibaren yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar.Takip dosyasının incelenmesinde; dayanak bononun vade tarihine göre 3 yıllık süre dolmadan önce.... takip başlatıldığı, takip dosyasının icra mahkemesinin yetkisizlik kararı üzerine alacaklı vekilinin süresindeki talebi doğrultusunda .... gönderildiği, dosyanın █████/2020'de .... esasa kaydedildiği, alacaklı vekilinin █████/2020'de borçlu şirketin yanlışlıkla alacaklı olarak sisteme kaydedildiğini beyanla bu yanlışlığın düzeltilip borçlu şirkete ödeme emri gönderilmesi, her iki borçlu yönünden haciz yapılmasını talep ettiği, bu talebin takip öncesi zamanaşımı değerlendirmesi yönünden zamanaşımını keser nitelikte olduğu, bundan sonra █████/2020'de borçlu şirketin ortaklarına 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmesini talep ettiği, bu talebin şirket yönünden takibin kesinleşmediği gerekçesiyle reddedildiği, █████/2021'de borçlu şirket için adresinde fiili haciz talep edildiği, █████/2022, █████/2022 ve █████/2022'de borçlu şirket yönünden sadece takibin kesinleştirilmesini talep ettiği, bu taleplerin de icra müdürlüğünce borçluya ödeme emri tebliğ edilmediği gerekçesiyle reddedildiği, bu kararlar da alacaklı vekiline tebliğ edildiği halde alacaklı vekilinin bu taleplerinin reddi üzerine borçluya tebligat yapılması talebinde bulunmadığı, █████/2023'de borçlu şirkete tebligat çıkarılmasını talep ettiği, █████/2023'de borçlu şirkete ödeme emri tebliğ edildiği, mahkemeye yapılan itirazın 5 günlük yasal süre içinde olduğu görülmüştür. Yapılan değerlendirmeler neticesinde; takibe dayanak senedin kambiyo vasfında olduğu, itirazda bulunan borçlu takip dayanağı senette keşideci sıfatıyla yer aldığından 3 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, zamanaşımını kesen işlem kimin hakkında yapılmışsa ancak ona karşı hüküm ifade edeceğinden diğer borçlu yönünden yapılan işlemlerin itirazda bulunan borçlu yönünden zamanaşımını kesmeyeceği, takip öncesi zamanaşımının incelenmesi yönünden alacaklı vekilinin █████/2020 tarihli borçlu şirkete ödeme emri gönderilmesi talebinin zamanaşımını kestiği, bu tarihten itibaren 3 yıllık sürenin yeniden başladığı, ancak borçlu şirket yönünden takip kesinleşmemişken alacaklı vekilinin borçlu şirket için █████/2020, █████/2021, █████/2022, █████/2022, █████/2022 tarihli haciz ve takibin kesinleştirilmesi taleplerinin zamanaşımını kesmeyeceği, zira borçluya ödeme emri tebliğ edilmeden yapılan bu taleplerin takibi ilerletici bir etkisinin bulunmadığı, borçluya .... ilk ödeme emri gönderilmesinin talep edildiği █████/2020 tarihi ile borçluya yeniden ödeme emri tebliğinin talep edildiği █████/2023 tarihi arasında 3 yıllık zamanaşımının dolduğu anlaşılmakla keşideci yönünden takibin durdurulması kararının kesinleştiği görülmüştür. Davacı avaliste ödeme emrinin dava konusu icra takip dosyası üzerinden 22.02.2020 tarihinde tebliğ edilmiş olmakla 29.03.2022 kıymetli evrakın zaman aşımı süresinden önce kefile alacak ihbarı yapıldığından kefil yönünden borç zaman aşımına uğramamış olup keşidecinin borcunun zaman aşımına uğraması defisinden davacı avalist senet bedelsiz kalmadığı için yararlanamayacağından davanın reddi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;1-Davanın REDDİNE, 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan, dava açılışında alınan 2.172,54 TL peşin harcın düşülmesi ile fazla 1.557,14 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalının yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı █████/2025Katip .... ¸ Hakim .... ¸