bursa 3. asliye ticaret mahkemesinde görülen, ticari satımdan kaynaklanan döviz cinsinden alacak icra takibine yapılan itirazın iptali ile defter kayıtları ve ürün hataları savunmasının incelendiği gerekçeli karar.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari satımdan kaynaklanan döviz cinsinden alacak icra takibine yapılan itirazın iptali ile defter kayıtları ve ürün hataları savunmasının incelendiği gerekçeli karar.

Özet: Bu itirazın iptali davası, davacının ticari satıştan kaynaklanan 13.861,82 USD tutarındaki ödenmemiş alacağını tahsil etmek üzere başlattığı icra takibine davalının haksız itiraz etmesi üzerine açılmıştır; davacı, alacağın faturalar ve cari hesap kayıtlarıyla sabit olduğunu belirterek takibin devamını ve icra inkar tazminatı talep ederken, davalı ise davacının döviz cinsinden alacak iddiasının ve ticari defterlerinin Vergi Usul Kanununa aykırı olduğunu, dövize endeksli bir sözleşme bulunmadığını ve aslında hatalı ürünler nedeniyle kendisinin davacıdan 82.476,15 TL alacaklı olduğunu savunarak davanın reddini istemektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin muhtelif faturalar ve cari hesap gereği ödenmeyen 13.861,82 USD alacağını tahsil edebilmek için ... Genel 4.İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı dosyası ile davalı borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun takibe ilişkin ödeme emrini tebellüğ ettiğini ve takip konusu alacağa itiraz ettiğini, bu nedenle takibin durduğunu, davalı borçlunun itirazının haksız olduğunu, müvekkili şirket ile borçlu arasında ticari alım satım ilişkisinin mevcut olup, dava konusu icra takibine konu edilen faturaların USD üzerinden düzenlenmiş olup davalı borçluya yapılan satışın döviz üzerinden olduğunu, borçlunun döviz üzerinden borçlandığını, müvekkiline bakiye borcunu ödemediğini, borçlunun borca yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ettiklerini, taraflarınca iş bu davayı açmadan önce TTK 5/A maddesi gereği ... Arabuluculuk Bürosu 'na █████████ nolu başvuru 2024/ arabuluculuk numarası ile dava şartı olan arabulucu başvurusunda bulunulduğunu ve davalı taraf ile anlaşma sağlanamadığını, müvekkili şirketin alacağının ticari defterler ve kayıtları ile dayanağı belgeler ile sabit olduğunu, davalının itirazının takibi sürüncemede bırakmaya yönelik olup haksız ve mesnetsiz itirazı nedeni ile Mahkemeye başvurarak İ.İ.K.' nun 67/1 maddesi uyarınca itirazın iptalini, takibin devamını ve davalının İ.İ.K 67/2 uyarınca alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ettiklerini, arz olunan nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... E. sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından müvekkili şirketten alacaklı olunduğundan bahisle alacak talebinde bulunulduğunu, işbu dava dilekçesinde belirtilen taleplerin hukuka aykırı ve sunulan ticari defterler ise usulüne uygun olmadığından taraflarınca itirazda bulunma zarureti doğduğunu, davacının dava dilekçesinde sunduğu defter başlıklı yazıların müvekkili şirket ile olan ticari ilişkiye ait olmadığını, zira 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 215. maddesine uygun olarak tutulan herhangi bir ticari defterin dosyaya sunulmadığını, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 215.'maddesinin ikinci fıkrasında "Kayıt ve belgelerde Türk para birimi kullanılır. Belgeler, Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla, yabancı para birimine göre de düzenlenebilir" hükmünün getirildiğini, işbu hükümden de anlaşılacağı üzere ticari defterlerin ancak Türk Lirası üzerinden tutulabileceğini, dolayısıyla davacı tarafından döviz üzerinden tutulan defterlerin herhangi bir geçerliliği bulunmadığı gibi davacı ile dövize endeksli herhangi bir sözleşmenin de yapılmadığını, dolayısıyla davacının döviz cinsinden alacağının bulunduğu iddiasının mesnetsiz olduğunu, icra takibinin yine yabancı para üzerinden yapılmasının da hukuken mümkün olmadığını, davacının iddiasının aksine müvekkili şirketin ticari defterlerde 82.476,15 TL alacaklı olduğunu, müvekkili şirketin alacaklı olan taraf olduğunu, davacı tarafça alacaklı olduğunun iddia edildiğini, ancak müvekkili şirket tarafından kesilen faturalarının hiçbirinin davacı tarafından dikkate alınmadığı gibi müvekkili şirket tarafından itiraz edilen faturaların sanki kabul edilmiş gibi cari hesap tutulduğunu, müvekkili şirket nezdinde tutulan cari hesaptan da görüleceği üzere müvekkili şirketin davacıdan 82.476,15 TL alacaklı olup; bu alacağın müvekkili şirkete ödenmediğini, davacının müvekkili şirkete gönderdiği ürünlerin hatalı çıkması sebebiyle hatalı ürünlere ilişkin faturalar kestiğini ve bu faturaların karşı tarafça kabul edildiğini, davacının ürünleri zamanında göndermediği gibi gönderilen ürünlerin hatalı olup, hatalı ürünlere ilişkin davacıya bildirim yapıldığını, kumaşların zamanında gönderilmediği gibi kabul edilecek iadeler ve sorunların çözümünün davacı şirket yetkilisi ... tarafından gönderilen maillerden de görüldüğünü, cevap dilekçelerinin ekinde yer alan mailler incelendiğinde kumaşların usulüne uygun olmadığı, fireli kesim yapılmasının dolayısıyla bu bedele ilişkin faturada davacıya bildirildiğini, müvekkili şirkete hatalı kumaş gönderen davacıya iade ve firelere ilişkin faturaların kesildiğini, işbu faturaların davacı tarafından ticari defterlere işlendiğini, davacıya işbu cevap dilekçesinin fireli kesim bedeli, iade, gramaj farkları, kumaş hatalarının giderilmesi için ütüleme bedellerine ait faturaların kesildiğini ve davacıya gönderildiğini, davacı tarafından işbu hataların kabul edildiğini ve ticari defterlerine işlendiğini, taraflar arasında muhasebe kayıtlarının bu şekilde iken daha sonra davacı tarafından bir anda iade faturaları kesildiğini, taraflar arasındaki ihtilafın esasen iş bu iade faturalarından kaynaklandığını, zira müvekkili şirket tarafından itiraz edilen iade faturalarına dayalı olarak davacının icra takibine giriştiğini, dava dilekçesine dayanak yapılan faturalara müvekkili şirket tarafından itiraz edildiğini, davacı tarafından müvekkili şirketten alacaklı olduğu belirtilen 08.11.2023 tarih ve 174.019,02 TL bedelli faturaya ... 3. Noterliğinin 21.11.2023 Tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, davacı tarafından müvekkili şirketten alacaklı olduğu belirtilen 31.12.2023 tarih ve 122.711,61 TL bedelli faturaya ... 3. Noterliğinin 11.01.2024 Tarih ve ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, davacı tarafından müvekkili şirketten alacaklı olduğu belirtilen 22.02.2024 tarihli ve 174.019,02 TL bedelli 132.030,76 TL bedelli, 28.040,74 TL bedelli faturalara ... 3. Noterliğinin 28.02.2024 Tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, tüm itirazların müvekkili tarafından faturadan haberdar olunur olunmaz süresi içerisinde yapıldığını, davacının aksini iddia ediyorsa faturaların müvekkiline tebliğ tarihlerinin ispatlanmasını talep ettiklerini, davacının alacağına kur farkı işlettiğini iddia ediyorsa bu hususun hukuka aykırı olduğunu, zira müvekkili şirketin çek ile ödeme yapmış olup taraflar arasında kur ve vade farkı istenebileceğine dair bir sözleşmede bulunmadığını, davacının alacağının kur farkından kaynaklandığını iddia ediyorsa bu hususun da hukuka aykırı olacağını, zira kur farkının ancak taraflarca kararlaştırıldığı ve çekle ödeme yapıldığında söz konusu olabileceğini, taraflar arasında kur farkının ödeneceğine ilişkin bir sözleşme bulunmadığı gibi ödemelerinde çek ile yapıldığını, çek ile yapılan ödemelerden kur farkının talep edilemeyeceğini, arz, izah edilen ve re'sen gözetilecek sebepler dolayısıyla; haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: ... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı takip dosyası, fatura, ihtarname, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; ... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır. Mahkememizce, ... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından davalı aleyhine, █████/2024 tarihinde, muavin dökümü, cari hesap ve muhtelif faturalar gereği 1.861,82 USD asıl alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalı vekilinin █████/2024 tarihli itirazı ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce, dayanılan deliller toplandıktan sonra, dava dosyası, ibraz ve celp edilen deliller kapsamında, taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar incelenerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda davalı tarafa ait ticari defterlerin incelenmesi yönünden bilirkişinin █████/2025 tarihli raporunu, davacı tarafa ait ticari defterlerin incelenmesi yönünden ise, bilirkişinin █████/2025 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

Mahkememizce, davacı vekiline █████/2023 tarih ve numaralı 122.711,61-TL kur farkı alacağına esas alınan fatura/faturalara ilişkin açıklayıcı beyanda bulunmak için süre verildikten sonra dosyanın daha önceki bilirkişiye tevdi ile, davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmayan █████/2023 tarih ve numaralı 122.711,61-TL bedelli kur farkı faturasının miktar itibariyle uygunluğunu yönünden ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişinin █████/2026 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; Takip konusu alacağın ticari nitelikteki satım sözleşmesi gereğince düzenlenen faturalardan kaynaklı cari hesap alacağına ilişkin olup, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, akdi ilişkinin ve alacağın varlığı hususunda ispat yükü davacının üzerindedir.Davalı taraf özetle; davacının iddiasının aksine müvekkil şirket ticari defterlerde 82.476,15 TL alacaklı olduğunu, davacının müvekkil şirkete gönderdiği ürünlerin hatalı çıkması sebebiyle hatalı ürünlere ilişkin faturalar kesmiş ve bu faturalar karşı tarafça kabul edilip defterlere işlendiğini, davacı tarafından alacaklı olduğu belirtilen 08.11.2023 tarih ve 174.019,02 TL bedelli, 31.12.2023 tarih ve 122.711,61 TL bedelli ve 22.02.2024 tarih 174.019,02 TL bedelli, 132.030,76 TL bedelli, 28.040,74 TL bedelli faturalara ihtarname ile itiraz edildiğini, davacı alacağına kur farkı işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Taraflar tacir olup, ticari defterler ile alacak miktarının ispatı mümkün olduğundan mahkememizce delil olarak dayanılan taraf ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, HMK 222 maddesinde, "(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılmaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılmaz. (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. " hükmü gereği, taraf ticari defter kayıtlarının delil kabul edilip incelenmesinde, taraflar arasında kumaş alım satımına dair ticari ilişki olup, davacı tarafından, davalı şirkete düzenlenen faturaların USD olduğu, davalı tarafından, davacı şirkete vadeli TL çeklerle ve banka hesabına TL olarak ödemeler yapılmış olduğu, davacı şirket defterlerine göre; davacı şirketin, davalı şirketten 13.861,82 USD alacaklı gözüktüğü, davalı şirket defterlerine göre; davalı şirketin, davacı şirkete 1.362,89 USD alacaklı gözüktüğü tespit edilmiştir.Taraflar arasındaki ihtilafın, davacı tarafından, davalı şirkete düzenlenen 22.02.2024 tarih reklamasyon giderleri ( Fat. istinaden açıklamalı) 174.019,02-TL (6.585,81 USD) bedelli; 22.02.2024 tarih reklamasyon giderleri ( Fat. İstinaden açıklamalı) 28.040,74-TL ( 982,92 USD) bedelli, 22.02.2024 tarih reklamasyon giderleri ( Fat. istinaden açıklamalı) 132.030,76-TL ( 4.930,20 USD) bedelli faturalar ile 31.12.2023 tarih numaralı 122.711,61-TL bedelli kur farkı faturasından kaynaklanmakta olup, söz konusu faturalar davalı ticari defter kayıtlarında yer almayıp, davalı tarafça ihtarname ile itiraz edildiği görülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu davacı tarafından davalı tarafa düzenlenen 22.02.2024 tarih reklamasyon giderleri ( Fat. istinaden açıklamalı) 174.019,02-TL (6.585,81 USD) bedelli fatura, davalı şirket tarafından düzenlenen 27.10.2023 tarihli iade faturaya karşılık olarak; 22.02.2024 tarih reklamasyon giderleri ( Fat. İstinaden açıklamalı) 28.040,74-TL ( 982,92

USD) bedelli fatura davalı şirket tarafından düzenlenen 09.11.2023 tarihli 120.15,00-TL bedelli iade faturaya karşılık olarak; 22.02.2024 tarih reklamasyon giderleri ( Fat. istinaden açıklamalı) 132.030,76-TL ( 4.930,20 USD) bedelli fatura davalı şirket tarafından düzenlenen 09.02.2024 tarihli iade faturaya karşılık olarak düzenlendiği, davalı şirket tarafından düzenlenen söz konusu iade faturaları davacı şirket tarafından kabul edilerek ticari defterlere kaydedilmiş olup, süresinde itiraz edilmeyen fatura içeriğinin davacı tarafça kabul edilmiş sayılacağı, süresinden sonra iade faturalarına karşı davacı tarafça iade faturası düzenlenmesinin alacağın varlığına ispata elverişli olmadığından, söz konusu faturalar nedeniyle davacı alacağı yazılı delillerle ispat edilememiştir. Yine taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu davacı tarafından davalı tarafa düzenlenen 31.12.2023 tarih ... numaralı 122.711,61-TL bedelli kur farkı faturası yönünden yapılan değerlendirmede ise, bir ticari ilişkide kur farkının talep edilebilmesi için, taraflar arasındaki sözleşmede kur farkına ilişkin açık bir hüküm bulunması gerektiği, somut olayda, her ne kadar taraflar arasında kur farkı talep edileceğine dair yazılı bir mutabakat bulunmasa da, davacı tarafından düzenlenen faturalarda "Bu fatura döviz olarak düzenlenmiştir. TL cinsinden nakit, havale veya günlük çek ile ödenmesi halinde ödeme günündeki ...'nin saat başı kur uygulamasındaki saat 14.00'te açıklamış olduğu döviz yapılması halinde vade tarihindeki ... döviz satış kuru dikkate alıncaktır." ifadeleri yer almakta olup, bu nedenle TL cinsinden havale ve çek ile yapılan ödemeler yönünden davacı tarafça kur farkı faturasının talep edilebileceği, ancak uyuşmazlığa konu 31.12.2023 tarih ... numaralı 122.711,61-TL bedelli kur farkı alacağının takibe konu edilmediği görülmüştür. Sonuç olarak, dosya kapsamı ve taraf ticari defter kayıtlarına göre, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 1.362,89 USD alacaklı olduğu, davalı tarafça ticari defterlerin aksine yazılı bir delil, ya da ödemeye ilişkin belge sunulmadığı anlaşılmakla; Mahkememizce dava ve takip talebi dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı takibe itirazının iptali ile takibin 1.362,89 USD asıl alacak üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, ayrıca alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının ... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı takibe itirazının iptali ile takibin 1.362,89 USD asıl alacak üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla, asıl alacağın USD'nun takip tarihindeki TL karşılığı (1 USD= 31,6499-TL) üzerinden hesaplanan miktarın % 20'si olan 8.627,06-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken (1 USD= 36,4353-TL) 3.392,09-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 6.445,66-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.053,57-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan 4.094,99-TL harç, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 436,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 9.530,99-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 937,08-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

6-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 4.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 452,27-TL'sinin davalıdan; 4.147,73-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 72.864,36-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

8-Davalı tarafından yapılan 87,50-TL harç ve 5.000,00-TL bilirkişi ücretinden oluşan toplam 5.087,50-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 4.587,29-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,

9-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır