İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin bayilik ve kira sözleşmesinden doğan alacak takibine itirazın iptali davasında usulden ret kararının vekalet ücretine ilişkin istinaf incelemesi.
Özet: Bayilik ve istasyon kiralama sözleşmesinden doğan alacakların tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesi, icra takibinin yabancı para alacaklarının Türk Lirası karşılığı ve kur bilgisi belirtilmediği gerekçesiyle usule uygun olmadığına hükmederek davayı usulden reddetmiştir; davalı taraf ise davanın esasına girilerek bilirkişi raporları alınmasına rağmen usulden red kararı verilmesi nedeniyle vekalet ücretinin maktu yerine nispi olarak belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiş olup, istinaf mahkemesi vekalet ücreti hesaplaması özelinde davalının talebini incelemektedir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ14. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:███████ KARAR NO:█████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ:█████/2024NUMARASI:████████ Esas - ████████ Karar DAVA:İtirazın İptali (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında davalıya ait taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt ve otogaz ... satış istasyonunun işletilmesi için 01.01.2016 tarihinden başlamak ve 5 yıl süre ile geçerli olmak üzere kira sözleşmesi imzalandığını, kira bedelinin davalıya ödendiğini, kira sözleşmesinin 01.01.2021 tarihinden 01.05.2021 tarihine kadar uzatılmasına ilişkin ek sözleşme imzalandığını, kira bedelinin de davalıdan olan kira iade bedeli alacaklarından mahsup edilerek ödendiğini, kira sözleşmesinin 3.2.maddesinde buna ilişkin hüküm olduğunu, 5 yıllık kira süresi boyunca satılması gereken miktarın yıllık 8925 metre küp olduğunu, bundan az olması halinde her metre küp ürün için 52 USD+KDV tutarındaki kira bedelinin müvekkili şirkete iadesinin kararlaştırıldığını, buna göre 896.584 USD + KDV tutarının alacak bulunduğunu, ayrıca kira sözleşmesinin 3.9.maddesi gereğince 355.690 USD + KDV tutarında kira iade alacağı bulunduğunu, ihtarname ile alacağın istenmesine rağmen ödenmemesi üzerine takip başlatıldığını ileri sürerek, İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki takibe yönelik itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... İstanbul 1 İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası alınıp incelendiğinde, 1.116.500USD asıl alacak, geri kalanı KDV ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.320.402,72USD alacağın tahsili için ilamsız takip başlatıldığı, karşı tarafın süresinde yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.İİK 58/3.maddesine göre takip talebinde Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi nin bulunması gerekmektedir. Ancak davaya konu takip USD cinsinden yapılmış olup alacağın Türk Parası ile tutarı ve hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği belirtilmemiştir , dolayısı ile usulüne uygun başlatılmış bir takip bulunmamaktadır.İstanbul BAM 17 HD'nin ████████ esas ████████ karar, İstanbul BAM 14 HD'nin █████████ esas █████████ karar, Yargıtay 11 HD'nin █████████ esas █████████ karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere , davaya konu yapılan icra takibinin usulüne uygun şekilde başlatılmadığı ve bu durumun kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle davacının davasının, usulüne uygun bir icra takibinin olmaması nedeniyle HMK 114/2 , HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu..." gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Mahkemece davanın usulden reddine ve 30.000,00 TL vekalet ücretinin tahsiline karar verildiğini, kararın usul yönünden doğru olmasına rağmen yargılama sırasında davanın esasına girilerek bilirkişi raporları alındığını, işin esası tartışılarak davanın usulden reddine karar verilmesi nedeniyle vekalet ücretinin nispi şekilde belirlenmesi gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddi ile nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, bayilik ve istasyon kiralama sözleşmesinden kaynaklanan tazminatın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, geçerli bir icra takibi bulunmadığından özel dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş; bu kararın vekalet ücretine ilişkin kısmı bakımından davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasındaki istasyonlu bayilik kira sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla davacı tarafından İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın iptali davası açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında, takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmemesi nedeniyle, geçerli bir icra takibi bulunmadığı belirlenerek davanın usulden reddine karar verilmiş ve davalı yararına Tarife gereğince 30.000 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir. Hükmün esasına ilişkin istinaf nedeni bulunmamaktadır. Davalı vekili, Tarife hükümlerine göre davanın usulden reddi nedeniyle nispi vekalet ücreti verilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.Hüküm tarihi olan 24.10.2024 tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin görevsizlik, yetkisizlik, dava ön şartlarının yokluğu veya husumet nedeniyle davanın reddinde, davanın nakli ve açılmamış sayılmasında ücret başlıklı 7. maddesinde, " ...(2) Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur..." düzenlemesi bulunmaktadır.Buna göre itirazın iptali davasının, geçerli bir icra takibi bulunmasına dair özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi hâlinde, karar tarihinde yürürlükte bulunan Tarife'nin 7/2. maddesine göre davalı lehine maktu vekalet ücretini geçmeyecek şekilde nibsi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir. Tarifede açıkça bu şekilde düzenleme yapılması karşısında, yargılamanın geldiği aşama ve delillerin toplanarak bilirkişi incelemesi yapılmış olması, vekalet ücretinin nispi şekilde belirlenmesini gerektirmediğinden, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına,3-Davalı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 16.10.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.KANUN YOLU:HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.