Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde, ticari nitelikli hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, sigorta eksikliği nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tahsili için açılan itirazın iptali davası.
Özet: Bu dava, davalıya ait işyerinde meydana gelen patlama sonucu yaralanan üçüncü kişiye ödenen 303.109,33 TL tazminatın, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi yaptırmaması nedeniyle davacı tarafından rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılmıştır; davacı, bu ödemeyi önceki bir mahkeme kararı doğrultusunda yapmışken, davalı ise yaralananın kendi çalışanı olduğunu ve davacının ödeme yapma yükümlülüğünün kendi ZMMS poliçesi eksikliğinden kaynaklandığını ileri sürerek sorumluluk kabul etmemiştir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA :İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIMI TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete ait ....'ndeki iş yerinde 03.02.2021 tarihinde meydana gelen patlama nedeniyle ...'in yaralandığını, kazada zarar gören ... tarafından ikame olunan dava neticesinde .... sayılı ilamı gereği .... Esas sayılı dosyasına müvekkili tarafından 06.06.2024 tarihinde 303.109.33 TL tazminatı ödendiğini, 16.09.2024 tarihinde 392,19 TL ilam harcı ödendiğini, 13.192,55 TL stopaj ödemesi yapıldığını, davalıya rücu amacıyla .... sayılı dosyasına davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürüp itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... İNŞ. SAN.VE TİC. LTD. ŞTİ. 'nin ünvan değişikliği yaptığı ve ... ANONİM ŞİRKETİ olarak faaliyetine devam ettiği görülmüştür.CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazazede ...'in kaza tarihinde müvekkili şirketin hizmet akdi ile bağlı çalışanı olduğunu, olay sebebiyle ... hak sahiplerine ödeme yapmasının nedenini ... ZMMS poliçesinin bulunmaması olduğun, hal böyle olunca ...'nın ödemelerinden davalı Şirketi'n sorumlu olmadığını, bildirip davanın reddini savunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, .... Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi yapılmaması nedeniyle zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın rucuan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; .... sayılı dosyasının UYAP sureti, ....'nün (....Dairesi'nin) .... Esas sayılı dosyasının UYAP sureti,....Esas sayılı dosyasının UYAP sureti, .... Mahkemesi'nin UYAP sureti ve gerekli bilirkişi incelemeleri yapılmıştır.İİK'nun ilamsız icra takibinin düzenlendiği 62/1. maddesinde "İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.", 66/1. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder. Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur." 67. maddesinde "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.....sayılı dosyasının incelenmesinde; " ... tarafından ... aleyhine 03.02.2011 tarihinde ...'de meydana gelen patlama nedeniyle açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar .... sayılı kararı ile, hükmün kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verildiği, (Davanın kısmen kabulü; davacı İbrahim için 130.054,66 TL sürekli iş göremezlikten kaynaklı tazminatın temerrüt tarihi olan 26.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmak üzere davalıdan tahsiline karar verildiği, kararın iste 07.05.2024 tarihinde kesinleştiği " anlaşılmıştır. ....'nün (.... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; " ... tarafından ... aleyhine 16.05.2019 tarihinde başlatılan ilamlı icra takibinde; ... tarafından ...'e 27.08.2024 tarihinde 303.109.33 TL ve 16.09.2024 tarihinde iste 392,19 TL ödeme yapıldığı" görülmüştür..... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; "... tarafından ... ve ... Hidrolik aleyhine 24.09.2024 tarihinden başlatılan icra takibinde; 303.109,33 TL asıl alacak, 13.192,55 TL asıl alacak, 392,19 TL asıl alacak, 5.580,53 TL işlemiş faiz, 242,89 TL işlemiş faiz ve 2,06 TL TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 322.519,55 TL istendiği, ödeme emri ... Ltd. Şirketi'ne 08.10.2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ... Ltd. Şirketi ise 30.09.2024 tarihinde borcun tamamına, borç ve husumet itirazın bulunduğu, takip talebinin davalı ... Ltd. Şirketi yönünden durdurulduğu, davacının eldeki davayı yasal süresi içinde açtığı." görülmüştür.Mahkememizce re'sen seçilen Sigorta Uzmanı bilirkişi ...'den aldırılan 02.06.2025 havale tarihli bilirkişi raporundan raporunda özetle; " Yukarıda belirtilen incelemeler ve değerlendirmeler kapsamında, takdir ve karar sayın mahkemeye ait olmak üzere; 1-...’in yaralanması olayında, kusura ilişkin olarak işveren konumundaki davalı ... ve Tic. Ltd.Şti açısından yapılan değerlendirme de, herhangi bir kusurluluk halini ortaya koyan etkisinin belirlenemediği, bu nedenle de davacı ... rücu hakkı doğmadığı, 2-Davalı ... A.Ş. tarafından Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortasının yaptırılmış olması halinde bile, davalıya ait işyerinde davalıya hizmet akti ile bağlı olarak çalışan ...’in yaralanması sebebiyle istenilen tazminat yönünden, davalı ... Makine Ltd.Şti. tarafından yaptırılacak Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Poliçesinin, Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.4 Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı maddesinin ç fıkrası (Sigortalıya vekalet akdi veya hizmet akdiyle ya da başka bir şekilde bağlı olarak çalışan kimselere gelen zarar ve ziyanlar) gereğince devreye girmeyeceği, 3-Davacı .... davalı ... Ltd.Şti’ne, rücu hakkının bulunmadığı kanaatine varılmış olmakla birlikte bu konudaki hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenin takdirine ait olmak üzere; rücu hakkının bulunduğunun kabulü halinde; 316.694,07 asıl alacak ve 5.825,48TL. işlemiş yasal faiz yönünden toplam 322.519,55 TL üzerinden itirazın iptali ile takibin devamının gerektiği, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirine ait olduğu, Raporda yer verilen yasa ve yönetmelik maddeleri hukuki yorum niteliğinde olmayıp kaza olayının meydana gelmesine etken unsurları tespit amacı ile yardımcı kriter olarak kullanıldığını, hukuki değerlendirmenin ve nitelendirmenin sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yönündeki tespit ve görüşlerini." bildirmiştir. Deliller değerlendirilmiştir. Dosyada mevcut delliller, tarafların beyanı ve tüm dosya kapsamına göre, Somut uyuşmazlıkta davalının 1998 tarihinde tescil ve ilan edildiği, makine imalatı yaptığı, imalatında oksijen tüpü kullandığı, █████/2011 tarihinde patlamanın meydana geldiği, bu patlamanın oksijen tüpünden kaynaklandığı, anılan oksijen tüpünün imalatını dava dışı ... Gaz. San. Tic. A.Ş'nin yaptığı, bu tüplere anılan imalatçı firma tarafından ... doldurulması, daha sonra bu maddenin kalıntısı bulunan manifold tüplere oksijen doldurularak tehlikeli patlayıcı karışım haline getirilip piyasaya sunulduğu, davalının dış görünüşüne göre oksijen tüpü olan emtiayı satın aldığı, içindeki gazın tehlikeli karışım olmasını bilemeyeceği, yönetici ve çalışanlarının kusurlarının bulunmadığı, davalı işyerinde ... ve başka işçilerin yaralandığı ve öldüğü, davacının açılan .... sayılı dava sonucu dava dışı işçiye mevzuat gereği maddi tazminat ödemesini yaptığı, rucuan tahsili için davalı ve dava dışı oksijen tüpünü imal eden ... Gaz. San. Tic. A.Ş', Asgazsan şirketi ve davalı aleyhine icra takibi başlattığı, davalının takibe itiraz ettiği, takibin durduğu ve itirazın iptali davasının süresinde açıldığı hususları hususları uyuşmazlık konusu değildir.Çekişme, █████/2011 tarihinde davalı şirkete ait iş yerinde meydana gelen patlama sonucu yaralanan dava dışı işçiye davacı tarafından ödenen tazminatın davalıdan rucuan tahsili koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A2 maddesinde kapsamı belirlenmiş olup, tehlikeli maddelerle ilgi mesleki faaliyette bulunanlar bu poliçeyi yaptırmak zorundadır. Mesleki faaliyetleri sonucu meydana gelen kaza sonucu, kusurları olsun ya da olmasın üçüncü kişi zararlarından sorumlu olacaktır. Anılan zorunlu sigortanın yaptırılmaması halinde zarar görenler, 5684 sayılı Yasa ve yönetmelik hükümleri uyarınca ... başvurabilecektir. Ancak, yine aynı Genel Şartların A4 maddesi hükmüne göre, sigortalıya vekalet akdi veya hizmet akdi ya da başka şekilde bağlı olarak çalışan kimselere gelen zarar ve ziyanların da teminat kapsamı dışında olduğu düzenlenmiştir.İddia, savunma, ....sayılı dosyası, emsal dosyalar, .... sayılı dosyaları ve bilirkişi raporu kapsamından anlaşılacağı üzere, davacının, kendisine maddi tazminat zararı ödemek zorunda kaldığı yaralanan işçinin davalının çalışanı olduğu, davalının da Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi yaptırmak zorunda olan işyerleri arasında yer aldığı, ancak bu poliçeyi yaptırmadığı anlaşılmaktadır. Patlamaya neden olan oksijen tüpünün tehlikeli karışım olarak dava dışı firmaca imal edilip, ayıplı şekilde davacıya satıldığı, patlamada gerek davalı çalışanların gerekse yöneticilerinin bir kusurunun bulunmadığı da tespit edilmiştir. Başka bir ifadeyle, zararın doğmasında davalıya atfedilecek kusurun olmadığı ortaya çıkmıştır. Her ne kadar davalı anılan zorunlu poliçeyi yaptırmış olsa bile, ölen işçilere gelen zarar ve ziyanlar teminat dışıdır. Davacı, Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi yaptırmayan ve patlamaya neden olan oksijen tüpünü imal eden, icra takibine itiraz etmeyen dava dışı firma nedeniyle zarar gören dava dışı işçiye ödeme yapmıştır. Davalının kusurunun bulunmaması nedeniyle zarardan dolayı bir sorumluluğu olmadığı sonucuna varılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-DAVANIN REDDİNE, 2-Alınması gereken gereken 615,40 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 3.279,83 TL'nin yatıran tarafa iadesine,3-Davacı tarafından yatırılan başvurma harcının üzerinde bırakılmasına,4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 51.603,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025 Katip .... e-imzalı Hakim .... e-imzalı