Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazası sonrası oluşan araç değer kaybının zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında tazmini talepli haksız fiil davasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, trafik kazası sonucu aracında oluşan değer kaybı için davalı sigorta şirketinden yapılan ön ödemenin yetersiz olduğunu belirterek ek tazminat talep etmiş, davalı ise sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğunu ve ödeme yaptığını savunmuştur; mahkeme ise değer kaybının gerçek bir zarar kalemi olup zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında olduğunu, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda değer kaybı hesaplamalarının genel şartlar yerine Yargıtay içtihadı ve aracın piyasa rayici gözetilerek yapılması gerektiğini vurgulamıştır.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 29.07.2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21.09.2024 tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ... plaka sayılı aracın davacıya ait ... plaka sayılı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasarlandığını ve değer kaybına uğradığını, kazanın oluşumunda davacının kusurunun bulunmadığını, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketinde ZMMS poliçesi ile teminat altında olduğunu, söz konusu değer kaybı için sigorta şirketine 06.11.2024 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, sigorta şirketinde tarafından davacıya 50.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin zararı karşılamadığını, arabuluculuk sürecinde anlaşılmadığını ileri sürüp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 150,00 TL değer kaybı zararının kaza tarihi olan 21.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 10.06.2025 tarihli harçlandırılmış dilekçesi ile talep miktarını arttırmıştır.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılmış olup şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, bakiye poliçe limitinin ödemelerden sonra 56.852,00 TL kaldığını, müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini bildirip davanın reddini savunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması sebebiyle maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir (T.B.K m. 49).Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; Araç sahiplik bilgileri, Kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, poliçe, ödeme belgeleri ve hasar dosyası getirtilmiş, ... plakalı aracın tramer kaydı, ödeme dekontları, ekspertiz raporu, kasko poliçesi, hasar dosyasının dosya içerisinde mevcut olduğu ve gerekli bilirkişi incelemesi yapılarak dosya içerisine alındığı görülmüştür.ZMMS Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı .... açık kasa kamyonetin ... Ltd Şti adına kayıtlı olduğu, 30.03.███████.03.2025 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde ZMMS'li olduğu, poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğu görülmüştür.Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (....,).Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve ..... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.Mahkememizce Görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Bilirkişisi ...'dan Aldırılan 16.05.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle; "Dava dosyasında bulunan tüm evrakların ve ilaveten işbu Bilirkişi Raporu dâhilinde ayrıca anılan delil ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde;Kusur Oranlarının nihai takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere;8.1) ... plakalı kamyonet sürücüsü;- Dava dışı ...'ın somut kazayı meydana getiren ilk fiili icra ettiği, bu nedenle 4100 oranda kusurlu olduğu;- Davacı taraf sürücüsü ...'ın somut kazanın oluşunda etkin bir fiili bulunmadığı için kusurlu olmadığı;8.2) Madde.4'te değerlendirildiği üzere, somut kaza öncesi 1 adet hasar geçmişi bulunduğu tespit edilip değerlendirilen dava konusu aracın adil piyasa 2.el değerinin hasar tarihi itibariyle 1.125.000 TL olduğu;Aracın somut hasar karakteri itibariyle onarım görmüş haliyle adil piyasa 2.el değerinin hasar tarihi itibariyle 1.045.000 TL olacağı,Yüce Yargıtay kararları doğrultusunda;Dava konusu araçta somut kazada gördüğü onarımdan kaynaklı oluşan 2.el değer kaybı zararının hasar tarihi itibariyle 80.000 TL olduğu;Davalı Sigorta Şirketi tarafından █████/2025 tarihinde 50.000 TL 2.el değer kaybı ödendiği tespit edilmiş olupDavacı tarafın hasar tarihi itibariyle bakiye 30.000 TL zararını davalı taraftan talep edebileceği kanaatine varıldığı," bildirilmiştir.Değer kaybı tazminat istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, sigortacı, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludur (....Dairesinin █████/2010 tarih ve ...., █████/2010 tarih ve .... sayılı kararları).Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. .... dairesinin █████/2022 tarih ve .... sayılı ilamı).Deliller değerlendirilmiştir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre ... plakalı aracın sürücüsünün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu, davacının aracında meydana gelen değer kaybının 80.000,00 TL olup davalı sigorta şirketince davacıya davadan önce 50.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, bu nedenle davacının 30.000,00-TL bakiye zararının kaldığı, davacının talep arttırım dilekçesinde değer kaybı zararını toplamda 30.000,00 TL olarak artırdığı, KTK uyarınca dava öncesi davalı sigorta şirketine başvurulduğu, değer kaybı tazminatından davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin █████/2024 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, kabul olunan tutara sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi gereği avans faizi işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-DAVANIN KABULÜNE,-30.000,00 TL değer kaybı tazminatının 19.11.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.049,30-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 937,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.111,70-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 510,00-TL Islah Harcı, 4.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 100,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.965,20TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip .... e-imzalı Hakim ....e-imzalı