istanbul bölge adliye mahkemesinden, kesintisiz güç kaynağı şifrelerinin verilmemesi nedeniyle haksız rekabetin tespiti ve maddi tazminat istemine ilişkin istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinden, kesintisiz güç kaynağı şifrelerinin verilmemesi nedeniyle haksız rekabetin tespiti ve maddi tazminat istemine ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, davacının davalıdan satın aldığı kesintisiz güç kaynağı cihazının garanti süresi sonrası arızalanması durumunda müdahale edilebilmesi için gerekli olan şifrelerin, davalı tarafından teknik desteğe bağımlılık yaratma saikiyle kasıtlı olarak verilmediği iddiasıyla açılan haksız rekabetin tespiti, meni ve maddi tazminat talebine ilişkin olup, ilk derece mahkemesi davacı talebini kısmen kabul ederek şifrelerin davacıya verilmesine karar vermiş, ancak somut bir zarar ispatlanamadığı gerekçesiyle maddi tazminat talebini reddetmiş, her iki taraf da bu kararı istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2025

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: Haksız Rekabetin Tespiti, Meni ve Maddi Tazminat

DAVA TARİHİ: █████/2022

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin davalıdan █████/2018 tarihli fatura konusugüç kaynağı satın aldığını, ancak davalının müvekkilini kendi ekibinin teknik desteğine muhtaç bırakmak amacıyla cihazın şifrelerini vermediğini, cihazın arızalanması durumunda şifrelerin müvekkili elinde olmaması nedeniyle onarım yaptırılamadığını, davalının eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğini, müvekkilinin enerji alamadığını, davalının haksız eylemi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını belirterek haksız rekabetin tespitine, davalı şirketin haksız rekabet teşkil eden davranışlarına son verilmesi için davaya konu ... model akü şifrelerinin müvekkiline verilmesine, davalının haksız tutumu nedeniyle 50.000-TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; davacının haksız rekabet iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının aldığı ürünün ömrünün bittiğini, talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin dürüstlük kuralına aykırı davranışının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece; taraflar arasında ...'in 11.01.2018 tarihinde fatura edildiği, sistemin tamamının 2 yıl süre ile garanti altına alındığı, taraflar arasında yapılan sözleşmede ... ayarlarının yapılması için ihtiyaç duyulan şifreye dair açıklayıcı bir beyanatın bulunmadığı, alınan bilirkişi raporları doğrultusunda ... ayarlarının yapılabilmesi için şifrenin kullanıcı da bulunması gerektiği, tüm deliller ve taraf beyanları dikkate alındığında davalı yanın şifreyi vermediği, şifrelerin kendisine verilmesini talep eden davacının talebinin haklı olduğu, buna karşılık davacı yanın şifrelerin kendisine verilmediğinden bahisle zararının doğduğunu beyan etmiş ise de zarar ilişkin somut bir delil dosyaya sunmadığı gibi incelemede zarar tespit edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davaya konu ''...'' model akünün şifrelerinin davalı tarafından davacıya verilmesine, davacı vekilinin alacak talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ : 1-Davacı vekili; müvekkilinin zararının şifre verilmediği dönemlerde yaşanan elektrik kesintilerinden dolayı zarar gören bilgisayarların yerine alınan yeni bilgisayarlar nedeniyle yapılan harcamalardan kaynaklandığını, buna ilişkin yeni bilgisayar faturalarının sunulduğunu, ayrıca cihazın şifrelerinin verilmemesi nedeniyle onarım yapılamamasından dolayı cihazın bir çok parçasının zarar görmeye başladığını, tamirat için müvekkili tarafından 2.243,24-Euro harcanmak zorunda kaldığını, buna ilişkin faturayı sunduklarını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2-Davalı vekili; mahkemenin akü şifrelerin iadesine karar verilmiş olsa da şifrelerin akülerde değil ... cihazında bulunduğunu, bilirkişinin bu hususu dahi net bir şekilde tespit edemediğini, davada haksız rekabetin koşullarının oluşmadığını, ... cihazına şifre girilmesini gerektiren işlemlerin arıza halinde gündeme geldiğini, kullanıcıların günlük işlemlerinde şifreye ihtiyaç olmadığını, cihazda şifre bulunmasının sebebinin yetkisiz ve bilinçsiz kişiler tarafından yapılan müdahaleler sonucunda can ve mal kayıplarına neden olacak olayların önlenmesi olduğunu, şifre ihtiyacının sadece teknik servis ihtiyacı gereken durumlarda ortaya çıktığını, şifre uygulamasının örf ve adete aykırı olmadığını, kullanıcıların 4 adet ana menüye şifre olmadan erişim sağladığını, sadece kalibrasyon, set değerleri, test ayarları adlı 3 menü için üretim ve fabrikasyon verilerini içermeleri nedeniyle bilinçsiz müdahalelerin önüne geçilmesi için şifre girmek suretiyle yetkili servis müdahalesi gerektiğini, kaldı ki müşterinin uzman elemanları ya da hizmet alınan başka bir uzman tarafından şifre istendiğinde şifrenin paylaşıldığını, davacının kendilerinden herhangi bir talepte bulunmadıklarını, müvekkilinin ... ve fikri mülkiyet hakları bulunduğunu, sektördeki diğer firmalar tarafından da aynı uygulamanın yapıldığını, ayrıca şifre paylaşımlarının müvekkili tarafından anlık olarak yapıldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE :Dava, haksız rekabetin tespiti, meni ve maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacı, davalıdan satın aldığı kesintisiz güç kaynağı cihazının 2 yıllık garanti süresinin dolmasından sonra meydana gelen arızalara müdahale edilebilmesi için davalının teknik desteğin kendilerinden alınması saikiyle cihazın şifresini paylaşmaması nedeniyle cihazın onarılamadığını, bu süreçte elektrik kesintileri nedeniyle iş yerindeki elektronik cihazların zarar gördüğünü, yine üretimin sekteye uğradığını ileri sürmüş, davasını ise haksız rekabete ilişkin hükümlere dayandırmıştır.

TTK'nın 54. maddesine göre haksız rekabetten söz edilebilmesi için öncelikle bir ticari davranış veya uygulamanın mevcut olması, ticari davranış veya uygulamanın aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı şekilde gerçekleşmesi, son olarak ise davranış ve uygulamaların rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkilemesi gerekmektedir. TTK m.54/2’de rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkilemesi ifadesinden anlaşıldığı üzere, haksız rekabete neden olan davranış veya uygulamanın rakipten ya da rekabet ilişkisi olmayan üçüncü bir kişiden kaynaklanmasının bir önemi bulunmamaktadır. Önemli olan davranış veya uygulamaların rakipler, tedarik edenler ve müşteriler gibi rekabet oyununa katılan arasındaki ilişkileri etkileyebilecek, işleyişi bozabilecek nitelikte bir fiil olmasıdır. Haksız rekabeti, bir işletmeyi rekabet sahasında avantajlı ya da dezavantajlı duruma getirebilecek ya da pazar payının artması ya da azalması sonucunu doğurabilecek nitelikteki davranış veya uygulamalar oluşturabilir. Bu noktadan hareketle ticari davranış ve uygulamanın nesnel olarak rekabeti etkileyebilecek ölçüde olması gerektiği söylenebilir.

Somut olayda davacının davalıdan █████/2018 tarihinde kesintisiz güç kaynağı satın aldığı, 2 yıllık garanti süresinin dolduğu, arıza nedeniyle cihaza müdahale edilebilmesi için cihaz şifresinin davacı ile paylaşılmadığı tanık beyanları ve dosyadaki yazışmalardan anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere taraflar arasındaki satış sözleşmesinde öngörülen garanti süresi dolmuş olsa bile ... cihazının gerekli ayarlarının yapılabilmesi, arıza halinde cihaza müdahale edilebilmesi için ihtiyaç duyulan şifrelerin davacının kullanımına sunulması gerekir. Nitekim; davalı da beyanlarında, kendilerinde şifre istenmesi durumunda şifrelerin paylaşıldığını ifade etmiştir. Somut olayda ise davalının şifreleri vermemesi nedeniyle davacının ... cihazına erişiminin kısıtlandığı anlaşılmaktadır. Ürünlerin garanti süresinin sona ermesinden sonra cihazların şifrelerinin teknik servislerle veya müşterilerle paylaşılması hususu Rekabet Kurulu kararlarında da tartışılmış olup bu hususta satıcı firmalara yükümlülük öngörülen kararlar bulunmaktadır (Rekabet Kurulu'nun █████/2009 tarihli 09-██████-39 sayılı kararı). Davalının şifreleri vermemesi nedeniyle davacının ... cihazına erişiminin kısıtlanması eylemi dürüstlük kuralına aykırı olup bu eylemin haksız rekabet teşkil ettiğinin kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bununla birlikte dava dilekçesinde davacının haksız rekabetin tespiti talebi de bulunmaktadır. Diğer taraftan haksız rekabetin menine ilişkin verilecek karar icra kabiliyetine sahip olduğundan, mahkemece yargılama sonucunda haksız rekabetin varlığı tespit edildiğinde davalının bu davranışından kaçınmasına, bu davranışları yapmamasına, bu davranışlarda bulunmamasına yönelik hüküm tesis edilir. Failin son vermesi gereken haksız rekabet teşkil eden davranışının hükmün infazında tereddüt yaratmayacak açıklıkta gösterilmesi gerekir. Bu durumda davacının tespit talebi ile ilgili karar verilmemesi doğru olmadığı gibi davalının haksız rekabet teşkil eden davranışının kararda açıkça gösterilmemesi yerinde görülmemiştir. Haksız rekabet teşkil ettiği tespit edilen şifrelerin paylaşılmaması eylemi nedeniyle men kararı verilmesi ile yetilmesi gerekirken, şifrelerin davacıya verilmesine yönelik karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Diğer taraftan Türk hukuk sisteminde gerçek zarar ilkesi kabul edilmiş olup, gerçek zararını ispat edenin bu zararın tazminini talep edebileceği kural olarak benimsenmiş, ancak TBK'nın 50. maddesinde uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemediği takdirde, hakimin olayların olağan akışına ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleyeceği düzenlenmiştir. Mahkemece davacıya zararın hangi kalemlerden oluştuğunun açıklaması için süre verilmesi üzerinde davacı tarafından monitör ve bilgisayar ekipmanlarına ilişkin faturalar sunmuştur. İş yerinde meydana gelen elektrik kesintileri nedeniyle zarar gören ekipmanların yerine fatura belirtilen ürünlerin alındığını iddia etmiştir. Yine elektrik kesintileri nedeniyle iş yerinde üretimin durmasından dolayı zarar gördüğünü iddia etmektedir. Ancak, davacının iş yerinde elektrik kesintisi meydana gelip gelmediği, gelmiş olması halinde bahsi geçen ekipmanların zarar gördüğüne dair dosyada bir delil bulunmamaktadır. Davacının sunduğu faturalar, davacının zararını ispatlamaya tek başına yeterli görülmemiştir. Bilirkişi incelemesinde de davacının zarara uğrayıp uğramadığı hususunda kanaat bildirilememiştir. Somut olayda davalının haksız rekabet eylemi nedeniyle, davacının uğradığı maddi zarar miktarı tespit edilememiştir. Ancak davacının uğradığı zarar tespit edilmemiş olsa da, haksız rekabet nedeniyle maddi zarara uğrayacağının kabulü gerektiğinden TBK'nın 50. maddesi hükmü doğrultusunda davacı lehine maddi tazminata hükmedilmesi gerekmektedir. Davacı tarafça haksız rekabet nedeniyle 50.000-TL maddi tazminat talep edilmiş olup, olayların olağan akışına ve zarar görenin aldığı önlemler uyarınca 50.000-TL maddi tazminat somut olayın özelliklerine uygun görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle; haksız rekabetin tespiti talebi hakkında karar verilmemesi ve davacının maddi tazminat talebinin reddedilmesi, yine HMK'nın 297/2. maddesine aykırı olarak infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm verilmesi doğru olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, bahsi geçen hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, davanın kabulüne; davalının C1 30 KVA ... (64 AKÜ) (S INPUT) model cihazın şifrelerinin paylaşmaması şeklindeki eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine ve menine, 50.000-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun; İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas - ████████ Karar sayılı █████/2025 tarihli kararının, HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın kısmen kabulüne; davalının ...... model cihazın şifrelerinin paylaşmaması şeklindeki eylemin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine ve menine,

50.000-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine,"

İlk derece mahkemesine ilişkin olarak;

"Alınması gereken haksız rekabet yönünden 732-TL maktu, maddi tazminat yönünden 3.415,50-TL nispi olmak üzere toplam 4.147,50-TL karar harcından, davacı tarafça yatırılan 853,88-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 3.293,62-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,

Davacı tarafından yatırılan 934,58-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 18.000-TL, bilirkişi ücreti ve 440-TL posta masrafı olmak üzere toplam 18.440-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan yargı giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

Davacı lehine haksız rekabet yönünden 45.000-TL, maddi tazminat yönünden 45.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine"

İstinaf yoluna başvuran davacı ve davalı tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının (davacı 615,40-TL, davalı 615,40-TL ) istek halinde kendilerine iadesine,

Davalı tarafından yapılan 335-TL istinaf yargı giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK'nın 362/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026