ankara bölge adliye mahkemesi 24. hukuk dairesi, kaçak doğalgaz kullanımı iddiasıyla açılan menfi tespit ile alacağın tahsili ve itirazın iptali talepli birleşen davanın istinaf başvurusunu değerlendirdi.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi, kaçak doğalgaz kullanımı iddiasıyla açılan menfi tespit ile alacağın tahsili ve itirazın iptali talepli birleşen davanın istinaf başvurusunu değerlendirdi.

Özet: Bu hukuki evrak, restoran işletmesini devretmesine rağmen kendi adına kalan doğalgaz aboneliği üzerinden hakkında kaçak kullanım bedeli tahakkuk ettirilen davacının borçlu olunmadığının tespiti istemiyle açtığı menfi tespit davası ile doğalgaz şirketinin sayaç mühürlerinin bozulduğu iddiasıyla kaçak kullanım bedeli tahsili ve icra takibine itirazın iptali talepli karşı davasının yargılama sürecini detaylandırırken; ilk derece mahkemesinin, davacının menfi tespit talebini reddedip şirketin karşı davasını kabul ederek icra takibinin devamına karar vermesi üzerine, davacının sayaca müdahalesinin ve kaçak kullanımının ispatlanamadığı, bilirkişi raporlarının hatalı yorumlandığı gerekçeleriyle bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunduğunu ortaya koymaktadır.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 24. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

24. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2024

NUMARASI : ████████ E.- ████████ K.

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit

İSTİNAF TALEBİNDE

BULUNAN : Asıl dosyada davacı-birleşen dosyada davalı Erhan Erduran

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2026

Mahkemece verilen karara karşı asıl dosyada davacı-birleşen dosyada davalı davacı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP: Asıl davada davacı vekili; davacının restoran işletmesi için kendi adına doğalgaz aboneliği tesis ettirdiğini, işyerinin daha sonra üçüncü kişilere devredilmesine rağmen aboneliğin davacı üzerinde kaldığını, yıllar boyunca davalı şirket tarafından yapılan denetimlerde herhangi bir usulsüzlük veya eksiklik tespit edilmediğini, █████/2021 tarihli kontrolde birtakım teknik eksikliklerin belirlendiğini, bu eksikliklerin kısa süre içerisinde giderildiğini ve uygunluk raporlarının düzenlendiğini, buna rağmen davalı şirket görevlilerince █████/2022 tarihinde haber verilmeksizin sayacın sökülerek değiştirildiğini, sonrasında sayaca müdahale edildiği iddiasıyla kaçak doğalgaz kullanım bedeli tahakkuk ettirildiğini, söz konusu tahakkukun hukuka ve teknik verilere aykırı olduğunu, kaçak kullanım bulunmadığını, düzenlenen tutanak ve raporların gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek, davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE BİRLEŞEN DAVA: Asıl davada davalı vekili; dava konusu sayacın rutin kontrolde mühürlerinin bozularak müdahaleye açık hâle getirildiğinin saha ekiplerince tespit edildiğini, sayacın ... Müdürlüğünce incelenmesi sonucunda devlet mührünün koparıldığının belirlendiğini, bu nedenle Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca kaçak doğalgaz kullanımı hükümlerinin uygulandığını, kaçak kullanım bedelinin mevzuata uygun şekilde hesaplanarak tahakkuk ettirildiğini, ayrıca sayaca verilen zarardan da abonenin sorumlu olduğunu, abonelik sözleşmesi gereğince davacının tüm işlemlerden sorumlu bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiş, birleşen davada, davalının aboneliğine ait sayacın yapılan inceleme sonucunda devlet mührünün koparılarak müdahaleye açık hâle getirildiğinin tespit edildiğini, kaçak kullanım nedeniyle yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre tüketim ve ceza bedelinin hesaplanarak tahakkuk ettirildiğini, ayrıca fatura alacaklarının olduğunu, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafından haksız şekilde itiraz edildiğini, ayrıca menfi tespit davasında alınan bilirkişi raporlarının da kaçak kullanım olgusunu doğruladığını ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI:Mahkemece; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne, davalının Merkezi Takip sistemi ███████████ sayılı (Ankara 33 İcra Dairesi ) dosyasına yönelik itirazının iptaline, takibin aynı koşullarla devamına, alacağın likit olduğu anlaşılmakla, takip tutarı olan 29.718,72 TL'nin %20'si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı süresinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili; davaya konu doğal gaz sayacının davacının denetim alanı dışında, apartman girişinde bulunduğunu, davacının sayaca müdahalesinin ve kaçak kullanımının davalı-karşı davacı tarafından ispatlanamadığını, █████/2021 tarihli kontrolde sayaçta herhangi bir sorun tespit edilmediğini, █████/2021-█████/2022 dönemindeki tüketimin önceki yılların aynı döneminden daha fazla olması nedeniyle kaçak kullanım iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarında da mevzuata göre kaçak kullanım bulunmadığının belirlendiğini, mahkemenin gerekçesiz şekilde alternatif değerlendirmeyi esas aldığını ileri sürerek, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ esas, ████████ karar sayılı asıl davanın reddi ve karşı davanın kabulüne ilişkin kararının kaldırılmasını, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine; aksi halde dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE :Dava, kaçak doğalgaz kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen bedelden borçlu olunmadığının tespiti istemli menfi tespit davası ile aynı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

... tarafından hazırlanan ve █████/2002 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 52 inci maddesinde; “Dağıtım sistemine veya sayaca ya da tesisata müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, tüketimin eksik veya hatalı ölçülerek ya da hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi,” kaçak doğal gaz kullanımı olarak tanımlanmış olup, █████/2004 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Kaçak veya Usulsüz Doğalgaz Kullanımı Durumunda Uygulanacak Usul ve Esasların” 3. maddesinde; “ Kaçak olarak kullanılan doğal gaz tüketim miktarı, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 nci maddesi (a) ve (b) bentleri hükümlerine göre hesaplanır.”, 4. maddesinde; “ Kaçak olarak kullanılan doğal gaz tüketim bedeli; kaçak doğal gaz kullanım miktarı ve faturalandırmanın yapıldığı tarihteki cari perakende satış fiyatı esas alınarak hesaplanır. Dağıtım şirketi, müşterilerle yapacağı anlaşma ve sözleşmelerde kaçak doğal gaz kullanım miktarının % 200’üne kadar, tekerrürü halinde ise % 300’üne kadar "kaçak doğal gaz kullanım bedeli" uygulanabileceğine ilişkin hükümlere yer verebilir.”,

Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 42 nci maddesinin ilgili (b) bendinde ise; “...son iki yılın aynı çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması esas alınır. Bu ortalama, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanır. Müşterinin tüketim ortalamasının; emsal alınan müşterilerin ortalamasından fazla olması halinde, emsal alınan müşterilerin tüketim ortalaması, az olması halinde ise, müşterinin kendi tüketim ortalaması esas alınarak sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır. (c) bendinde ise ".. Sayacın ölçüm yapamadığı veya yanlış ölçüm yaptığı süre; iç tesisatın işletmeye alınması, iç tesisatın kontrol edilmesi, sayaç muayenesi, sayaç açma-kapama, sayaç değiştirme, sayaç sökme-takma ve abonelik sözleşmesi imzalanması işlemlerinden en son yapılan işlem tarihi ile sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığının tespit edildiği tarih arasındaki süre veya bu süreler bir yıldan uzun ise son bir yıllık süredir. Faturaya itiraz durumunda, tüketicinin itiraza konu dönemdeki elektrik ve su faturaları dikkate alınarak düzeltme yapılabilir.”şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının sayacıyla ilgili muayene raporunda, devlet mührü koparılmak suretiyle müdahaleye açık hale getirildiğinin belirtildiği, buna göre 2016-2018 yıllarındaki tüketim kıyas alınarak kaçak tahakkuk bedeli belirlendiği, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda, 4 ayrı alternatife göre hesaplama yapıldığı, yaklaşım-1'e göre sayacın █████/2021-█████/2022 tarihleri arasında ölçümlerinin doğru olduğu kabul edilerek bedel belirlendiği, yaklaşım-2 de ise, son iki yılın aynı tarihlerindeki günlük tüketim ortalaması esas alınarak 17.794,37 TL bedel tespit edildiği görülmektedir.

Davacının sayaç muayene raporu ve bilirkişi tarafından yapılan tespit doğrultusunda kaçak doğalgaz kullandığının anlaşılması karşısında kaçak tahakkuku yapılmasında isabetsizlik bulunmadığı, icra inkar tazminatına yönelik açık istinaf itirazı bulunmadığı anlaşılmakla, davacının sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak; kaçak doğalgaz tahakkuk döneminde yürürlükte olan Yönetmelik uyarınca bilirkişi raporunda değerlendirmesi yapılan yaklaşım-2'ye kaçak tahakkuk bedelinin belirlenmesi gerekirken, yaklaşım-1' göre karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Belirtilen hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nın 355.maddesi dikkate alınarak HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince karar DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA karar verilmesi gerekmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nun 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;

A-)Asıl dosyada davacı/birleşen dosyada davalı ...'ın istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, İlk Derece Mahkemesi Kararının Kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi dikkate alınarak HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince karar DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA karar verilmesine,

1-Asıl davanın Kısmen Kabulü ile davacının kaçak doğalgaz tahakkuku nedeniyle 8.975,38 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine;

a-Alınması gereken 613,10 TL harçtan peşin alınan 507,53 TL 'nın mahsubu ile geriye kalan 105,57 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

b-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 507,53 TL peşin harç olmak üzere toplam 777,38 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

c-Davacı tarafından yapılan toplam 1.497,09 TL yargılama giderinin kabul/red oranı dikkate alınarak hesaplanan 501,94 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

d-Davalı tarafından yapılan toplam 98,75 TL yargılama giderinin, davanın kabul red oranı dikkate alınarak ‭49,81 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 8.975,38 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

f-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 17.821,38 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

g-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

2-Birleşen davanın Kısmen Kabulüne, davalının Merkezi Takip sistemi ███████████ sayılı (Ankara 33 İcra Dairesi ) dosyasına yönelik itirazının 20.743,34 TL yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Kabul edilen takip tutarı olan 20.743,34 TL'nin %20'si oranında hesaplanacak icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

a-Alınması gereken 1.416,97 TL harçtan peşin alınan 507,53 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 909,44 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

b-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 507,53 TL peşin harç olmak üzere toplam 777,38 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

c-Davacı tarafından yapılan toplam 98,75 TL yargılama giderinin kabul/red oranı dikkate alınarak hesaplanan 68,92 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

d-Davalı tarafından yapılan toplam 1.497,09 TL yargılama giderinin kabul/red oranı dikkate alınarak hesaplanan 1.044,00 TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 20.743,34 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

f-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

3-Birleşen dava dosyasında Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

B)-İstinaf başvurusu nedeniyle yapılan harç ve masraflar yönünden;

1)-İstinaf karar ve ilam harcının istek halinde istinaf kanun yoluna başvuran asıl davada davacı /birleşen davada ...'a iadesine,

2)-Asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... tarafından istinaf aşamasında yapılan 770,00 TL yargılama giderinin asıl davada davacı-birleşen davada davalıdan tahsili ile asıl davada davacı /birleşen davada davalı ...'a ödenmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Katip