Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında yazılım entegrasyon projesi peşinat iadesi talebini değerlendiriyor.
Özet: Davacı, davalı ile akdettiği yazılım entegrasyon projesi eser sözleşmesi kapsamında ödediği 512.000 TL avansın, davalının işi süresinde tamamlamaması ve sözleşme şartlarını ihlal etmesi üzerine sözleşmeyi feshetmesinin ardından başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesiyle duran takibin iptali ve alacağın tahsili amacıyla dava açmış; davalı ise gecikmelerin davacının eksik bilgi ve belge temininden kaynaklandığını, işin büyük ölçüde tamamlandığını, feshin haksız olduğunu ve avans iadesinin sözleşmeye aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 18.09.2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının transit taşımacılık yapan firmalara hizmet verdiğini, ayrıca ... A.Ş ile imzalanan sözleşme kapsamında sınır kapılarında vadeli akaryakıt alımında kullanılan .... hizmeti verdiğini, bu hizmetin geliştirilen bir yazılım aracılığı ile müşterilerinin kullanımlarını takip ve raporlama imkanı sağladığını, müvekkil firmanın halihazır da kullandığı yazılımın güncel ihtiyaçları karşılamaması nedeniyle yeni yazılım yapılması için davalı firma ile 17.05.2024 tarihinde "... ve ... arasındaki entegrasyon kodlanmasını ve devreye alınması" konusunda sözleşme imzalandığını, sözleşmedeki işin bedelinin KDV hariç 1.280.000,00 TL olduğu konusunda anlaşıldığını ve yine sözleşmeye göre 30.05.2024 tarihinde davalı firmaya 512.000,00 TL peşinat ödendiğini, sözleşmeye göre projenin yapım sürecinin 80 gün olarak belirlendiğini, ancak 11.09.2024 tarihinde sözleşme süresinin dolmuş olmasına rağmen davalı firmanın edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle sözleşmenin feshi ve ödenen bedelin iadesi için .... Noterliğinin 31.12.2024 tarih, .... yevmiye nolu ihtarnamenin davalıya tebliğine rağmen davalı firmanın zararlarını karşılamadığını, bunun üzerine alacağın tahsili amacıyla davalı firma aleyhine .... Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalı firmanın yükümlülüğünü yerine getirmediği halde müvekkilinin parasını haksız yere elinde tuttuğunu, faiz başlangıcının bedelinin ödendiği tarih olması gerektiğini ileri sürüp itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın ödeme tarihi olan 30.05.2024 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; somut olayda müvekkil şirkete atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, müvekkilinin sözleşme ile üstlendiği tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacının ise edimin ifası için gerekli olan eylemleri yerine getirmekten imtina ettiğini, davacının özellikle bankalar ile yapılacak entegrasyon konusunda eksik ve hatalı bilgi vererek sürecin uzamasına neden olduğunu ve veri aktarımı konusunda davacı kaynaklı sorunlar yaşanması nedeniyle sözleşme süresinin etkilendiğini, projenin neredeyse tamamının hazırlandığını, gecikme veya eksiklik varsa bu durumun davacının edim ifasında bulunmamasından kaynaklandığını, davacının sözleşemeye aykırı olarak gerekli bilgi ve belgelerin temini konusunda sürekli geç kaldığını, projenin ilerlemesi için yapması gereken eylemleri tam olarak yerine getirmediğini, dolayısıyla bir gecikme varsa bu gecikmenin davacıdan kaynaklandığını, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında ek süreleri belirlemeye yetkili kılındığını, proje süresi ve içeriğine dair davalıya kusur atfedilemeyeceğini, projenin devamı ve sonlanması için gerekli eylemleri yerine getirmekten imtina eden davacının mütemerrit olduğunu, davacının avans bedeli iadesine dair talebinin sözleşmenin 12. Maddesine aykırı olduğunu, işin %50'sinden çok daha fazlası tamamlandığı için müvekkil şirketin aldığı %40 oranında ön ödeme bedelinin iadesinin istenemeyeceğini, fesih öncesinde müvekkiline herhangi bir süre verilmediğinden davacı tarafından yapılan fesih bildiriminin geçersiz olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturaya dayanarak davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali isteğine ilişkindir.Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; .... Esas sayılı dosyasının geldiği, davacı şirketin ticari defterlerinin yerini bildirdiği .... adresinde olduğu, davalı şirketin ticari defterlerinin yerini bildirdiği .... adresinde olduğu, davalının flash bellek içerisinde delillerini sunduğu, taraflar arasındaki yazışmaların dosyada mevcut olduğu, .... Noterliğinin 31.12.2024 tarih, .... Yevmiye nolu ihtarnamesinin tebliğ şerhli örneğinin geldiği ve toplanan deliller doğrultusunda Mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosyamız arasında alındığı görülmüştür..... Esas sayılı dosyasında özetle; davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibinde; 512.000,00 TL asıl alacak ve 11.850,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 523.850,00 TL istendiğini, takibin dayanağının 17.05.2024 tarihli sözleşme feshi nedeniyle ödenen bedelin iadesi olarak gösterildiği, ödeme emrinin davalıya 27.01.2025 tarihinde tebliğ edildiği, davalının ödeme emrine 23.01.2025 tarihinde itiraz ettiği görülmüştür.İİK'nun ilamsız icra takibinin düzenlendiği 62/1. maddesinde "İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.", 66/1. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder. Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur." 67. maddesinde "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.Mahkememizce Görevlendirilen Yazılım Mühendisi ..., SMMM Bilirkişisi ... ve Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ...'dan Aldırılan 01.08.2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "Davanın davacının .... sayılı dosyasından yapmış olduğu takibe yapılan itirazın iptali davası olduğu,Yapılan teknik inceleme neticesinde, taraflar arasında imzalanan 17.05.2024 tarihli sözleşmeye konu yazılımın, sözleşme şartlarına uygun nitelikte tamamlanamadığı, yazılımın test aşamalarında önemli eksiklikler ve işlevsel hatalar içerdiği, sistemler arası entegrasyonların başarılı olmadığı, Davalı tarafın yüklenici sıfatıyla teknik ifayı verilen ek süre dahilinde 27.11.2024 tarihine kadar sözleşme koşulları çerçevesinde eksiksiz ve tam çalışır vaziyette yerine getiremediği,Tarafların ticari defter kayıtları ve dosya kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde Davacı ticari defter kayıtlarına göre 512.000,00 TL davalıdan alacaklı davalı kayıtlarına göre 512.000,00 TL davalıya borçlu göründüğü ve kayıtların birbirini teyit ettiği.Davacının ödemiş olduğu 512.000,00 TL'nın iadesini talep edebileceği,Davacının ödenen bedelin iadesini için davalıya ihtar çektiği, ihtarnamede ödeme için süre verilmediği, Sayın Mahkemenin takdirine bırakmak açısından ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren işlemiş faizi talep edilebileceğinin kabul edilmesi halinde, davacının 512.000,00 TL anapara, 9.105,78 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 521.105,78 TL talep edebileceğinin tespit ve hesaplandığı, Sayın Mahkemenin verdiği görev doğrultusunda; Sayın Mahkemenin talep ettiği hususlar ve tarafların talep ve iddiaları yukarıda ayrıntısı ile meri mevzuat hükümlerine göre yukarıdaki bölümlerde incelenmiş ve değerlendirilmiş olup; doğrudan veya dolaylı olarak hiçbir şekilde hukuki bağlayıcılığı ve yaptırım gücü olmaksızın, tarafımızca hazırlanan işbu Bilirkişi Heyeti Raporu, karar verme ve tarafların diğer talepleri de dâhil hüküm tesis etme yetkisi ile Nihai karar Sayın Mahkemenize ait olduğu" bildirilmiştir.Eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470; mülga BK m. 355). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Sözleşmede kararlaştırılan niteliklerin veya dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken lüzumlu vasıfların eserde bulunmaması ayıp olarak nitelendirilir. Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır. İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Somut olaya gelindiğinde; taraflar arasında 17.05.2024 tarihli sözleşme ile "... ve ... arasındaki entegrasyon kodlanması ve devreye alınması" projesi ile davalı firma yazılım ve sistemi hazırlama, davacı firma ise sözleşmenin 11. Maddesi doğrultunda ücret ödeme yükümlülüğü altına girdiği konusunda anlaşıldığı sabittir.Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı davalının edimini yerine getirip getirmediği, davacıdan alacağı bulunup bulunmadığı, avans olarak ödenen bedelin iadesi için yapılan takibe itirazın haklı olup olmadığı konularına ilişkindir. Davacı, davaya ve takibe konu faturadaki hizmetin verilmediğini ispat etmek ile mükellef olup, ispat külfetini davacı yerine getirdiği takdirde davalı sözleşme ile üstlendiği tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini ispat etmek zorundadır.Bu bilgiler ve toplanan deliller ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 17.05.2024 tarihinde "... ve ... arasındaki entegrasyon kodlanması ve devreye alınması" amacıyla sözleşme imzalanmış olup işin tamamlanması için davalı tarafa 80 gün süre verildiği, davalının sözleşmede tanımlanmış süre dahilinde 11.09.2024 tarihinde işi tamamlayamadığı, taraflar arasında anlaşarak davalıya 27.11.2024 tarihine kadar ek süre verildiği, davacının avans olarak davalıya 512.000,00-TL ödeme yaptığı hususnda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, nitekim tarafların ticari defter ve kayıtlarının da bu hususu doğruladığı, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin devamı sürecinde davacının elindeki tüm bilgi ve belgeleri davalıya verdiği, davalıya belirtilen sürede entegrasyonların tamamlanamaması nedeni ile ek süre verildiği, ancak verilen süre içerisinde dahi işi tamamlayamadığı, proje için verilen ek süre sonuna kadar test, geçici kabul, kesin kabul gibi bir işlemin yapılmadığı, sözleşmeye göre davalının işin minumum %50 sini tamamlamak/teslim etmek koşuluyla peşin olanak aldığı sözleşme tutarında belirtilen %40 lık ön ödeme kısmının davacı tarafından talep edilemeyeceği düzenlenmiş ise de davalının %50 oranında işi tamamlayamadığının bilirkişilerce tespit edildiği, davacının keşide ettiği █████/2024 tarihli ihtarnamesinin █████/2025 tarihinde davalıya tebliği edilerek davalının temerrüde düşürüldüğü tespit edilmiş olmakla 512.000,00-TL asıl alacak ve 9.105,78-TL işlemiş faiz yönünden davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,.... Esas sayılı dosyada davalının yaptığı itirazın;512.000,00 TL asıl alacak ve 9.105,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 521.105,78 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, 104.221,15 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 35.596,74-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 6.326,80-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 29.269,94-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 82.166,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 2.744,22-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 6.326,80-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 6.942,20TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 16.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 542,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 17.042,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 16.953,22-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi 11. fıkrası gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davanın kabul ret oranına göre 4.577,11 TL'sinin davalıdan 22,89 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025 Katip .... e-imzalı Hakim .... e-imzalı